آیت‌الله محسن اراکی:"فقه نظام" یکی از مقوله‌های جدید مورد نیاز جامعه است

کدخبر: 1021744

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب گفت: اقامه حکومت عدل، مکلف به تکلیف یک فرد نیست بلکه مکلف به تکلیف روح جمعی جامعه و شخصیت اجتماعی جامعه است

به گزارش «نسیم»، آیت‌الله محسن اراکی دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب عصر روز یکشنبه(یکم شهریورماه) طی سخنانی در نشست فقه عمران شهری که به همت انجمن شهر سازی و معماری اسلامی ایرانی بسیج مهندسین استان خراسان رضوی در شورای اسلامی شهر مشهد برگزار شد، با بیان اینکه فقه نظام یکی از مقوله‌های جدید مورد نیاز جامعه است، اظهار داشت: یکی از مباحث فقه نظام بحث فقه عمران شهری است. وی با اشاره به اینکه تا حدودی تفاوت میان فقه نظام و فقه فردی را در مقدمه کتاب فقه سیاسی تبیین شده است، گفت: در این کتاب از فقه فردی به واژه فقه خرد و از فقه نظام به فقه کلان تعبیر کرده‌ایم. آیت‌الله اراکی عنوان داشت: ما تاکنون بیشتر به فقه خرد پرداخته‌ایم و همچنان فقه کلان حوزه‌ای است که پرسش‌هایش پاسخ داده نشده و یا کم به آن پرداخته شده است. وی در ادامه به تعریف فقه پرداخت و ابراز داشت: فقه علمی است که در رابطه با استنباط احکام افعال مکلفین از ادله آن بحث می‌کند یا به عبارت دیگر علم مربوط به استنباط احکام افعال مکلفین از ادله احکام را فقه می‌گویند. دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب یادآور شد: ما دو نوع مکلف داریم یکی مکلف خرد که همین افراد جامعه بشر هستند و مسائلی نظیر نماز واجب است، شرب خمر حرام است و غیره مربوط به فقه خرد است اما در مقابل مکلفی داریم از جنس و نوع دیگر که این مکلف موجود زنده دارای شخصیت مسئول است که این موجود زنده همان جامعه است. وی با بیان اینکه در منابع دینی ما یک مکلف مسئولی فراتر از مکلف خرد وجود دارد که آن جامعه است، اظهار داشت: گاهی افراد جامعه در انجام تکالیف تقصیری از آنها سر نزده است و مکلف خرد مطیع است اما مکلف کلان مطیع نیست و نا فرمانی می‌کند. در روایات داریم که گاهی جامعه‌ای معذب می‌شود به دلیل اینکه حاکمیت در این جامعه حاکمیت ظالمی است اگر چه افراد در انجام وظایف فردی کوتاهی نمی‌کنند و نماز می‌خوانند، روزه می‌گیرند و تکالیف فردی خود را انجام می‌دهند اما این نظام نظام الهی نیست یعنی مکلف کلان به مسئولیتش عمل نکرده است. آیت‌الله اراکی یکی از تکالیف مکلف کلان، تکلیف اقامه حکومت عدل دانست و گفت: اقامه حکومت عدل، مکلف به تکلیف یک فرد نیست بلکه مکلف به تکلیف روح جمعی جامعه و شخصیت اجتماعی جامعه است. وی با اشاره به آیه 25 سوره حدید مبنی بر «لقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» عنوان کرد: آن کس که مکلف به این قسط اجتماعی و حکومتی است، ناس است یعنی جامعه مکلف به اقامه قسط است و جامعه نیز ترکیبی از امام و امت است لذا گاهی امام مقصر نیست و امت مقصر است. در ادامه این نشست آیت الله اراکی با اشاره به اینکه ما فقهی بنام فقه کلان داریم و مکلف فقه کلان، جامعه است، اظهار داشت: یکی از فروع این فقه کلان فقه عمران شهری است و مکلف این تکلیف نیز روح جمعی جامعه شهری است البته تکالیف مربوط به مکلف کلان را حاکمان باید حاکمان اجرا کنند. وی با بیان اینکه همواره تکالیف مربوط به مکلف کلان مجری دارد، ابراز داشت: این بدان معنی است که مکلف کلان عزم و اراده اش به دست مدیر و حاکم جامعه است منتها این حاکم وقتی مدیر جامعه می شود که مردم همراهش باشند وقتی مردم همراهش شوند یک شخصیت کلان مسئول شکل می‌گیرد. دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اظهار داشت: شهر یک موجود زنده است و شخصیت کلانی دارد که مسئولیت خاص خودش را دارد و فضای تنفس و زندگی آن باید متناسب با خودش باشد. وی درباره ویژگی‌های شهر شرعی گفت: شهر شرعی یک موجود است که این موجود در یک شهر عرفی درستی جای بگیرد و آن وقت است که می‌توانیم بگوییم که یک شهر اسلامی ایجاد شده است. آیت‌الله اراکی تصریح کرد: فقه نظام عمران شهری هیچ ارتباطی به مسائل علمی معماری ندارد؛ فقه نظام شهری یک پوشش است و باید معیارهای این پوشش کاملا رعایت شود. در فقه عمران شهری فاصله ساختمان‌ها، ترکیب ساختمان‌ها، ارتفاع ساختمان‌ها، رابطه ساکنین، جایگاه مسجد، جایگاه خدمات عمومی مطرح شده و همه اینها قابل استنباط از منابع فقهی است. دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب افزود: در فقه عمران شهری چهارچوب یک نظام عمران شهری تبیین شده و انسانی که در این شهر زندگی می کند با انسانی که در شهر های که با معیار های غربی ساخته شده متفاوت است و در شهر اسلامی تقوا یک فرهنگ عمومی است و عالَمی که مردم شهر در آن زندگی می‌کنند عالَم تقوا است.

ارسال نظر: