احترام به نظر هیئت داوران، ارتقاء زیبایی‌شناسی در جشنواره

همیشه و در هر دوره ای، در هر جشنواره پس از اعلام نتایج توسط هیئت داوران، حرف ها و حدیث هایی به میان می آید در این وضع تنها چیزی که می تواند شاخصه ای برای به حق بودن یا نبودن مسیر طی شده جدا از حمایت های پشت پرده برای یک فیلم تلقی شود، خود سینما است، که البته در درون خود شامل مخاطب نیز می شود. حال اگر جشنواره شاخص هر کشوری، که مشخصا دارای سینماست، معیاری اصیل همانند داوران اصلح را برای سنجش فیلم انتخاب کند، فیلم با در نظر گرفتن این دو فاکتور یعنی نظر متخصصین و داوران و نیز نظر مخاطبین عام و اکثریت مردم، می تواند تأمین کننده نظر جامعه هم در نظر عموم و هم خواص و متخصصین باشد که در هر دو طیف، رشد جامعه و رشد سینما را از منظر زیبایی شناسانه در بر خواهد داشت.

این امر نیز تنها هنگامی میسر می شود که در هیئت داوران از کمیته انتخاب گرفته تا داوران نهایی در هر بخش، با سلیقه متنوع و اصیل و علم به معنا، انتخاب و گزینشی صحیح صورت گرفته باشد و نیز آن ها به دور از هر جریان کاذب و پشت پرده ای و فارغ از نام و سبقه کارگردان، تنها فیلم را بسته به زیبایی شناسی و جریان شناسی سینما بررسی کنند. در این حالت باید اعتماد و اطمینانی بدون هیچ خدشه از سوی فیلمسازان به جانب داوران منتخب روانه شود تا جای هیچ شک و شبهه و حرف و حدیثی در میان نباشد. نتیجه حاصل از این فرصت، اعتماد مخاطب به سینما و جشنواره است و در نهایت ارتقاء سطح زیبایی شناسی جشنواره، چه از سوی فیلمساز و مخاطب و چه داوران که باید با بی شمار فیلم از سلایق و نظرگاه های متفاوت روبرو شوند.

مسأله اعتماد و احترام دو روی سکه اند که در گردونه جشنواره فیلم باید از منظر فیلمساز دیده و رعایت شوند.اعتماد و احترام به داوران و هیئت انتخاب و همچنین به مخاطبین فیلم که داوران اصلی و حقیقی یک فیلم به حساب می آیند. با فاصله گرفتن هرچه بیشتر جشنواره از جبهه ها و حذب های مختلف که گاه به مثابه سم سینما و گاه خط دهنده و جریان ساز برای سینمای یک کشور می شوند، ماهیت وجودی سینما بر پایه های بصری و معنایی فیلم افزایش می یابد و رفته رفته مخاطب با هیچ چیز جز فیلم روبرو نخواهد بود.

در نظر مخاطب سینما موجودی است کاملا مستقل و جدا از فیلم ساز، که از لحظه آغاز نمایشش بر پرده نقره ای حیات می یابد و پایان آن نیز امری نسبی است که بسته به عمق فیلم از 90 دقیقه تا سال های سال به طول می انجامد، چه بسا فیلم هایی هستند که تا پایان زندگی مخاطب هنوز در نظر او زنده و ادامه دارند و تنها با مرگ آن هاست که پایان می یابد. اما از سوی برگزار کنندگان جشنواره که هیئت داوران آن را نیز شامل می شود، گاه یک فیلم پیش از آغاز بر پرده، شروع شده و گاه نیز فیلمی پیش از آغاز شدن پایان می یابد. این امور در جشنواره هایی روال دارد که معیار آن ها بر اساس جبهه بندی های پشت پرده سینما و فیلمساز است و اصولا از نظرات زیباشناسانه و معنایی جاری در فیلم بری هستند. این چنین جشنواره هایی هر چقدر با سابقه هم از سوی فیلمسازان اصیل نکوهیده اند و هم در منظر مخاطبین آگاه. جشنواره استاندارد و معیار بی شک جشنواره ای است که مطابقت موضوعی و مضمونی با نام و عنوان برگزاریش داشته باشد، و در رابطه با جشنواره فیلم، چه اصل و ملاکی مهمتر و اصیل تر از سینما که خود گویای همه حقایق یک جامعه است.

در ارتباط با جشنواره فیلم فجر اما باید گفت، این جشنواره فیلم که مهمترین فستیوال فیلم در داخل کشور به حساب می آید یک عنوان معنایی، ماهیت کلی جشنواره را پوشش داده و به آن اصالتی بخشیده است که سینما خود به عنوان زیر شاخه ای رسانه ای از فرهنگ عمومی جامعه، در ذیل آن قرار می گیرد و آن عنوان فجر است، عنوانی که با خود معنایی اصیل از سبک زندگی اسلامی و ایرانی با نگاهی انقلابی از پس یک نظام طاغوتی را به همراه آورده و سینمایی متفکر و بالغی را از سینمای مفسد غرب گرای پیش از انقلاب تمییز داده است. این معنا همچنین می تواند بدون لطمه زدن به معنای واحد یک فیلم ولو در هر ژانر و قالبی، بر آن حاکم شود، چراکه سینمای ملی هویتی مستقل دارد که می تواند در هر فیلم مستتر شود.

با در نظر گرفتن معیار های اصیل چنین جشنواره ای، هیئت داوران بی شک می تواند با انتخاب هایی مستند بر دلایل عقلانی، معنایی و زیبایی شناسانه، دست آوردهای مثبتی را برای دیگر دوره های جشنواره فجر به همراه بیاورد و در بلند مدت و هم کوتاه مدت رشد زیباشناسی فیلم و فیلمساز و مخاطب را به همراه داشته باشد و نیز جانب انصاف و عدل را در گردونه رقابتی سالم در معرض نمایش بگذارد.