حجتالاسلام اعرافی: قدرتهای استکباری پیش قروال شکستن مرزهای حقوق بشر هستند
امام جمعه موقت قم افزود: زمانی که یک کشور در طول صد سال آغاز کننده بیش از ۱۰۰ جنگ بوده و دهها کشور را اشتغال کرده باشد، آیا میتوان به آن در زمینه موازین محدودیتزا برای حفظ کرامت انسانی اعتماد کرد؟
به گزارش خبرنگار «نسیم»، حجتالاسلام علیرضا اعرافی در همایش علمی اسلام و حقوق بشر دوستانه بینالمللی چالشها و چشم اندازها در سالن همایش مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، گفت: حقوق بشر از دیدگاه اسلام دارای ابعاد اخلاقی، فقهی و کلامی است و کارکرد اخلاق و فقه اسلامی این است که در مواردی محدودیتهایی را برای صیانت از کرامت انسان و ارزشهای بزرگ انسانی و الهی قرار بدهند؛ در حوزه مخاصمات، جنگ و منازعات بشری فصل درخشانی در فقه و اخلاق اسلامی وجود دارد که سبب جلوگیری از تجاوز و افسار گسیختگی بشر میشود.
وی با بیان این که در حوزه حقوق جنگ فقه و اخلاق اسلامی قوانین محدودیت زایی را وضع کرده است، اظهار داشت: بخش از این قوانین مانع وقوع جنگ و درگیری و بخش دیگر آنها شامل مجموعهای از قوانین محدودیت زا پس از وقوع جنگ و منازعه میشود.
حجتالاسلام اعرافی با اشاره به مؤلفههای محدودیتزایی دین در جنگ ادامه داد: دین اسلام در محورهای رزمنده، لشکر مورد تهاجم، محیط زیست، برخی مکانها، برخی زمانها، آغاز جنگ، پایان جنگ، ابزارها و سلاحها، شیوههای تعرض و نقشه و طراحی جنگی محدودیتهای قابل توجهی قائل شده است.
جامعه بشری باید حقوق بینالملل را با توجه به دستورات اسلام تنظیم کند
امام جمعه قم با بیان این که جامعه بشری باید حقوق بینالملل را با توجه به دستورات اسلام تنظیم کند، ابراز داشت: میراث بزرگی را میتوان در محور های دستورات اسلام به جهانیان عرضه کرد، اسلام در فقه جهاد و حقوق مخاصمات دکترین بسیار مترقی و پایدار در طول تاریخ ارائه کرده است و در مسأله فقه جهاد و حقوق بشر چند نکته اساسی مورد توجه اسلام است، نخستین نکته این این است که انسان نباید بیش از ضرورت جنگ به پیش برود؛ انسان باید به ارزشهای الهی پایبند باشد حتی اگر به سبب این پایبندی در جنگ شکست بخورد به عنوان مثال ایران در دوران دفاع مقدس بر خلاف حکومت بعث عراق هجوم به شهرها را به حداقل رساند و از سلاحهای مخرب استفاده نکرد.
حجتالاسلام اعرافی خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی از کشورهای زورگو و قلدر غربی در چند قرن اخیر مبناهای بسیار زشتی را در زمینه جنگ پایهگذاری کردند؛ در بستر تمدن اسلامی هیچگاه سلاحهای کشتار جمعی شکل نمیگیرد، تفکر مادی گرایانه این گونه سلاحهای مخرب را پدید آورده است؛ رعایت حال ضعیفان و محیط کلان بشری نیز از مسائل مورد توجه اسلام است.
وی با اشاره به روش شناسی تحلیل فقهی مسأله حقوق بشر گفت: در حوزه محدودیتهای فضای جنگ از طریق روایات میتوان استفاده کرد اما باید به فکر کشف قاعده کلی باشیم؛ متأسفانه در زمینه جهاد قاعده سازی صورت نگرفته است و تکیه بر قاعده سازی، تنقیح مناط، اولویت با توجه به مصادیق موجود، مراجعه به احکام عقل مستقل و ارتکازات و سیرههای عقلایی کلیدهای متدولوژیک و روش شناسی تحقیق در حوزه حقوق بینالمللی و حقوق بشر دوستانه است.
نظام آموزش و پرورش باید به قواعد اصیل انسانی و الهی توجه بیشتری داشته باشد
حجتالاسلام اعرافی با بیان این که بسیاری از قوانین و حقوق از امور عقلایی واضح است، اظهار داشت: چالش بزرگ بشر امروز مسائل دیگری است، برای رعایت قوانین و مقررات و فرهنگ سازی بینالمللی نظامهای آموزشی و فرهنگی بشر باید باسازی و تنظیم شود، این بدان معنا است که نظام آموزش و پرورش جهانی باید رویکرد خود را تغییر دهد و نظام آموزش و پرورش باید به قواعد اصیل انسانی و الهی توجه بیشتری داشته باشد، حوزه علمیه به عنوان یک مرکز بزرگ جهانی میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند؛ ضعف بنیههای آموزشی و فرهنگی باید جبران شود.
وی با بیان این که باید کمبودهای نظریه پردازی و تحقیق در زمینه حقوق بشر باید رفع شود، ابراز داشت: فقدان ساز و کارهای بینالمللی در کنترل مسائل حقوق بشر یک مشکل بزرگ است، به اندازهای امروزه سازمانها دوگانه برخورد کرده و بد تنظیم شده است که قابلیت دفاع ندارد مثلا شورای امنیت با توجه به حق وتو و شرایط حاکم بر آن بعد از تأسیس نمیتواند مورد اعتماد جامعه بشری واقع شود، سازوکارهای نظارت کننده بر محدودیتهای فقهی و اخلاقی باید بازسازی شود و کشورها اعتمادی به کسانی که پنجه بر سازمان ملل و شورای امنیت انداخته و اجازه نمیدهند که این سازمانها با عدالت فعالیت خود را انجام دهند ندارند، وجدان بشری به برخوردهای دوگانه این گونه سازمانها وافراد زورگو اعتراض دارند.
ادعای غرب برای مبارزه با داعش دروغ محض است
حجت الاسلام اعرافی با انتقاد از رویه برخی کشورهای غربی در زمینه حقوق بشر گفت: کشورهای غربی به دلیل این که نمیتوانند عظمت ایران را در زمینه داعیه ایمانی و تمدن اسلامی تحمل کنند، دست به پرورش نوچههای مستقل زده است؛ صد سال اقتدار انگلیس و آمریکا در خاور میانه به غیر از استبداد، خون ریزی و تجاوز نبود و مراکز علمی تولید کننده نظریات خشونت آمیز زیر نظر کشورهای غربی است، از طرفی دیگر غربیها بر خلاف منطق بینالملل در خاور میانه حاکم کردند؛ بنابراین ادعای غرب برای مبارزه با داعش دروغ محض است.
امام جمعه قم با اشاره به اقتدار ایران اظهار داشت: اگر اقتدار ایران و گفتمان انقلاب اسلامی نبود معلوم میشد که در عراق و سوریه چه اتفاقات فاجعه آمیزی رخ میداد، کشورهای غربی باید از کینه توزی ناعاقلانه دست بردارند تا بتوانند گفتمان انقلاب را بفهمند که این مسأله مصلحت آنان است و سازمانهای بینالمللی باید اصلاح شوند.
وی افزود: قدرتهای استکباری نه تنها مانع نیستند بلکه خودشان پیش قروال شکستن مرزهای حقوق بشر دوستانه هستند؛ زمانی که یک کشور در طول صد سال بیش از 100 جنگ آغاز کرده و دهها کشور را اشتغال کرده باشد آیا میتوان به آن در زمینه موازین محدودیت زا برای حفظ کرامت انسانی اعتماد کرد؛ باید بر چالشها غلبه کرد که اگر این چنین نشود وضع جهان به صورت کنونی پیش برود وضع سیاهی در جهان حاکی خواهد شد.