برگزاری همایش شناخت جریان‏‌های فکری در تاجیکستان

کدخبر: 1042255

رایزن فرهنگی کشورمان در همایش "جریان معارف‏ پروری و مسأله‏‌های جهان معاصر" در تاجیکستان بر استفاده دنیای اسلام از عقلانیت برای پیشرفت و آبادی و دوری از نزاع‏‌های مذهبی تأکید کرد

به گزارش «نسیم»، ابراهیم خدایار، رایزن فرهنگی کشورمان در تاجیکستان، در همایش بین‏ المللی «جریان معارف‏ پروری و مسأله ‏های جهان معاصر» که در دانشگاه ملی تاجیکستان برگزار شد، شرکت و در مراسم افتتاحیه این همایش سخنرانی کرد. همایش با سخنان سفر محمداف، معاون دانشگاه ملی تاجیکستان آغاز شد و پس از آن کرامت‏ الله عالم‏ زاده، معاون اول آکادمی علوم تاجیکستان در سخنانی اهمیت این همایش‎ها را در شناخت جریان‏های فکری معاصر در یکصدسال اخیر آسیای مرکزی برشمرد و افزایش تحقیقات علمی درباره پیوند این جریان‏ها با همتایانشان در دنیای معاصر و همسایگانشان را خواستار شد. در ادامه نیز خدای‏نظر خالق‏اف، رییس مرکز تحقیقات راهبردی ریاست جمهوری تاجیکستان با اشاره به حوادث دنیای اسلام در عراق و سوریه و راه ‏اندازی نزاع‏های مذهبی از سوی دشمن، راه برون‏رفت از این وقایع شوم را آگاهی ملی دانست و بر مدارای مذهبی و پرهیز از تکفیر مذاهب تأکید کرد. سپس نظام قاسم، رییس اتفاق نویسندگان تاجیکستان، ابراهیم خدایار، رایزن فرهنگی ایران در تاجیکستان، نماز حاتم‏ اف، پژوهشگر تاجیک، محمدداورد منیر، استاد دانشگاه دولتی هرات افغانستان و مرتضی زین‏الدین‏اف، استاد دانشگاه ملی تاجیکستان، به ترتیب درباره «سهم ادیبان در شکل‏گیری معارف‏پروری»، «اندیشه‏های آرمان‏شهری در میراث ادبی جدیدان»، «صدرالدین عینی درباره احمد دانش و مقام او در بیداری افکار سیاسی روشنفکران»، «معارف‏پروری و پیروان آن با مشروطه‏خواهی در افغانستان» و «شهاب ‏الدین مرجانی و زمینه ‏های افکار معارف ‏پروری او» سخنرانی کردند. رایزن فرهنگی کشورمان در سخنان خود در این همایش که با عنوان «اندیشه‏های آرمان‏شهری در میراث ادبی جدیدان» ارایه شد، گفت: زندگی در سال‏های منتهی به سده بیست در سرزمینی که امروزه به آسیای مرکزی مشهور است، به گونه جان‏فرسایی بر مردمانش سخت و جانگداز شده بود؛ به‏گونه‏ای که نزاع‏های سیاسی میان خان‏های سه‏گانه بخارا، خوارزم و خوقند از درون و همچنین نبردهای گاه‌ و ‌بی‌گاه آنها با همسایگان از بیرون، باعث شکل‏گیری آسیب‏های آشکارِ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی در میان جامعه شده بود. وی در ادامه با اشاره به جریان‏های آزادی‏خواهی در جهان اسلام در آن دوران گفت: رهبران فکری جامعه با مطالعه عمیق میراث شکوهمند خویش از یک سو و آگاهی از تحولات غرب از سوی دیگر، در اواخر نیمه دوم سده نوزدهم میلادی، همسو با تحولات فرهنگی و بیداری ملی در کشورهای هم‌سرنوشت منطقه‌ مانند ایران، ترکیه، هندوستان و مصر، به فکر درمان این درد جانکاه جامعه خود افتادند. خدایار در ادامه با اشاره به میراث ادبی نوشته شده در این دوران، افزود: آن دسته از روشنفکران و رهبران که دنیای جدید را با چشمان خود دیده یا از طریق مطبوعات خوانده بودند، بیش‌تر به عمق فاجعه‏ای که در سرزمین‏ مادریشان در حال رخ دادن بود، پی می‏بردند. بیداری بسیار ساده اتفاق می‏افتاد؛ شاه‏کلیدی به نام مقایسه، مقایسه و مقایسه. مقایسه آنچه در سرزمینشان جاری بود با آنچه در دنیای جدید جریان داشت. یکی به سوی پیشرفت، دیگری به سوی سقوط. فقر فرهنگی و اقتصادی، نابرابری و شکاف طبقاتی، نزاع‏های بی‏مبنای مذهبی و سرزمینی، تعلیم و تربیت ناقص و ناسودمند چیزی نبود که حتی با یک بار دیدن دنیای جدید، چهره ناخوب و تن برهنه ناتوان خود را برای بیننده دانا و نکته‏بین نمایان نکند. رایزن فرهنگی کشورمان در ادامه با اشاره به عنوان همایش ـ جریان معارف‏پروری و مسئله‏های جهان معاصر ـ گفت: به عنوان یک مخاطب دوست دارم به این پرسش با تکیه بر میراث معارف‏پروران و جدیدان پاسخ کوتاهی ارایه کنم. پیش از بیان پاسخ باید بگویم محتوای آثار آرمان‌شهری با توجه به جغرافیای تولید و بنیاد اندیشگی نویسندگان آن، بسیار متنوع است. طبیعی است طرح جامعه آرمانی در اندیشه غربیِ سکولار در مقایسه با جامعه الهی با اندیشه دینی، دارای تفاوت‏های اساسی باشد؛ اما چهار عنصر «عقلانیت»، «هماهنگی»، «نظم اجتماعی» و «برابری» را شاید بتوان از عناصر مشترک تمام آثار ادبی آرمان‏شهری دانست. وی افزود: اگر ناگزیر باشم از میان این چهار عنصر یکی را به اجبار انتخاب کنم، به عنوان فرزند فردوسی بزرگ که وقتی سمیرغ خیالش را به دوردست‏ترین افق‏ها پرواز ‏داد و حماسه بزرگ خود را با نام خدای خرد ‏آغازید؛ «به نام خداوند جان و خرد/ کزین برتر اندیشه برنگذرد» من هم عقلانیت را انتخاب خواهم کرد. خدایار تأکید کرد: اگر جامعه‏ای خود را از این نعمت خداوندی دور کند، و فقط به نقل قول دیگران تکیه کند؛ هیچ چیز نمی‏تواند او را از فلاکت و بدبختی نجات دهد. خداوند احمق‏ها را دوست ندارد. بنا بر اعلام این خبر، آن بخش از سخنان رایزن فرهنگی کشورمان مبنی بر نیاز دنیای اسلام به استفاده از عقلانیت برای پیشرفت و آبادی و دوری از نزاع‏های مذهبی که با اشاره به افراط‏گرایی ضددینی در جهان اسلام و شرکت تعدادی از جوانان تاجیکستان ایراد شد، به‏شدت مورد توجه حاضران قرار گرفت. این همایش دوروزه با همکاری اتفاق نویسندگان و آکادمی علوم تاجیکستان در تالار همایش‏های دانشگاه ملی برگزار شد و پس از بیان سخنرانی‏های افتتاحیه، در دو روز و در دو بخش با 36 سخنرانی ادامه یافت. علاوه بر تاجیکستان، سخنرانانی از قرقیزستان و افغانستان نیز در این همایش شرکت داشتند.

ارسال نظر: