روایت نامه دهخدا به وزیر فرهنگ برای کاهش ساعات تدریس دکتر شهیدی
عضو هیأت علمی دانشگاه امام حسین(ع) گفت: مرحوم دهخدا در نامه خود خواست به جای ۲۲ ساعت، به دکتر شهیدی ۶ ساعت تدریس اختصاص دهند تا بقیه وقتش را در لغتنامه دهخدا بگذراند.
به گزارش « نسیم آنلاین »،، اسماعیل منصوری لاریجانی در مراسم بزرگداشت هشتمین سالگرد درگذشت سیدجعفر شهیدی که در کتابخانه دکتر شهیدی (واقع در منطقه ۸ شهردای) برگزار شد، با اشاره به کلیشههای رایج درباره اساتید فقید گفت: باید در این قبیل مراسم به جای گفتن حرفهایی کلی درباره شخصیت بزرگان به جزئیات زندگی آنها بپردازیم. جزئیات زندگی آنها درس آموز است که باید به آنها بیردازیم.
وی با اشاره به زندگی دانشگاهی مرحوم شهیدی اظهار داشت: این استاد بزرگوار در چندین رشته تخصص داشت و در هر رشتهای با آگاهی و مطالعه تدریس میکرد. مقالههای ایشان از لحاظ بلاغت و تازگی بدیع و آموزنده بود. آَشنایی با دکتری شهیدی برای جوانان بسیار آموزنده است. علامه یعنی جامع علوم ادبی، مذهبی، عرفانی، فلسفی و ... و به همین دلیل همیشه زنده است و مزار دکتر شهیدی در سینه عالمان زمان است.
نویسنده کتاب «پیدایش عشق» درباره فعالیت مرحوم شهیدی در مؤسسه دهخدا اضافه کرد: برخورد با محمد معین، باب آشنایی شهیدی با دهخدا را فراهم کرد. بعد از تشکیل مؤسسه لغتنامه دهخدا، دهخدا از سیدجعفر شهیدی دعوت به همکاری کرد و در نامهای نوشت: «او اگر نه در نوع خود بینظیر، ولی کمنظیر است». دهخدا در این نامه که به دکتر آذر (وزیر فرهنگ وقت) نوشته بود، از او خواست به جای ۲۲ ساعت، به شهیدی ۶ ساعت تدریس اختصاص دهند تا بقیه وقتش را در لغتنامه دهخدا بگذراند. بعد از مرگ محمد معین، شهیدی مسئولیت این مؤسسه را بر عهده گرفت.
* مرحوم شهیدی میتوانست مبدع رشتههای گوناگون باشد
در بخش دیگری از این مراسم احمد تمیمداری با اشاره به دو روش علمی و مطالعات دانشگاه، بیان داشت: یک روش مطالعاتی خواندن کمی کتابها است و نه خیلی عمیق. اما دکتر شهیدی با عمق و باریک بینی کتابهای زیادی را مطالعه و کلمه به کلمه تدریس میکرد. ایشان میتوانستند مدار درس و بحث را به راحتی عوض کنند و در هر رشته مبدع باشند.
وی دکتر شهیدی را نمونه یک معلم دانست و گفت: کلاس رفتن و تدریس او با انضباط، دقیق و آگاهی بخش بود. به خاطر دارم که یک بار ایشان در دانشکده حاضر شدند و تدریس نکردند. وقتی دلیل این کار را پرسیدم دکتر شهیدی گفت: من شب گذشته نتوانستهام مطالعه کنم و بنابراین به کلاس نمیآیم. این درحالی بود که او پیش از این مثنوی را 12 بار از ابتدا تا پایان دفتر ششم تدریس کرده بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: در بین اساتید ادبیات خواندن متون کاری است که بسیاری از آن طفره میروند و متأسفانه علوم ادبی دیگر تدریس نمیشود. بسیاری از اساتید ادبی امروز به جای پرداختن به معانی و بیان و دقایق فکری آثار آنها را از نظر فرویدی و مارکسیستی تحلیل میکنند و از علوم پیوسته با ادبیات مانند زبان عربی و... غافل می شوند.امروز دیگر مطول و بلاغت تدریس نمیشود.
وی ابراز داشت: استاد شهیدی به تناوب عربی تدریس میکردند و همواره به روش اساتید بزرگی چون دکتر معین؛ علامه همایی و بدیع الزمان فروزانفر دلمشغول بودند. این اساتید تلاش داشتند به جای تربیت افراد بله قربانگو، انسانهای عالم تربیت کنند تا چراغ علم و فرهنگ زنده باشد.
تمیمداری عنوان کرد: مرحوم شهیدی هیچ گاه باری از بارهای خود را بر دوش دیگری نمیانداخت و همواره با متانت و بزرگواری با هرکس در هر مقامی رفتار میکرد چرا که او میخواست علم و انسانیت را باهم بیاموزد تا اساتید نسل بعد از او انسانهایی بله قربانگو و کم مایه نباشند. او حتی به راحتی از پیشنهادهای علمی دانشجویان استقبال میکرد.
وی با اشاره به تدریس کتابهای دشوار مانند انوری و خاقانی از سوی مرحوم شهیدی گفت: یادم است که در کلاس خاقانی به این بیت رسیدیم: «تا به قارون برد و بند گنج قارون برگشاد» دکتر شهیدی گفتند من 30 سال است که درباره کلمه «قارون» در این بیت فکر میکردم.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در پایان گفت: امیدوارم نتیجه برگزاری چنین نشستهایی گوشزد کردن مقام علمی و ادبی اهالی فرهنگ به مسئولان فرهنگی باشد تا در مسیر رشد و تعالی آنها اقدامات بزرگ فرهنگی صورت گیرد.
* مرحوم شهیدی قبل از دکترای ادبیات فارسی در حوزه علمیه نجف به درجه اجتهاد رسیده بود
امامی در ادامه این مراسم با اشاره به آثار وجودی مرحوم شهیدی گفت: او در اولین روز بهار در بروجرد به دنیا است. شهیدی نویسنده، مترجم، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، فقه و تاریخ اسلام و استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران بود.
وی درباره مقام مرحوم شهیدی اظهار داشت: مرحوم شهیدی از شاگردان برجسته علی اکبر دهخدا و بدیع الزمان فروزانفر در دانشگاه تهران بود. او در سال 1340 دکترای خود را در رشته ادبیات فارسی و تاریخ دریافت کرد. پیش از آن در حوزه علمیه قم و حوزه علمیه نجف تحصیل کرده بود. او در این دوران از اساتیدی همچون آیتالله بروجردی، و آیتالله خویی بهره برد و به درجه اجتهاد رسیده بود.
امامی عنوان کرد: برای من حیرتانگیز است که این دانشمند مجتهد در رشتههای مختلف به درجه والا رسید. شهیدی تحصیل آکادمیک خود را در رشته زبان و ادبیات پارسی تکمیل کرد و از محضر جلال همایی و بدیع الزمان فروزانفر بهره جست و سرانجام در سال 1340 با اخذ درجه دکترا در این رشته، در دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد. تدریس مرحوم شهیدی در دانشگاه تا حدود سال 1345ش ادامه پیدا کرد. وی گفت: شهیدی در زمینههای ادبیات عرب و فارسی استادی بنام بود و همنشینی او با استادانی نظیر فروزانفر، دهخدا، همایی و محمد معین به اعتبار علمیاش افزود.