بسیاری از سیاستمداران انتظار دارند خیلی از مشکلات در سینما حل شود

به گزارش خبرنگار « نسیم آنلاین »، چهارمین نشست از سلسله نشست های پژوهشی مدرسه ملی سینمای ایران با عنوان سیاست گذاری جشنواره فیلم فجر: چالش ها و راهکارها در سه بخش ارزیابی و آسیب شناسی جشنواره فیلم فجر از آغاز تا به امروز با سخنرانی علی مرتضویان استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، پنل نخست با عنوان تجربه تاریخی برگزاری جشنواره فیلم فجر با سخنرانی آقایان سید محمد بهشتی و علیرضا رضاداد و پنل دوم با عنوان جشنواره فیلم فجر: دستاوردهای کنونی و چشم انداز آینده با سخنرانی ابوالحسن داوودی و منوچهر شاهسواری در این مدرسه ملی برگزار شد.

سید محمد بهشتی مدیرعامل سابق بنیاد سینمای فارابی در نخستین پنل این نشست در سخنانی، گفت: باید بگویم که ما در سال های اولیه دهه 60 سینما نداشتیم و از این روی تمام توان و تلاش خود را به کار بسته بودیم که تولید در سینمای ایران را تقویت کنیم. بر این اساس تمامی مسائل در سینما ازجمله همین جشنواره فیلم فجر نیز حول محور تولید مطرح می شد و در حقیقت هدف اصلی از برگزاری این جشنواره تقویت تولید ملی بود.

وی افزود: از همان سال های نخست برگزاری جشنواره فیلم فجر هدف ما این بود تا این جشنواره نوروز سینمای ایران شود. همچنین از دیگر اهداف ما در برگزاری این جشنواره این بود که قصد داشتیم تا این جشنواره به ترازوی سنجش و ارزیابی کیفیت فیلم‌ها تبدیل شود. بر این اساس اکران های مردمی را در آن زمان مدنظر خود نداشتیم.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمای فارابی ادامه داد: جشنواره ها به صورت طبیعی خود هیچ گونه فیلمی را تهیه و تولید نمی کنند و بر این اساس اگر جشنواره از این نگاه بد و ضعیف بود سینمای ایران هم بد و ضعیف بود.

بهشتی خاطرنشان کرد: اما از سال 1362 تا سال 1365 هدف از برگزاری جشنواره فیلم فجر در کشور برپا کردن اقتصاد سینما بوده است. بر این اساس اقتصاد سینما و شکل گیری صنعت سینما موضوع بسیار مهمی است. البته در این مسیر برای انکه سینما زنده بماند فیلم هایی تولید شد که حقیقتا فیلم های بدی بود ولی نباید یادمان برود که در آن زمان هدف ما راه انداختن چرخه سینما ایران بود.

وی اضافه کرد: سینمای ایران در سال 1362 وارد یک بحران بزرگی شد. بر این اساس ما با یک بررسی تاریخی که انجام دادیم متوجه شدیم که از سال 1356 تا سال 1362 تنها 19 فیلم در سینمای ایران ساخته شد که کل مبلغ هزینه کرد برای ساخت این فیلم ها 49 میلیون تومان شد که فروش همه این فیلم ها نیز حتی یک پنجم هزینه را باز نمی‌گرداند.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمای فارابی یادآور شد: از سال 1365 بود که سینمای ایران وارد دوره جدید خود شد. در این دوره بود که زیرساخت‌ها و صنعت سینما تقویت شد. در این دوره بود که گزینه های جدیدی چون صدابرداری سر صحنه و مشاغل دیگری پای خود را در سینمای ایران باز کرد.

بهشتی تصریح کرد: سینمای ما در قبل از انقلاب اسلامی به مصر، هند، ترکیه نگاه داشت و قبله این سینما جایی به غیر از فرهنگ سرزمین ایران بود. همچنین نگاهی هم به سینمای آمریکا نیز داشت. اما در بعد از انقلاب اسلامی در ایران توجه به فرهنگ ملی و توسعه زبان سینما از اهداف اصلی ما شد.

وی افزود: در طول برگزاری جشنواره فیلم فجر هرگز هیات داوران و انتخاب تحت فشار نبوده است. بر این اساس من ۱۱ دوره مسوولیت برگزاری جشنواره را برعهده داشتم اما می‌توانم قسم بخورم که حتی در یک دوره نگفته‌ایم به کدام فیلم جایزه بدهند وبه کدام فیلم جایزه ندهند.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمای فارابی در پایان گفت: جشنواره فیلم فجر همچون درختی است که گاهی می‌توان از آن میوه چید و گاهی می‌توان از آن قلمه زد و گاهی هم می‌توان زیر سایه آن نشست. اما باید به این نکته توجه داشته باشیم که ساقه و بدنه اصلی جشنواره فیلم فجر توجه به تولید فیلم است و اگر جشنواره فیلم فجر از محور خود که تولید فیلم است خارج شود دیگر وجود نخواهد داشت.

علیرضا رضاداد دبیر چهار دوره جشنواره فیلم فجر نیز در این پنل سخنرانی داشت و گفت: چالش هایی که جشنواره فیلم فجر با آن روبرو است بیشتر از این مواردی است که در این پژوهش آمده است. ما می توانیم با استفاده از این دست پژوهش ها ظرفیت ها و چالش های پیش روی جشنواره فیلم فجر را شناسایی، بررسی و تصحیح کنیم.

وی افزود: وقتی آن پژوهش را مطالعه کردم توجه شدم که این تحقیق مقداری با آن مقصود و اهدافی که ما به عنوان مسئول برگزاری جشنواره داریم فاصله دارد. این پژوهش مقداری از راه را آمده است و فکر می کنم مقداری از راه هنوز باقی مانده تا ما بتوانیم درمورد جشنواره فیلم فجر بر مبنای این پژوهش گفتگوی خوبی انجام بدهیم.

دبیر چهار دوره جشنواره فیلم فجر ادامه داد: این پژوهش طبقه بندی بسیار خوبی از مستنداتی است که پیرامون جشنواره فیلم فجر در این سال ها گردآوری شده است. این پژوهش الان به ما گزارش می کند که مجموعه مستندات مکتوب ما پیرامون جشنواره فیلم فجر به چه سمت و سویی است.

رضاداد خاطرنشان کرد: یکی از پرسش های اساسی ما این است که در برگزاری جشنواره ارزیابی و بررسی کنیم که آیا میان رفتار برگزاری جشنواره با سیاست گذاری و برگزار کننده آن یعنی سازمان سینمایی و بنیاد سینمایی فارابی شکاف و یا عدم شکاف است یا نیست.

وی اضافه کرد: یکی از پرسش های سینما از پژوهش می تواند این باشد که ما الان می توانیم میان سیاست های جشنواره همان همبستگی که در دوران آقایی بهشتی میان جشنواره و حمایت ها وجود داشته را تشخیص بدهیم یا نمی توانیم تشخیص بدهیم.

دبیر چهار دوره جشنواره فیلم فجر یادآور شد: سوء ظن هایی که نسبت به هیات انتخاب فیلم ها و داوری ها در جشنواره فیلم فجر می شود اشتباه و نادرست است و نباید چنین فضایی در سینمای کشور وجود داشته باشد. البته سوء ظن هایی که وجود دارد ریشه در کج فهمی ها دارد؟ یا ریشه در برخی از رفتارهای برگزار کننده های جشنواره؟

رضاداد تصریح کرد: در برخی از دوره های جشنواره برخی از مدیران آن رفتار تبعیض آمیزی انجا داده اند که این رفتار موجب ایجاد فضای سوءظن پیرامون جشنواره شده است. بر این اساس در دوه هایی این سوءظن دامن زده شده که حالا برطرف کردن آن بسیار سخت است.

وی افزود: در این پژوهش آمده است که از یک دوره هایی به بعد جشنواره فجر باری اضافه بر خود حمل می کند. حتی خیلی از سیاستمداران انتظار دارند که بسیاری از مشکلات آنجا حل و فصل شود و یا اینکه بسیاری از اعمال سیاست ها آنجا صورت بگیرد.

دبیر چهار دوره جشنواره فیلم فجر در پایان گفت: مسئله اساسی بعدی رابطه منطقی و یا عاطفی سینماگران و یا فعالان سینمایی کشور با جشنواره فیلم فجر است. بر این اساس می بینیم که رفتار سینماگران در دو سالی که سینما دچار معضل مدیریت و رابطه مدیریت با خانه سینما است متفوات شده است.