نخستین پردیس تئاتر حرفه‌ای کشور تا دو هفته آینده به بهره‌برداری می‌رسد

کدخبر: 1020515

مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی گفت: این سالن علاوه بر سن متحرک از صحنه متحرک برخوردار است/ مدیرکل هنرهای نمایشی وزارت ارشاد: تاکید شهرداری بر تغذیه روحی شهروندان قابل تقدیر است

به گزارش «نسیم»،، روزگاری نه چندان دور در همین تهران سینماها پشت سر هم بسته می شدند و سینماداران ترجیح می دادند تا با اعلام ورشکستگی سالن سینما را تغییر کاربری دهند و به شغل نان و آب داری روی بیاورند. همان روزها بود که شهرداری تهران برای مقابله با آسیب های پیش روی هنر هفتم وارد کار شد و پروژه ساخت 4 پردیس سینمایی را کلید زد. اقدامی که در عمل سینماداری را به صنعتی پررونق تبدیل کرد و موجب شد تا بخش خصوصی قرار را بر فرار ترجیح دهد و خود ابتکار عمل را در دست بگیرد. نیم نگاهی به اظهارنظر ها و بحث های اهالی تئاتر در دو دهه گذشته نشان می دهد که این قشر از هنرمندان همواره با مشکل فقدان سالن های مجهز، مدرن و با ظرفیت بالا رو به رو بودند. این مسائل در طول زمان موجب شد تا بسیاری از نمایش ها به مرحله اجرا نرسد یا از کیفیت بالایی برخوردار نباشد. وجود مشکلاتی از این دست مدیریت شهری را بر آن داشت تا در سال های 72 تا 73 همزمان با ساخت فرهنگسرای بهمن، ساخت مجموعه فرهنگی صرفاً برای نمایش تئاتر را در دستور کار قرار دهد. البته به گفته مهدی محمود اقدام، مدیر پردیس تئاتر تهران(خاوران)؛ در آن مقطع بنا به شرایط خاصی که به وجود آمد، ساخت سالن‌های تئاتری این مجموعه متوقف شده و نیمه‌کاره باقی ماند تا آن که در سال 86 و در دوره مدیریت دکتر قالیباف طرح ساخت این مجموعه در ردیف اعتبارات دیده شد و ساخت آن مجدداً کلید خورد. در حال حاضر نیز بخش های اصلی این پروژه به بهره برداری رسیده است و اهالی تئاتر در آینده ای نزدیک می توانند میهمان همیشگی این هنرکده شوند.

اجرای نمایش در منحصر به فردترین پردیس تئاتر خاورمیانه کلنگ پردیس تئاتر حرفه‌ای تهران، اول شهریور ماه سال 86 در زمینی به مساحت 28 هزار مترمربع در کنار فرهنگسرای خاوران به زمین خورد. در توضیح این سازه فرهنگی باید گفت که پردیس تئاتر تهران دارای یک سالن اصلی با وسعت 2 هزار و 400 متر مربع با گنجایش هزار نفر و 4 سالن نمایش تجربی (بلک باکس) با گنجایش 150 نفر است. سالن نمایش عروسکی با ظرفیت 120 نفر، کارگاه ساخت دکور و خیاطی به مساحت هزار متر مربع، سالن های تمرین و پشت صحنه با مساحت 3 هزار متر مربع و اختصاص فضایی نزدیک به 3هزار و پانصد مترمربع نیز به نمایش‌های آئینی و سنتی از دیگر ویژگی های منحصر به فرد پردیس تئاتر تهران است. البته شاخصه های کم نظیر اولین پردیس تئاتر کشور به این جا ختم نمی شود چرا که سالن اصلی مرکز از محاسبات آکوستیکی برخوردار است و مزیت دیگری که نسبت به دیگر سالن‌های تئاتر دارد این است که به کمک لیفت می‌توان صحنه را از بالا به پایین جابه‌جا کرد و عمق صحنه نیز در این سالن قابل تغییر است. همچنین به دلیل وجود چال ارکستر، سالن اصلی می تواند به عنوان سالن اجرای کنسرت نیز مورد استفاده قرار بگیرد. علاوه بر این، سالن اصلی با دارا بودن صحنه بزرگ و حرفه‌ای در دو بخش تفکیک‌پذیر است؛ یکی صحنه اصلی است که 34 مترعرض، 12 متر عمق و برج صحنه‌ای به ارتفاع 22 متر دارد و دیگری صحنه جلویی است که 32 متر عرض و 10 متر عمق دارد. نکته حایز اهمیت این است که در این مجموعه برای اولین بار امکان تغییر زاویه کف برای ساخت دکورهایی با کف صحنه شیب دار فراهم شده که این امکان قابلیت طراحی و اجرای نمایش با زوایای مختلف مورد نیاز نسبت به جایگاه تماشاگران را برای کارگردانان تئاتر فراهم کرده است. همچنین سن تعبیه شده در سالن اصلی امکان قرارگیری گروه‌های بسیار بزرگ موسیقی گروهی و ارکسترال تا بیش از 200 نفر را فراهم کرده است. دو سالن تمرین یکی با ابعاد صحنه اصلی و برای حضور هیات بازبینی و دیگری با مساحت یک دوم صحنه برای پشتیبانی از دیگر خصوصیات پردیس تئاتر تهران است. دقیقاً پشت سالن اصلی یک ساختمان بلند 7 طبقه قرار گرفته که از طبقه دوم خود به سالن اصلی راه دارد، ساختمانی که آن را برج صحنه می‌نامند و با ارتفاع بلندی که دارد از سایر ساختمان‌ها قابل تشخیص است. در این ساختمان تمامی بخش‌های فنی، ماشینری، تجهیزات صحنه و... قرار گرفته است. علاوه بر تمامی این امکانات پردیس تئاتر تهران به کتابخانه تخصصی، سایت اینترنت، گالری‌ها، فضاهای کارگاهی و آموزشی با مساحتی نزدیک به 4 هزار مترمربع و مکان‌هایی تفریحی چون رستوران، فروشگاه، سالن بازی کودکان و غرفه‌های فروش محصولات فرهنگی مجهز است. شاید مهم تر از تمامی این امکانات، مناسب سازی تمامی مسیرهای این مرکز به رمپ و آسانسور برای معلولان باشد که در نوع خود در کشور کم نظیر است. فارغ از اینکه ساخت پروژه ای همچون پردیس حرفه ای تئاتر تهران یکی از نقاط روشن کارنامه این دوره از مدیریت شهری به شمار می رود، عزم جدی برای ایجاد و تقویت زیرساخت های فرهنگی در عمل کارکردی ملی دارد. در همین رابطه علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سال گذشته در بازدید از این پروژه، تعامل دوسویه وزارت ارشاد اسلامی و شهرداری تهران را زمینه ساز خلق آثار هنری فاخر و ماندگار در جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد. اقداماتی که در سایه همکاری صمیمانه سازمان ها، حضور چندصد ساله تئاتر در کشور را به بار می نشاند و سایه گاهی برای حضور قشر جوان در این عرصه می شود.

پردیس تئاتر تهران مشکل تامین برق ندارد شاید خاطره تماشای تئاتر برای بسیاری از ما تنها به تالار وحدت یا تئاتر شهر خلاصه شود. سالن هایی با بیش از 3 دهه قدمت که مجبورند بار سنگین میزانسن تئاترهای امروزی را بر دوش بکشند. در این شرایط قطعاً ساخت اولین پردیس حرفه ای تئاتر کشور با امکانات ویژه ای چون سن و صحنه متحرک بهترین راه برای پاسخگویی به نیاز هنرمندان و مخاطبان تئاتر است.در همین رابطه خلیل راحتی مدیر عامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی در گفت و گو با خبرنگار شهرنوشت با اشاره به دلایل ورود شهرداری به پروژه احداث پردیس حرفه ای تئاتر تهران می گوید: در دوره ای ساخت سینما در تهران هیچ گونه صرفه اقتصادی نداشت و بسیاری از سینماها در مناطق مختلف تعطیل می شدند. به طور مثال در مقطعی 3 سینما تعطیل شد. تحت این شرایط شهرداری تهران برای اولین بار وارد عمل شد و با ساخت سینما محرک لازم را ایجاد کرد تا بخش خصوصی در این حوزه فعال شود. وی ادامه می دهد: همچون سال های گذشته سینما، متاسفانه در حال حاضر ساخت سالن های تئاتر هم چندان مقرون به صرفه نیست. به همین دلیل شهرداری تهران رسالت خود می داند که با ورود به این حوزه همچون حوزه سینما مشوق ها و محرک های لازم را ایجاد کند. مدیر عامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی با اشاره به پروژه ساخت پردیس حرفه ای تئاتر تهران بیان می کند: این پروژه از جمله برنامه های نیمه کاره ای بود که در این دوره از مدیریت شهری با تاکید بر رویکرد فرهنگی به اتمام رسید. راحتی به ویژگی های این پروژه می پردازد و می گوید: در حال حاضر تالار وحدت با سن متحرک پیشرفته ترین سالن نمایش کشور است. این در حالی است که پردیس تئاتر تهران علاوه بر سن متحرک از صحنه متحرک برخوردار است. ضمن اینکه در این مکان امکان برگزاری نمایش سنتی، روحوضی، عروسکی و ... نیز وجود دارد و مخاطب می تواند از میان 10 نمایش یک اثر را انتخاب کند و به تماشا بنشیند. وی با بیان اینکه امسال برای نخستین بار جشنواره اردیبهشت تئاتر ایران در پردیس تئاتر تهران برگزار شد، می افزاید: در ماه های گذشته 4 سالن نمایش تجربی یا بلک باکس، سالن روباز و محوطه به همراه سالن اصلی و آوانسن به بهره برداری رسیده است. تا 15 روز آینده نیز 2 سالن نمایش تجربی به بهره برداری می رسد. قسمت انتهایی سالن اصلی هم تا آبان ماه به اتمام می رسد و پروژه به طور کامل قابل بهره برداری رسید. مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران در ادامه در توضیح تفاوت های ویژه این پردیس با سایر سالن های نمایش می گوید: شاید از نظر برخی تئاتر تنها به منطقه های مرکزی شهر مانند هفت تیر، حافظ و ... محدود می شود. ما نمی خواهیم نظر این افراد را رد کنیم اما به نظر من توجه به موضوع امکانات و دسترسی آسان در بحث احداث سالن های تئاتر باید در اولویت قرار بگیرد. واقعیت این است که بسیاری از سالن های تئاتر از مشکل فقدان پارکینگ رنج می برند. ضمن اینکه دسترسی به این مکان ها به دلیل حجم بالای ترافیک سخت است. راحتی ادامه می دهد: تحت این شرایط ساخت پردیس تئاتر در منطقه ای مشرف به بزرگراه امام علی (ع) با امکانات رفاهی چون پارکینگ و امکان انتخاب از میان چندین تئاتر ویژگی منحصر به فردی است که تنها در پردیس تئاتر تهران وجود دارد. بر این اساس پیش بینی می کنیم که به محض افتتاح این سازه فرهنگی با استقبال خوب هنرمندان و شهروندان رو به رو شویم. وی در پایان با اشاره به شایعات موجود درخصوص قطع برق و نبود زیرساخت های لازم برای تامین برق پردیس تئاتر گفت: طی چند ماه اخیر قدرت برق این سازه را افزایش دادیم و احتمال دارد تا از فرهنگسرای خاوران هم در این رابطه کمک گرفته شود، اما به طور قطع، مشکلی برای تامین برق وجود ندارد شاهد این امر هم برگزاری بدون نقص جشنواره اردیبهشت تئاتر ایران در پردیس تئاتر تهران است.

وزارت ارشاد آماده هر نوع همکاری است مهدی شفیعی، مدیر کل اداره هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در گفت و گو با خبرنگار شهرنوشت ضمن تقدیر از عملکرد شهرداری تهران در ساخت پردیس تئاتر تهران عنوان می کند: جای خوشبختی است که شهرداری تهران در سال های اخیر علاوه بر انجام وظایف معمول همچون تامین رفاه شهروندان بر تغدیه روحی مردم هم تاکید می کند. وی می گوید: تجربه نشان می دهد در جوامعی که مدیران از درک فرهنگی بالایی برخوردارند، تئاتر جایگاه رفیعی دارد و به عنوان یکی از مولفه های فرهنگ شناخته می شود. شفیعی با بیان اینکه متاسفانه به رغم رشد تئاتر در دانشگاه ها و افزایش دانشجویان این رشته، جامعه تئاتر از عدم توسعه سخت افزارها حتی در کلانشهری همچون تهران رنج می برد، تصریح می کند: احداث پردیس تئاتر تهران و خانه تئاتر صبا به معنای جهشی در فراهم ساختن زیرساخت هاست. البته حساس تر از این مورد نحوه بهره برداری از اماکنی این چنینی و ایجاد ارتباط با هنرمندان است. مدیر کل اداره هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به دغدغه هنرمندان نسبت به اتمام این پروژه بیان می کند: امیدواریم با اتمام این پروژه روندی که از جشنواره اردیبهشت تئاتر ایران آغاز شد ادامه پیدا کند و گروه های تئاتر حرفه ای این بار بیش از همیشه مورد توجه قرار بگیرند. شفیعی می افزاید: در این رابطه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمادگی کامل دارد تا تمامی گروه های نمایشی را به بهره برداران این پروژه معرفی کند. ما می توانیم با تشکیل کمپانی های تئاتر تحت عنوان موسسه های تک منظوره زمینه لازم برای آشنایی گروه های تئاتری را که توسط افراد شاخص هدایت می شوند با مسئولان پردیس تئاتر تهران فراهم کنیم. از این طریق امکان استقرار و برگزاری نمایش این گروه ها به آسانی فراهم می شود و کیفیت کار افزایش پیدا می کند.

پردیس تئاتر تهران می تواند به رویدادی تکرارناپذیر تبدیل شود یکی از ارکان موفقیت فعالیت های نمایشی در پردیس تئاتر تهران حضور هنرمندان و استقبال آنان از این رویداد فرهنگی است. در همین رابطه بهناز جعفری بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون در گفت و گو با خبرنگار شهرنوشت، ضمن قدردانی از حرکت شهرداری تهران در راستای حمایت از اجرای تئاتر در تهران می گوید: فارغ از اقدامات زیربنایی شهرداری تهران در حوزه تئاتر سوال مهم این است که آیا ساخت چنین اماکنی حضور مردم را تضمین می کند؟ آیا مردم از بخش های مرکزی شهر مانند چهارراه ولیعصر (عج) که دهه ها پاتوق تئاتری ها محسوب می شوند به سمت خاوران خواهند رفت؟ وی ادامه می دهد: برای پاسخ به این سوال باید راهبردی اندیشیده شود تا شهرداری از تمام توان خود برای جذب شهروندان استفاده کند. استفاده از بیلبوردها و فضاهای شهری برای اطلاع رسانی در مورد برنامه ها، ایجاد تسهیلات رفاهی برای گروه های تئاتری شناخته شده و دعوت به کار کارگردانانی که سال ها از این حوزه کنار رفته اند تنها راهی است که می تواند پردیس تئاتر تهران را به رویدادی تکرارناپذیر تبدیل کند. بازیگر نمایش شب هزار و یکم با تاکید بر ایجاد شور و شعف در شهروندان بیان می کند: مردم باید از کم و کیف تمامی برنامه ها آگاه شوند. تامین نیازها و خواسته های شهروندان در کنار حمایت از هنرمندان می تواند رابطه پرفراز و نشیب تئاتر و مردم را بهبود ببخشد و روح تازه ای در کالبد شهر بدمد. تجربه مدیریت مراکز فرهنگی پایتخت نشان از رونق پردیس تئاتر تهران دارد فرهاد توحیدی نمایشنامه نویس و فیلم نامه نویس نیز در گفت و گو با خبرنگار شهرنوشت از تجربه بازدید خود از پردیس تئاتر تهران می گوید: به نظر من امکاناتی که در این مکان وجود دارد فوق العاده است و اگر در بهره برداری از این سازه فرهنگی حساسیت ویژه ای همچون زمان ساخت به خرج داده شود، می توان شاهد تحولی در عرصه تئاتر پایتخت بود. وی با اشاره به نقش شهرداری تهران در اجرای پروژه پردیس تئاتر تهران عنوان می کند: یکی از وظایف شهرداری ها رسیدگی به شرایط فرهنگی مردم است. این وظیفه در دوره اخیر مدیریت شهری به طور ویژه ای مد نظر قرار گرفت و احداث بناهای فرهنگی بسیاری را به همراه داشت. این نمایشنامه نویس با بیان اینکه شهرداری در جانمایی پردیس تئاتر تهران ریسک بزرگی انجام داد، ادامه می دهد: شاید برخی این نگرانی را داشته باشند که انتقال فضاهای تئاتری از پاتوق های شناخته شده به نقطه ای همچون خاوران ریسک است. در پاسخ به این نگرانی باید بگویم که تجربه فرهنگسرای بهمن نشان می دهد که اگر مدیریت کارآمد باشد و بتواند قشر نخبه را به اماکن فرهنگی جذب کند، موضوع مکان از اعتبار ساقط می شود. توحیدی می گوید: به عقیده من حال که شهرداری این بنا را ساخته و تمام تلاش خود را در راستای تقویت هنرهای نمایشی به کار بسته است، باید از افراد زبده و خبره برای برگزاری برنامه ها استفاده کند تا پردیس تئاتر تهران بتواند کارکرد مورد نظر مسئولان را ایفا کند.

ارسال نظر: