رئیسیان: "دوران عاشقی" روایت موقعیتی است که شاید اجتناب‌ناپذیر باشد

کدخبر: 1018684

علیرضا رئیسیان در گفتگوی تفصیلی با «نسیم» مطرح کرد: فیلم درباره رابطه شغلی که ممکن است به رابطه عاطفی تبدیل شود، به جامعه هشدار می‌دهد/ به هیچ عنوان نمی‌توانم با بخش دولتی کار کنم

گروه فرهنگی «نسیم»آخرین اثر سینمایی علیرضا رئیسیان این روزها بر پرده سینماها با حضوربازیگرانی مچون "لیلا حاتمی، شهاب حسینی، فرهاد اصلانی" خودنمایی می کند، خط اصلی "دوران عاشقی" ارائه دهنده شیوه و نگاه جدیدی از سردی و تلخی روابط زناشویی است.نقش آفرینی "فرهاد اصلانی" در این اثر از منظر کارگردان به قدری خوب از کار درآمده که از آن به عنوان ویترین "دوران عاشقی" یاد می کند، با کارگردان دوران عاشقی که خود را یک فیلمساز مستقل و بی توجه به کمک های دولتی می داند به گفتگو نشستیم.

نسیم: چرا بین ساخت "چهل سالگی" و "دوران عاشقی" چندین سال فاصله افتاده است، این مسئله دلیل خاصی دارد؟

خیر، مکانیزم و سبک فیلمسازی من اینگونه است و هیچ علت قابل ذکری وجود ندارد. متاسفانه یا خوشبختانه من عادت و اصرار به ساخت هر اثری در 12 ماه سال ندارم .

نسیم: آیا شما هم مثل دیگر فیلمسازان با مشکلات جذب سرمایه و بودجه مواجه هستید؟

بله، به علاوه اینکه سرمایه و هزینه ساخت 7 اثر سینمایی خود را از بخش خصوصی تامین کردم، شرایط برای فیلمسازی من مقداری متفاوت از دیگران است. به هیچ عنوان نمی توانم با بخش دولتی و عمومی در سینما اثری را خلق کنم، همین امر دارای حسن های زیادی است، حاشیه ها برای آثاری که از اندوخته بیت المال استفاده می کند، بسیار زیاد است. در واقع به صورت خودجوش حواشی بسیاری را برای فیلمی که چتر حمایت دولت را دارد، به وجود می آورد .

نسیم: ارزیابی شما از استقلال اقتصادی یک اثر سینمایی چیست؟

زمانی که فیلمساز وابسته به ارگان یا نهاد خاصی فیلمنامه خود را به مرحله تولید می رساند، مشخصا از جیب مردم برای ساخت فیلم کمک گرفته. بخش خصوصی با سرمایه ای که از یک موفقیت و تجارت به دست آورده از اثری فرهنگی حمایت می کند یا تهیه کنندگانی که با وضعیت نرمال و تراز مالی مثبت در سینما مشغول کار هستند، براساس تجربه خود و کیفیت فیلمنامه های موجود، اقدام به تولید این کالای فرهنگی می کنند. معتقدم در بخش خصوصی فضای راحت تری مهیا است، امکان همکاری با هم فکران خود در چنین فیلم هایی میسر است، تولید این آثار با سرمایه شخصی هم سختی های خودش را یدک می کشد. شخصا معتقد هستم به اینکه تامین منابع در این بخش بسیار سخت و طاقت فرسا است

اندیشه، هسته و جوهره اصلی خلق یک فیلم است

نسیم: به نظر می رسد "علیرضا رئیسیان" از آن دست فیلمسازانی نیست که با علم به اینکه سرمایه برای ساخت یک فیلمنامه فراهم است، ساخت اثری را در دستور کار خود قرار دهد .

بله، تحلیل درستی نسبت به فعالیت فیلمسازی من مطرح کردید، صرف داشتن منابع اقتصادی اصلا برای ساخت فیلم توجیه پذیر نیست، اندیشه عنصر مهم خلق یک اثر است و شاخص های هنری بالای یک سناریو فرد را باید برای ساخت یک اثر راغب کند. هیچوقت نباید با اطلاع از سرمایه موجود کالای بی کیفیت عرضه کرد، بلکه باید به همان اندیشه فیلمسازی که هسته اصلی و جوهر خلق یک فیلم است، رجوع کرد و ابزارهای ساخت و مقدمات آن فیلم را فراهم کرد .

نسیم: از قرار معلوم هیچ گونه علاقه مندی برای همکاری با بخش دولتی در جهت آفرینش آثار سینمایی خود ندارید؟

رزومه فیلمسازی من از سال 1368 با ساخت "ریحانه" تا "دوران عاشقی" این را تایید می کند، همیشه شرایط برای من به همین منوال بوده، برای هر فیلمسازی می تواند منابع دولتی یا ارگانی در جهت حمایت از آثار خود وجود داشته باشد. ولی اینکه منابع مالی خود را درست مصرف نکنیم و تاکتیک نوآورانه ای در آن اعمال نکنیم، مسلما سبب مشکلاتی می شود، چرا که مخاطب آن را پس می زند و این منابع اقتصادی در همه جای دنیا موجود است، شاید در سرزمین ما منابع بسیار بیشتری نسبت به سایر کشورها وجود دارد. اثری که توسط حساب های مردمی ساخته می شود، شرایط ویژه ای در زمینه اکران و کسب جوایز در جشنواره برایشان رخ می دهد که شاید در برخی از موارد اجتناب ناپذیر باشد .

غفلت از خانواده به عنوان یک هشدار در دوران عاشقی مطرح است

نسیم: مقداری درباره ایده "دوران عاشقی" و پرورش آن به یک فیلم سینمایی توضیح بدهید.

میل درونی من همیشه محرک ساخت اثری کلاسیک بوده است. بحران عاطفی که بشر امروز درگیرش شده و جایگاه خانواده در مناسبت های اجتماعی روز باعث شده که این دو محور را با هم ترکیب کنم و دستمایه اثر سینمایی به وجود بیاورم، خودم شخصا به ساخت چنین آثاری تمایل دارم، نگاه به فعالیتی که در مقابل حق و حقوق زنان دغدغه های خاص خودش را دارد در کنار چالشهای اقتصادی به علاوه مسائل عدم وفاداری یکی از زوجین وسوسه ام کرد تا فیلمنامه این اثر را به همراه رویا محقق و دوست دیگری از یک طرح ساده تبدیل به فیلمنامه کنیم، حتی با یک طرح کلی تقریبا ساخت "دوران عاشقی " را شروع کردیم .

نسیم: به نظر می رسد نگاه جدیدی به خیانت و عدم وفاداری توسط یک ضلع خانواده را در "دوران عاشقی" مشاهده می کنیم که یکی از علل آن درگیری پیش از اندازه زن و مرد به مشاغل خودشان است.

خیلی خوشحالم که توانستم منظورم را به درستی در این اثر روایت کنم تا شما به عنوان یک مخاطب در درجه اول و در مرحله بعدی به عنوان یک فعال رسانه ای حوزه سینما متوجه این علائم شده اید. همانطور که مطرح کردم واقعا برخی ازافراد به قدری با شغل خود تنیده وعجین شده اند که زندگی شخصی شان را فراموش کرده اند، گاهی فرد هوش و حواس خود به زندگی خانوادگی اش را دریغ می کند که پیامدهای ناگواری دارد. بشر باید حد وسطی برای مسائل اجتماعی، شغلی و خانوادگی خود لحاظ کند تا هیچگاه مشکلی گریبانگیرش نشود. این مسئله به عنوان یک هشدار در "دوران عاشقی" کاملا نمایان وهویدا است .

هشدار درباره رابطه شغلی که به رابطه عاطفی تبدیل می شود

نسیم: کاراکتر "شهاب حسینی" از آن دست آدم های تنوع طلب به مخاطب معرفی نمی شود و صرفا تحت تاثیر یک موقعیت قرار می گیرد و به ادامه بازی دچار می شود که دل باختگی هم برای او به وجود می آورد، این نوع خیانت را کمتر در این سالها حداقل مشاهده کرده بودیم .

