انیمیشن، ژانر مهجور جشنواره فیلم فجر

گروه فرهنگی « نسیم آنلاین »- تکلیف جشنواره فیلم فجر با ژانر انیمیشن هنوز مشخص نیست. البته که اصلی ترین دلیل این بلاتکلیفی هم مشخص نبودن روند تولد انیمیشن در سینمای ایران است. با اینکه در سالهای گذشته انیمیشنهایی مانند "تهران 1500" و "شاهزاده روم" را داشته ایم که به هنگام حضور در جشنواره توانسته اند توجه علاقمندان انیمیشن وطنی را به خود جلب کنند اما مسأله بزرگتر اینجاست که انیمیشن هنوز که هنوز است به عنوان ژانری که سرمایه گذاران وطنی به طور جدی بر روی تولید آن فکر کنند مورد توجه قرار نگرفته است.

یک دلیل این امر شاید این باشد که سینماهای ما بدترین فصول اکران خود را به انیمیشن داده اند و به جز مواردی مانند همین "تهران 1500" و "شاهزاده روم" که اولی به واسطه نام صداپیشه هایش می تواند قدعلم کند و اکران نوروز بگیرد و دومی به خاطر سیاستهای حوزه هنری در پخش انیمیشنی استراتژیک با تخصیص سالنهای کافی روبرو میشود، بقیه انیمیشنهایی که در سالهای اخیر در کشور ما تولید شده اند اکران بسامانی نداشته اند.

اگر می بینیم در فراخوان جشنواره سی و چهارم فیلم فجر هم حرفی از انیمیشن زده نمی شود دقیقا به دلیل همین بی توجهی در اکران است. از آن طرف اطلاع رسانی درباره تولیدات انیمیشن هم به ناگاه در روزهای منتهی به جشنواره شدت می گیرد.

اگر دقت داشته باشیم درمی یابیم که حتی اخبار مربوط به تولیدات انیمیشن در همین یکی دو ماه منتهی به جشنواره به ناگاه در کانون توجه قرار گرفت. یعنی در تمام ماههای ابتدایی سال کمتر خبری درباره انیمیشن می شنیدیم و به ناگاه نزدیک جشنواره که شدیم تولید کنندگان انیمیشن یادشان افتاد که باید برای آگاهی مدیران جشنواره هم که شده به اطلاع رسانی درباره آثارشان بپردازند.

پس اگر دبیرخانه فجر هفت انیمیشنی که به ناگاه در هفته های منتهی به جشنواره رخ نمایاندند را در بخشی فرعی از جشنواره می گنجاند و حتی برای آنها نمایش ویژه در کاخ جشنواره قرار نمی دهد قطعا یک دلیلش همین روند نادرست اطلاع رسانی درباره این انیمیشنهاست.

ای کاش تولیدکنندگلن انیمیشن که هزینه و زحمت زیادی را هم برای تولیدات خود صرف می کنند قدری با ذکاوت و هوش بیشتری مقوله اطلاع رسانی درباره انیمیشنها را انجام می دادند یعنی به جای اینکه از موضع بالاتر از حق خود برای حضور در بخش اصلی جشنواره بگویند به معرفی درست و البته با تأکید بر جلوه های مخاطب پسند انیمیشنهایشان بپردازند.

فیلمی که به درستی و در بازه زمانی درست معرفی شود فارغ از آن که انیمیشن باشد یا رئال قطعا اسباب کنجکاوی مخاطبان را موجب خواهد شد و در آن صورت است که نیاز مخاطب برای تماشای این فیلمها خیلی راحت جشنواره را به مسیری سوق خواهد داد که شرایط دیده شدن آثار را فراهم کند.

در زحمتی که تولیدکنندگان انیمیشن برای ارائه محصولاتی به‌روز و البته دارای مفاهیم استراتژیک صرف کرده اند شکی وجود ندارد اما آخرین حلقه تولید یک محصول که معرفی درست آن است هنوز که هنوز است از سوی تولیدکنندگان انیمیشن جدی گرفته نشده است. انیمیشن سازان ما فکر می کنند همان طور که در سینمای رئال میتوان با خلاصه داستانهای نمادین و صرفا تکیه بر حضور فلان بازیگر شناخته شده در تیم بازیگران مخاطب را به سمت محصول کشاند در انیمیشن هم این خسّت در اطلاع رسانی به کارشان می آید.

در صورتی که در انیمیشن باید سعی کرد با شفافیت تمام و البته تکیه بر تصاویر متفاوت انیمیشن و صداپیشه هایش درباره آن اطلاع رسانی کرد تا مخاطب زودتر از مدیران جشنواره ای چون فجر حضور چنین آثاری در محصولات سینمایی کشورش را درک کرده و به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از مدیران خواهان ارائه جایگاهی درست از آثار در جشنواره باشد و در واقع خود را به مدیران تحمیل کنند تا کسی نتواند آنها را نادیده بگیرد.

این که انیمیشن ها در بخش فرعی جشنواره قرار گرفته اند و بناست فقط در برخی سینماهای مردمی به نمایش درآیند نمی تواند پایان راه انیمیشن ایرانی باشد. اتفاقا تولیدکنندگان انیمیشن باید تلاش خود را بیشتر کنند تا با لحاظ کردن برنامه های تبلیغی مفید برای آثار خود در همین اکرانهای معدود مردمی، شرایط توجه مخاطبان و البته پخش کنندگان به آثار خویش را فراهم کنند تا دوباره اشتباه سالیان پیش که صرف بودجه برای تولید و تلف شدن بودجه در اکران است رخ ندهد.

یک انیمیشن ساز باهوش این روزها به جای اینکه به دنبال لابی برای فلان مدیر و نمایش خصوصی فیلمش برای وی و احیانا تحت تأثیر قرار دادن وی باشد باید همین امروز برنامه نمایش انیمیشن اش در سینماهای مردمی را از دبیرخانه مطالبه کرده و سپس با چیدن یک تیم حرفه ای معرفی محصول، به دنبال معرفی محصول خویش در همین اکرانهای معدود مردمی باشد.

البته نمی توان این مساله را هم منکر شد که نادیده گرفتن بخش جذابی مانند انیمیشن در جشنواره فیلم فجر علیرغم موارد بالا چندان قابل توجیه نیست و مدیران جشنواره با قرار ندادن این ژانر در بخش اصلی جشنواره، مخاطبان بسیاری را از این جذابیت محروم کرده اند.