بنی‌اردلان: تذهیب قرآن در هنر اسلامی در بالاترین درجه قرار دارد

کدخبر: 1013205

عضو هیات علمی دانشگاه هنر گفت: ما شاهنامه و متون عرفانی فراوانی را می‌بینیم که تذهیب شده‌اند اما تذهیب قرآن یک چیز دیگری است/ تهذیب قرآن باید با زیباترین شکل برای مخاطبان نمایش داده شود

به گزارش خبرنگار «نسیم»، اسماعیل بنی اردلان عضو هیات علمی دانشگاه هنر در دومین همایش قرآن و هنر که در خانه هنرمندان برگزار شد در سخنانی گفت: زمانی که نسخه های خطی قرآن را دنبال می کردم مشاهده کردم که بین نسخ خطی فراوانی قرآن مجید از همه بیشتر است. در ابتدا افکار و دلایل مختلفی بر این موضوع می رود. اما وقتی آمار گرفته شد و مسئله به صورت جدی تر پیگیری شد متوجه شدم که در گذشته افرادی که نسخ های قرآن را تهیه می کردند استادان نمونه ای بودند.
وی افزود: بر این اساس نسخه ای را که این اساتید تهیه می کردند می توانست هزار سال و یا بیشتر هم دوام بیاورد. این امر موجب شد تحقیق کنیم تا ببینیم چه افرادی اجازه داشتند نسخه های قرآن را تهیه کنند. در حقیقت اینگونه نبود که هرکسی که هنر بلد بود اجازه داشته باشد یک نسخه از قرآن را تهذیب کند. اسنادی که وجود دارد نشان می دهد که کسی که قرار بوده نسبت به تهیه قرآن اقدام کند افراد خاصی بودند.
عضو هیات علمی دانشگاه هنر ادامه داد: اینها نه تنها استاد بودند بلکه از کمالات روحی هم برخوردار بودند. بر این اساس هم هست که مشخص است این نسخه برای سالیان بسیار زیاد دوام بیاورد و نسخه های دیگر به راحتی از بین برود. در جریان تحقیق مشاهده کردم که میدان این کار آنقدر وسیع است که جمع آوری آن کار یک الی دو نفر نیست. نکته دیگر اینکه استادانی که در این حوزه کار کردند و آدابی که در این حوزه وجود دارد آنقدر در کتاب های متنوع وجو دارد که مجع آوری آنها کاری تیمی و طولانی است.
بنی اردلان تصریح کرد: بر این اساس است که تذهیب قرآن در هنر اسلامی در بالاترین درجه قرار دارد. ما شاهنامه و متون عرفانی فراوانی را می بینیم که تذهیب شده اند اما تذهیب قرآن یک چیز دیگری است. وقتی به قرآن میرسیم باید بگوییم که این کتاب نامه معشوق به انسان است. بر این اساس است که این نامه باید با زیباترین شکل برای مخاطبان نمایش داده شود.
ظهور قرآن در تاریکترین زمان زندگی بشر در حوزه ای از جهان که سرزمین عربستان بود
محمد کاظم حسنوند استاد رشته آفرینش های هنری نیز در بخش دیگر همایش در سخنانی گفت: قرآن در تاریکترین زمان زندگی بشر در حوزه ای از جهان که سرزمین عربستان است ظهور پیدا کرد و توانست با انوار الهی آن جهل و جهالت آن زمان را از بین ببرد. قرآن دارای ویژگی های خاصی است. تک تک واژه های قرآنی چنان در کنار هم چیده شده اند که دارای ریتم و نظم و هارمونی که در چینش آن است که اگر با صوت زیبایی قرائت شود انسان را مسحور خود می کند.
وی افزود: از طرف دیگر مشاهده می کنیم که معانی قرآن بیشتر به حالت تمثیل است که این موضوع خیلی خیلی می تواند مورد استفاده هنرمندان هنرهای تجسمی و هنرهای نمایشی و سایر هنرها قرار بگیرد. از طرف دیگر تصاویر قرآنی که موجود است. البته منظور ما این است که همه آیات قرآن تصویری است منتهی برخی خیلی وارد مباحث زیبایی شناسی شده و باور معانی متفاوتی دارد.
حسنوند ادامه داد: اساس هنر مفاهیمی است بر اساس مفاهیم قرانی و انقلاب اسلامی که این مفاهیم در آیات مختلف قرآن همانند جهاد، مقاومت، مستضعفین و مبارزه با مستکبرین و مطالب مختلفی که در آیات مختلف و سوره های "آل عمران" و "مائده" گوناگون آمده است. باید عرض کنم که مفاهیمی چون جهاد و شهادت به علت اینکه ما درگیر انقلاب و جنگ بودیم بسیاری از آثار هنری به مفهوم شهید و شهادت گرایش پیدا کرد.
قرآن کریم معمولا اصلی ترین منبع داستانی برای نوشتن نسخ های تعزیه است
بهروز محمودی بختیاری نویسنده و استاد دانشگاه نیز که در این همایش حضور داشت در بخش دیگر برنامه در سخنانی گفت: قرآن کریم معمولا اصلی ترین منبع داستانی برای نوشتن نسخ های تعزیه است. بر اسین اساس برخی نسخه های تعزیه به دین سرورهایی پرداخته اند که در قرآن از آن داستانی نداریم. از جمله انها می توان به جرجیس اشاره کرد زیرا در قرآن از آن داستانی وجود ندارد.
وی افزود: نکته دوم اینکه از این افراد داستان هایی در قرآن است ولی روایات تعزیه ای کاملا متفاوتی دارند. از جمله می توان به داستان وفات حضرت مریم اشاره کرد. به عنوان نمونه سوم می توانیم به نسخه داستان هابیل و قابیل در قرآن اشاره کنیم. به نظر می رسد که نگارنده این نسخه احتمالا محمد باقر معین البکاء بوده باشد. زیرا این نسخه در مجموعه نخسه هایی پیدا شده که امضاء این فرد را دارد.
محمودی بختیاری ادامه داد: نقشه داستانی داستان هابیل و قابیل به این صورت است که از به دنیا آمدن هابیل و قابیل شروع می شود و تا سوگواری حضرت آدم بر قابیل و با توجه دادن او توسط جبرئیل برای عزاداری برای امام حسین (ع) به پایان می رسد. در این روایت داریم که حضرت آدم به حج می رود و در آن زمان است که قابیل کشته می شود.
ارسال نظر: