نشست "یادی از دیدار یار"

مشروح سخنان سعید سلیمانی، عضو سابق بسیج دانشجویی در نشست دانشجویی "یادی از دیدار یار" بدین شرح است:

با توجه به سخنان رهبر معظم انقلاب در دیدارهای مختلف به دانشجویان و با توجه به نظر بسیاری از کارشناسان که بر این باورند این دیدارها بسیار مهم و استراتژیک هستند می‌خواهیم جنابعالی نظر خود را در مورد دلایل اهمیت این دیدارها بیان کنید.

- بسم الله الرحمن الرحیم. سبک و روش رهبر انقلاب در فضای کشور و بخصوص در مسایلی که نیازمند به یک گفتمان سازی و یا مهندسی فکر در جامعه است به این شکلی است که ایشان معمولا مواردی را با حکمتی که دارند با یک نگاه آینده محور و آینده‌اندیش تشخیص می‌دهند و این موارد را به یک پیام تبدیل می‌کنند و که دارای محتوا و معنای خاصی است تا در کشور تبدیل به یک گفتمان شده و این گفتمان عناصر اصلی خود را پیدا کند و طبق همین روند این گفتمان تبدیل به یک جریان شده و موفق شود این ایده‌ها را به ثمر برساند.

- دیدار های دانشجویی و خصوصا دیدار هایی که ایشان با جوانان دارند فرصت بسیار مناسبی را فراهم می‌کند تا موارد ذهنی ایشان و تشخیص‌هایی که در مورد مدیریت کلان جوانان دارند در قالب پیام های مفصلی به نسل سوم انقلاب اسلامی که نسل راهبردی انقلاب اسلامی در آید و این دیدارها به نوعی تنها وسیله تبدیل نگاه های مقام معظم رهبری به گفتمان در فضای جامعه و نسل جوان می‌باشد.

-ما مشاهده می‌کنیم که در سال های اخیر ایشان معمولا مهم‌ترین و اصلی‌ترین فرمایش‌های خود را در نقطه شروع با جوانان و دانشجویان مطرح می‌کنند. در سال 88 که ما خدمت مقام معظم رهبری رسیدیم، ایشان بحث جنگ نرم را مطرح کردند و از آن جلسه به بعد ایشان در پنج الی شش سخنرانی بحث جنگ نرم را ادامه دادند و توجه به آن را نیاز کشور دانستند، در جمع اساتید دانشگاه، در جمع بسیجیان، در جمع هنرمندان و در چند دیدار دیگر محور بحث‌های ایشان جنگ نرم بود.

- بنابراین نشان می‌دهد که شاید استارت و شروع هر حرکت گفتمانی که مقام معظم رهبری در جامعه تسری می دهند در جمع جوانان و دانشجویان خواهد بود.

- اگر از منظر مخاطب به این قضیه نگاه کنیم، به هر حال نسل سوم انقلاب اسلامی نسلی است که میراث دار نسل اول و دوم است و مدیریت کشور در دهه چهارم انقلاب یعنی پیشرفت و عدالت به دست این عناصر خواهدافتاد و شاید بتوان گفت که کارگزاران اصلی حرکت انقلاب اسلامی از مرحله دولت اسلامی به جامعه اسلامی و بعد از آن از مرحله جامعه اسلامی به تمدن اسلامی نسل سوم انقلاب هستند.

- لذا نرم افزار هایی که در این نسل قرار دارند باید بتوانند در آینده ای نه چندان دور یک گفتمان چند لایه‌ای را در داخل و حتی خارج از کشور ایجاد کند و ما را به سمت تمدن اسلامی سوق دهد.

- رهبر جامعه با نگاه متعالی و حکمت متعالی که دارد با خطابه های خود به نسل جوان و دانشجویان سعی می‌کنند که این موارد را مطرح کنند و اگر بخواهیم یک مثال کوچکی از اهمیت این موضوع که مصداق پیدا کرده است بزنیم این است که مقام معظم رهبری از سال 72 تا سال 76 بحث عدالت‌خواهی و مبارزه با اشرافیت را مطرح کردند و بعد در دیدارهای دانشجویی نقش مهمی را به آنها می‌دهند و از آنها می خواهند که به دنبال عدالت خواهی باشند، خوب مشاهده کردیم که در این فضا این مطالبه رهبر تبدیل به یک گفتمان می شود و در سال 84 گفتمان عدالت‌خواهی به بار می‌نشیند و مردم در فضای گفتمانی به دولتی روی می آورند که شعار عدالت می‌دهد و عدالت‌خواهی را سرلوحه کار خویش قرار می‌دهد.

- این نشان دهنده اهمیت سخنان مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان است. از منظر مخاطب هم سبک و روش علمای تراز اول اسلام نیز همین‌گونه بوده که برای پیشبرد اندیشه‌های خود بر روی نسل جوان سرمایه‌گذاری ویژه‌‎ای می‌کردند.

- حضرت امام زمانی که می‌خواستند حرکت انقلاب اسلامی را شروع کنند با یک نگاه دور اندیشانه به جوانان روی می آورندو انقلاب را به پیروزی رساندند و با همین رویکرد جنگ را مدیریت کردند و طبق همین روش جوانان امروز نسل سوم انقلاب هستند که رهبر معظم انقلاب ماموریت های ویژه و اصلی انقلاب را بر عهده این جوانان می‌گذارند.

 یعنی شما می‌خواهید بگویید که این توجه ویژه که رهبر انقلاب به جوانان دارند یک اصل اساسی در جریان گفتمان‌ساز و راهبردی برای مدیریت جوانان می‌باشد؟

-بله همین طور است و الان این جوانان که مخاطب رهبری هستند نسل سوم انقلاب است

در مورد ترکیب میهمانان کمی صحبت کنید، در این جلسات هم تمام تشکل‌های دانشجویی حضور دارند و هم نخبگان علمی، این ترکیب سخنران و در بدنه دانشجویی کشور چه تاثیری دارد؟

-این بحث از دو جنبه قابل تحلیل است.اول اینکه مقام معظم رهبری انتظار دارند که تشکل‌های دانشجویی از لحاظ علمی آنقدر غنی شوند که ما بتوانیم بگوییم نخبه‌ترین افراد در دانشگاه‌ها در تشکل های دانشجویی فعالیت می‌کنند یعنی جاذبه علمی تشکل‌ها آنقدری بالا برود که افراد نخبه‌ای که در تراز اول از جنبه علمی به این تشکل ها جذب شوند.

- اگر بخواهیم از منظر دوم به این ترکیب نگاه کنیم، به‌هر حال فردی که به عنوان نخبه شناخته می‌شود و قرار است در آینده در جامعه تحولی را ایجاد کند اگر خوب درس خوانده باشد می‌تواند بر روی کاغذ بسیاری از مسایل را حل کند اما اگر این فرد در نقش فنی کار بخواهد وارد یک شرکت شود یا در مرکز تحقیقات یک کار علمی را جلو ببرد،این کار صرفاً با درس خواندن میسر نمی‌شود بلکه باید این فرد مدیریت داشته باشد، همکاری و هم‌اندیشی داشته باشد، بتواند یک پروژه جمعی را مدیریت کند و بتواند بر روی اشتراک نظر ها سرمایه‌گذاری کند که برای کسب این قابلیت‌ها باید بیایند و در تشکل‌ها فعالیت کنند و مطالعات غیر درسی خود را افزایش دهند.

یعنی برای یک نخبه هم توان علمی و هم بعد تشکیلاتی به صورت توأمان لازم است؟

-بله.

بعضی از افراد مطرح می‌کنند که این حرف‌هایی که توسط نماینده تشکل‌ها در این دیدار ها مطرح می‌شود از قبل چک می‌شود، حتما باید در دایره موضوعات خاصی قرار بگیرد و قدرت انتخاب توسط تشکل‌ها وجود ندارد، آیا روند انتخاب موضوع و متن سخنرانی اینگونه است؟

-بنده که تجربه سخنرانی در این دیدارها را داشته‌ام چنین چیزی ندیدم و برگه را که تنظیم کرده بودیم و به صورت شفاهی خدمت مقام معظم رهبری ایراد کردیم کاملا با تسط فکر خود و دوستانم تنظیم شده بود. عمدتا روال اینگونه است که مسئولان تشکل‌ها که به عنوان نماینده در آنجا صحبت می‌کنند چندین جلسه مشورتی با اعضای تشکلی خود برگزار می‌کنند.

 البته بسیج باید با نماینده های تمام استان ها مشورت کند.

- بله بسیج باید با مسئولان دفتر بسیج دانشگاه‌های تهران و تمام شهرستان‌ها مشورت کند ولی ما در فتنه 88 که ارتباط زیادی با این دوستان داشتیم دیدیم که تقریبا دغدغه فکری همه دوستان مشترک بود و عملا با یک بررسی نهایی توانستیم به یک مطلب مشترکی برسیم.

- به طور کلی اینکه موضوع سخنرانی چک بشود و یا به تایید نهایی برسد واقعیت ندارد و در یک الی دو جلسه قبل از برگزاری دیدار کلیات گفته می‌شود، مثلا نوبت‌ها به چه شکلی است، هر فردی چقدر زمان برای صحبت کردن دارد، در مورد چه محورهایی می‌خواهد صحبت کند تا بحث تکراری مطرح نشود اما اینکه الزامی وجود داشته باشد صحت ندارد و ما چنین چیزی را ندیدیم.

شما تاثیر طرح این موضوعات در بین مسئولان کشور و در بین افکار عمومی را چقدر می‌دانید و تا چه اندازه این تاثیر قابل لمس است؟ اصلا تاثیر و نتیجه آن را رصد کرده‌اید؟

- ببینید نتیجه بستگی به محتوای عزیزان دانشجو دارد، ما دانشجویانی در سال‌های قبل داشتیم که می‌آمدند و خیلی سطحی صحبت می‌کردند. معمولا هر چقدر موضوع سطحی‌تر باشد متقابلاً اثر آن هم سطحی‌تر است و گاهاً اثری هم ندارد و مواردی را داشتیم که مورد انتقاد حضرت آقا نیز قرار گرفته که مثلا پرداختن به این موضوعات ضرورتی ندارد.

- مثلا در سال 88 ما از آقاسوال کردیم که وظیفه ما در این جنگ نرم چیست ایشان فرمودند که من نباید وظیفه شما را بگویم و خود شما بروید آن را پیدا بکنید، یعنی به نوعی عمل و عکس‌العمل بوجود آمد و هر چقدر صحبت‌ها راهبردی‌تر باشد، اثر آن هم بیشتر است.

- قطعا فرمایشاتی که آقا در مورد موضوعات مطرح شده می‌کنند اثر خود را در امت با توجه به رابطه امام و امت می‌گذارد.

آقا صحبت ها را تشریح می‌کنند؟

-بله معمولا ابتدا کلیات را تایید می‌کنند و بعد در مواردی که احساس می‌کنند دارای اولویت بیشتری است تاکید بیشتری می‌کنند.

این موضوع که آقا به پختگی صحبت‌ها اهمیت می‌دهند و تاکید می‌کنند که باید بهتر از این شود و در بعضی موارد هم صراحتا انتقاد کردند هر سال توسط صدا و سیما پررنگ می‌شود. چرا؟

- چون دانشجو معمولا مطالبه‌گر است معمولا مقام معظم رهبری سعی می‌کنند درجه بالاتری از مطالبه‌گری را از خود نشان دهند تا فضا تبدیل به یک فضای آموزنده‌ای شود

. - البته نباید از حق بگذریم که ایشان واقعا صعه صدر نشان می‌دهند. مثلا در سال 88 در مورد جنبش عدالت‌خواه دانشجویی که چند سال نمایندگان آنها صحبت کردند فرمودند که معمولا صحبت‌های این تشکل تکراری بوده و یا خیلی اولویت‌دار نبوده است و گاهاً مناسب با مخاطب که رهبر انقلاب هستند نبوده است.

- ولی تشکل‌های دیگر با توجه به بدنه قوی و انقلابی که دارند سال به سال بهتر شده‌اند.

تاثیر این مسائلی که مطرح می‌شود در بین مسئولان کشور چگونه بوده است؟

-بعضی از مسئولان کشور در همان جلسه حضور دارند که با زمینه دانشجویی مرتبط هستند مانند وزیر علوم و یا برخی از نماینده های مجلس در این جلسه حضور دارند. گاهاً بوده که حضرت آقا به روی موضوعی تاکید کردند که حتما پیگیری شود اما خوب است که جریان دانشجویی بیاید و بعد از این دیدار رصد کند که فرمایشات آقا چقدر در بدنه دانشجویی و در بین مسئولان اثر داشته است.

در بین مطالبات بحث‌های فرادانشگاهی هم بوده است؟

- بله قطعا موضوعات غیردانشگاهی هم مطرح شده است. برای رصد اثر این دیدارها نقش رسانه هم مهم است که بیاید صحبت‌هایی که مورد تایید آقا بوده و به مسئولان مربوط بوده را ارسال کند و در نهایت در یک گزارش جامع برای مردم و مسئولان منتشر کند.

- شاید بتوان گفت این یک خلاء برای این دیدار ها است و اگر این اتفاق بیوفتد اثر و نفوذ کلام رهبری بیشتر مشخص خواهد شد.

در سال 88 که شما حضور داشتید مطالبات مطرح شده نتیجه‌ای داشت؟

-واقعیت این که من خودم رصدی نداشتم اما یکی از مطالبات عمده دانشجویان لزوم توجه مسئولان به بحث جنگ نرم بود که با تاکید مقام معظم رهبری مسئولان به پای کار آمدند اما در موارد جزئی‌تر در خاطر ندارم که آیا به واقعیت نشسته یا خیر ولی قطعا تاثیر داشته است.

 یکی از مطالباتی که سال قبل حضرت آقا بر روی آن تاکید داشتند این بود که سایر مسئولان هم بیایند و چنین دیدارهایی را با دانشجویان برگزار بکنند ولی دیدیم که خیلی توجه نشد، شما علت این را چه می‌دانید که آقا به عنوان عالی‌ترین مقام کشور این جلسه را برگزار می‌کنند و به سایر مسئولان توصیه هم می‌کنند ولی از ناحیه برخی مسئولان این دیدارها برگزار نمی‌شود.

- از جنبه فردی مقداری به خودسازی افراد ربط دارد، مقام معظم رهبری حد اعلای خودسازی را دارند و اگر من بخواهم مثالی بزنم در ماه مبارک رمضان نزدیکای افطار همه حالت خستگی و بی‌حالی دارند ولی ایشان در هنگام صحبت کردن خیلی با صلابت و با انرژی ظاهر می‌شوند، خودسازی و تقوای ایشان باعث می‌شود که صعه صدر و دوراندیشی داشته باشند و این ویژگی باعث شده که در جمع جوانان حضور پیدا بکنند واز طرفی هم جوانان با ایشان راحت باشند.

- ایشان هر چند سال یکبار به دانشگاه‌ها می‌روند و با دانشجویان صحبت می‌کنند که این صفت حاکی از خودسازی فردی است چون ممکن است در این دیدارها یک انتقادی هم صورت بگیرد و اگر طرف خودسازی داشته باشد و به راه خود ایمان داشته باشد آن انتقاد رابه بهترین وجه پاسخ دهد.

- خوب مسئولان ما خیلی با این تراز فاصله دارند و خودسازی فردی آنها در این حد نیست و آن دسته از مسئولان که خودسازی فردی دارند خیلی جذابیت دیدارهای دانشجویی را ندارند که به فضاهای دانشجویی بیایند و بعضی دیگر که در پست‌های اجرایی قرار دارند به دلیل ماهیت کارهای اجرایی که معمولا نسبت به آنها انتقاد وجود دارد کمی از حضور در این جمع‌ها واهمه دارند و خیلی جاها هم تقصیر به گردن فضاهای دانشجویی است.

- شاید فضاهای دانشجویی یک فضای سالمی برای آمدن یک مسئول نبوده و با آمدن یک مسئول فضا متشنج می‌شده و با رفتن به سمت هیجان از عقلانیت خارج می‌شدیم و مسئول زیاد علاقه‌ای به چنین فضایی ندارد.

- پیگیری دانشجویان نیز مهم است و امسال که نسبت به سال قبل فضای دانشگاه ها به واسطه انتخابات کمی سیاسی‌‎تر بود شاید توجیهی برای عدم حضور برخی‌ها در دانشگاه ها باشد اما امسال که انتظار می‌رود این فضا کمی تلطیف شده باشد و مطالبه حماسه اقتصادی شکل بگیرد مسئولان جدید که بر سر کار می‌آیند برا ی پاسخگویی به دانشگاه ها بیایند.

 از زمانی که آقا بر روی برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی تاکید کرده‌اند این جلسات کمی معقول‌تر نشده است؟ آیا زمینه‌ساز حضور مسئولان نبوده است؟

-بله داشته و باید این جلسات کرسی آزاداندیشی فراگیرتر شود تا کارایی خود را نشان دهد. البته این هیجانی بودن فضای دانشگاه دلیل مناسبی برای عدم حضور مسئولان نیست و سایه مطالبات دانشجویان همیشه بر سر مسولان است منتهی از آن جنبه خودسازی فردی دارای ضعف می‌باشند خود را در معرض انتقاد قرار نمی‌دهند.

 آیا خاطره خاصی از جلسه سال 88 دارید؟

- واقعیتش تمام لحظات شرکت در این جلسات خاطره است و خدمت مقام معظم رهبری سخنرانی کردن هم بزرگترین خاطره است و شاید کمتر افراد در طول عمر زندگی خود در چنین موقعیتی قرار بگیرند. یاد دارم سال‌های گذشته مسئولان بیت به دانشجویان اجازه دستبوسی آقا را نمی‌دادند و در سین برنامه نماینده بسیج دانشجویی یعنی بنده قرار بود به عنوان اولین فرد سخنرانی کنم، در این جلسه قرار بر این شد که من از آقا اجازه بگیرم که بچه‌ها بتوانند به دستبوسی آقا بروند. اما زمانی که سین برنامه به دست عوامل اجرایی می رسد تغییر پیدا می کند و من به عنوان اولین نفر نرفتم و بعد از آنکه پنج الی شش نفر صحبت کردند نوبت به من رسید.من در آخر صحبت هم این موضوع را به آقا گفتم و ایشان هم استقبال کردند و فرمودند که حتی افرادی هم که قبل از شما بودند اگر می‌خواهند بیایند اشکالی ندارد و بر همین اساس جلسه با چهار الی پنج دقیقه وقفه ایجاد شد و این گشاده‌رویی ایشان که از حرف دل بچه ها استقبال کردند یک خاطره خیلی خوب بود.

با توجه به اینکه دولت جدید امسال مستقر شده و شرایط امسال را خیلی خاص می‌کند، پیش بینی شما از سال 1392چیست و فکر می‌کنید که مطالبات دانشجویی باید شامل چه محورهایی باشد؟

-اول اینکه واژه مطالبه در محضر مقام معظم رهبری واژه خوبی نیست و من این تعبیر را می پسندم که نمایندگان تشکل های دانشجویی باید بیایند و گزارش یک ساله از عملکرد خود را بدهند و مطالباتی را که از مسئولان کشور دارند از باب اینکه به گوش مقام معظم رهبری برسد خدمت ایشان مطرح کنند، پس اینجا واژه مطالبه به مسئولان بر می‌گردد.

- به نظر من اهم مطالبه‌ای که جریان دانشجویی باید داشته باشد این است که اولا در بعد حماسه اقتصادی که باید بعد از حماسه سیاسی تحقق پیدا بکند بسیار مهم است که این هم مطالبه مردم و هم مطالبه نخبگان و هم مطالبه مقام معظم رهبری است.

- بحث وحدت جامعه، وحدت بین مسئولین و وحدت بین قوا، اشتراکاتی که در جامعه وجود دارد و ما باید بر روی آنها سرمایه گذاری کنیم. بحث بعدی موضوع وحدت جریانات ارزشی و عدم سرمایه‌گذاری جریانات ارزشی بر روی اختلاف‌‎های داخلی و بخصوص جبهه بندی‌هایی که قبل از انتخابات اتفاق افتاد که نتیجه این شد که برخی از این جبهه ها گفتمان ناب انقلاب اسلامی را ارائه ندهند و نتوانستند کار‌آمدی انقلاب اسلامی را به نمایش بگذارند تا رای مردم به این سمت گرایش پیدا بکند و این اختلاف‌ها منجر به شکست شد، باید اینها مطالبه شود تا کنار گذاشته شود.

- نخبگان حوزوی در سطوح بالای علمی نباید بیایند و در فضای سیاسی جریان‌سازی کنند. بنده عقیده دارم که مقام معظم رهبری هم بر روی این موارد تاکید خواهد کرد که بحث وحدت جریانات ارزشی بسیار مهم است.

-از طرفی دیگر سواستفاده جریانات و گروه های سیاسی از جنبش دانشجویی که در انتخابات مجلس و انتخابات ریاست جمهوری اتفاق افتاد، مثلا جبهه پایداری و یا جبهه های دیگری که از لحاظ گفتمانی دارای سطوح خوبی بودند ولی در حوزه کارکرد سیاسی از فضاهای دانشجویی یارگیری کردند و تلاشی که برخی از جبهه‌های سیاسی برای ایجاد شاخه دانشجویی داشتند که باعث شد دانشجویان آن نگاه از بالای خود را از دست بدهند و باید به این روند انتقاد شود و هم نخبگان جامعه مطالبه کنند تا دیگر شاهد این ماجراها نشویم.

با توجه به اینکه این دیدار قبل از مراسم تنفیذ و تحلیف و اعلام لیست اعضای کابینه است، به نظر شما ارائه شاخص‌ها از زبان دانشجویان در مورد وزرا و بخصوص وزارتخانه‌های آموزشی چقدر تاثیرگذار است؟

-قطعا خیلی تاثیرگذار است و ممکن است مقدمه گفتمان‌سازی از سوی مقام معظم رهبریباشد و یا به خاطر حرف‌هایی که ایشان در این زمینه داشته باشند، ممکن است مطالباتی صورت بگیرد و زمانی که یک مطالبه در این سطح از رئیس‌جمهور بشود ممکن است در کابینه تغییراتی صورت گیرد و یا حداقل نبض جریان دانشجویی دست دولت آینده باشد تا متوجه شود که هر نوع انتخاب اشتباه و یا درست ممکن است با چه واکنشی مواجه شود.