شاید، ولی خودم و تیم نویسندگی "دوران عاشقی" تلاش زیادی برای رئال و واقعی نشان دادن این رابطه شغلی که منجر به یک رابطه عاطفی می شود، انجام دادیم. به نظرم موفق هم از این آزمون بیرون آمدیم ولی باید به مسئله دیگری هم اشاره کنم، موقعیتی که "حمید" به آن مبتلا شده، اجتناب ناپذیر است یا برای هر شخصی در هر جایگاه شغلی و اجتماعی ممکن است،رخ بدهد، پس باید مقداری از خود تامل به خرج بدهیم و به دلایل آن بپردازیم .

نسیم: سکانس مردی که به دنبال واگذاری جنسیت خود است یا به عبارتی دیگر تمایلی به ادامه زندگی خود در قالب جنس مخالف دارد انگار هیچ کمکی به پیشبرد خط اصلی داستان نمی کند و به نوعی اضافه است

تصور اشتباهی دارید، این خرده داستان ها درجهت وضعیت شغلی اسفناک ودرگیری های گوناگون کاراکتر لیلا حاتمی در فیلمنامه گنجانده شده، صحنه هایی نظیر ورود دخترکی که بدون اندیشه وتفکر وارد زندگی زناشویی با مردی شده است، نشان دهنده جریان های کاری وی است که با پرونده های مختلف و گوناگونی مثل قتل های ناموسی، پرونده های وراثتی و ازدواج های موقت دست و پنچه نرم می کند،

دغدغه مسائل زنان را می توان به ارزش های خانواده نسبت داد

نسیم: خیلی از منتقدان بر این باورند که نقش آفرینی "لیلا حاتمی در "چهل سالگی" و "دوران عاشقی" تفاوت خاصی با هم ندارد .

این نکته را در بازیگری "مارلون براندو" هم می توانید مشاهده کنید، به این جهت که درام فیلم های وی در هر فیلم تکرار می شود، پس این نکته را نه می توانیم تایید کنیم و نه خط بطلان بر آن بکشیم. نوع زندگی شخصیت ها در این دو فیلم و دغدغه های که با خود حمل می کنند، تفاوت های محسوس و ملموسی با یک دیگر دارند که برای بیننده به راحتی قابل درک است .

نسیم: نقش کاراکتری که "فرهاد اصلانی " آن را اجرا می کند، دارای نکات عجیب و غریبی است، واکنش های خاصی از خود در رابطه با اتفاقات و جریان های زندگی کاری و شخصی خود اتخاذ می کند .

بالاخره در یک مسئله هم فکر هستیم، وی تمایل های وطن پرستی دارد، مسائل پیش آمده را به شیوه خود حل وفصل می کند، سعی بر استفاده از موقعیت وجایگاه خودش دارد، در صحنه هایی شخصیت او "پدرخوانده" محسوب می شود و به نوعی بازی او در این اثر ویترین "دوران عاشقی" به حساب می آید .

نسیم: قصه"دوران عاشقی" توسط برخی "ضد مرد" توصیف می شود.

محور فیلم را باید زنان قلمداد کرد ولی به دفاع از حقوق زنان بیشتر در این قصه پرداخت شده که این مسئله را می توانیم به ارزش های خانواده نسبت بدهیم که از طریق این روابط کانون به راحتی متلاشی می شود، پس باید هشدار داد و از گسترش و توسعه این مسائل جلوگیری کرد .

نسیم: آیا "دوران عاشقی" به انچه استحاقش را داشت در جشنواره فیلم فجر سال گذشته دست پیدا کرد؟

خوشبختانه فیلم در 10 بخش کاندیدای دریافت سیمرغ شد و الحمدالله تنها اسم خودم جایی برای دریافت جایزه نداشت، از نقش آفرینی بازیگران این اثر نمایشی بسیار راضی هستم و به نظرم لیاقت دریافت جایزه های بیشتری را داشتند .

به عنوان سوال آخر، آیا باز هم باید شاهد وقفه چندین ساله در حیطه فیلمسازی علیرضا رئیسیان باشیم؟

نمیدانم، باید طرح خوبی به دستم برسد، سپس به دنبال جذب سرمایه آن حرکت کنیم، جواب این سوالتان بستگی به شرایط و اتفاقات روزمره دارد .

گفتگو: مسعود احمدی

ارسال نظر: