"سینماسیار"، بازگشت به یک قرن قبل/ ترومن‌بازی با کمک چینی‌ها؟

گروه فرهنگی « نسیم آنلاین »، هادی صداقت نژاد- حجت الله ایوبی رییس سازمان سینمایی در این حدودا سه سالی که در جایگاه مدیریتی سینمای کشور قرار گرفته است علاقه زیادی نشان داده بود به گرته برداری از متد سینمایی فرانسه. ایوبی که خود زمانی کاردار فرهنگی ایران در فرانسه بود چنان غرق شده بود در فرهنگ کشور «آرتور رمبو»(!) که زودتر از هر چیز سازوکار راه اندازی گروهی موسوم به هنروتجربه را با توسل به بودجه های دولتی در دستور کار قرار داد.

این گروه که حتی نامش هم کپی برداری از معادلش در فرانسه بود علیرغم صرف هزینه ها زودتر از حد تصور به بن بست خورد و گردانندگانش مجبور شدند برای کسب نیمچه اعتبار و البته توجیه ردیف های بودجه دریافتی به سراغ اکران آثار چهره هایی چون بهرام بیضایی، کیانوش عیاری، شهاب حسینی و اصغر فرهادی بروند.

ایوبی اما علاقه چندانی نشان نداده که این شکست و قرارگیری در کوچه بن بست تقلید را باور کند و برای همین است که می بینیم باز هم به تقلید روی آورده و این بار از چین.

در تازه ترین تصمیم مدیریت سینمایی کشور هزینه ای قابل توجه صرف طرحی شده به نام «سنیماسیار»؛ طرحی که طبق اعتراف رییس سازمان سینمایی ایده اش از چین خریداری شده است.

در اینکه کشور چین در سالهای اخیر نبض اقتصادی کشورهای مختلف و از جمله ایران را در دست گرفته و بخش عمده صنایع ما متکی است به محصولات چینی شکی وجود ندارد اما در عرصه فرهنگ اگر بناست از چین گرته برداری کنیم این گرته برداری می بایست از متد فیلمسازی چینی‌ها و کارگردانانی مثل «ژانگ ییمو» صورت پذیرد نه طرحهایی هممچون سینماسیار که لااقل صد سال پیشتر در ایران خودمان مورد استفاده قرار گرفته اند.

حوالی سال ۱۲۸۷ بود که اولین سینمای سیار توسط کارشناسان انگلیسی شرکت نفت وارد آبادان و اهواز شد؛ این سینماهای سیار بیشتر به نمایش فیلمهای تبلیغاتی و آموزشی در اموری چون رعایت مسائل بهداشتی و چگونگی استفاده از مظاهر تمدن مدرن که بنا بود وارد کشور شود می پرداخت. البته که این رویه بعدها یکی از جلوه‌های اصل چهاری شد که «هری ترومن» رییس جمهور ایالات متحده با ادعای کمک به توسعه کشورهای عقب افتاده(!) راه انداخت.

حالا بعد از گذشت یک قرن و اندی گویا نقطه ای گذاشته شده بر تاریخچه تأسیس سینما در ایران و دوباره سرخط آمده ایم و بناست از نو شروع کنیم به آشنایی مخاطبان ایرانی با سینماسیار!

با این تفاوت که در انتهای قرن سیزدهم خورشیدی نه خبری از ماهواره های دیجیتال بود و نه خبری از تلفنهای اندروید و سینماسیار کلی جاذبه برای مردمان داشت اما حالا در اواخر قرن چهاردهم بسیاری از مردمان حتی در نقاط دورافتاده نیز سال خود را با برنامه های شبکه های ماهواره ای تحویل می کنند و تحولات اجتماعی را با گوشیهای اندروید رصد می کنند و در این شرایط فرستادن سینماسیار برای آنها به نوعی شوخی شبیه است.

در چنین شرایطی اینکه رییس سازمان سینمایی با افتخار اعلام می کند به زودی 100 سینماسیار در سراسر کشور گسیل می شود تا به نمایش فیلمهای سینمایی بپردازد، سیلی از علامتهای تعجب را جلوی دیدگان قرار می دهد. یعنی این مدیر در عصر حاضر زندگی نمی کند؟ یعنی این مدیر خبر ندارد که سینمای خانگی تا دورافتاده ترین نقاط کشور تسری یافته است؟

مدیران سینمایی اگر به فکر عدم وجود سینما در نقاط دورافتاده هستند مهمترین کاری که باید بکنند صرف بودجه برای راه اندازی سالنهای کوچک سینما در شهرستانها و در کنار آن بازسازی سینماهای مخروبه و استفاده از ظرفیت آمفی تئاترهای ارگانی است. پس چرا چنین نمی کنند؟

آنها قید سالن سازی را می زنند و به سراغ راه‌اندازی سینماهای سیاری می روند که تاریخ مصرفش برای بیشتر از یک قرن قبل است به یک دلیل عمده و آن هم اینکه سالن سازی مقوله ای نیست که بتوان نتایج برآمده از آن را در کوتاه مدت به تماشا نشست پس چه بهتر که طرح جایگزینی ولو تاریخ مصرف گذشته باشد که بتواند هم هزینه‌کرد بودجه را توجیه کند و هم اینکه به بهانه آن نشست و همایش برگزار کرد و ژست حمایت از مناطق محروم را به خود گرفت.