جهانگیر فروهر مقابل دفتر انوار گریه می‌کرد که اجازه کار بگیرد/ مسئولین فرهنگی دهه ۶۰، به سینما خیانت کردند

به گزارش خبرنگار فرهنگی « نسیم آنلاین »، محمدحسین فرحبخش، تهیه کننده سینما با حضور در برنامه اینترنتی 35 درباره دنبال کردن سوژه های ملتهب در فیلم هایش گفت: به تابوشکنی اعتقاد زیادی دارم؛ البته عده ای برهنگی را تابوشکنی می گویند ولی به اعتقاد من این لجن پراکنی است، بلکه منظور از تابوشکنی این است که واقعیت هایی که در جامعه وجود دارد ولی کسی جرات نزدیک شدن به آنها را ندارد، در حالی که باید این تابوها را شکست، البته نباید این مهم به معنی خلاف شرع تلقی شود.

وی ادامه داد: ما بسیاری از مسائلی که در کشور داریم، اصلا به شرع و قانون مرتبط نیست، ولی عده ای آنها را به شرع و قانون نسبت می دهند، در حالی که این مسائل اصلا در متن قانون نیست. ما 3 حرام داریم، اول حرام شرعی، دوم حرام عقلی و سوم حرام عرفی است و غیر از این 3 مورد، بقیه مسائلی که حرام عنوان می شود، حرام نیستند و اگر موضوعی خلاف 3 حرامی که عنوان شد، نبود می توان به آن پرداخت.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» افزود: 80 درصد ممیزی هایی که از بعد از انقلاب اسلامی تا به امروز وجود داشته، در حقیقت سلیقه شخصی است، معتقدم فیلمی که در سال 95 امکان ساخت آن وجود دارد را باید بتوان در سال 65 هم ساخت و اگر ساخت آن حرام است در هیچ سالی نباید آن را ساخت و اینکه گفته می شود به شرایط بستگی دارد، درست نیست؛ چرا که شرایط را افراد می سازند مانند عده ای که از دین استفاده ابزاری می کنند.

فرحبخش اظهار داشت: در 38 سال بعد از انقلاب اسلامی هیچ حوزه ای به اندازه سینما به اسلام نزدیک نبوده است؛ البته سینما بالجبار به اسلام نزدیک است و اگر کسی بخواهد هم نمی تواند از اسلام در حوزه سینما فاصله بگیرد، با این حال سینما تنها سرگرمی است ولی اگر کسی توانست در قالب سرگرمی حرف مفیدی را به مردم بزند، باید دستش را بوسید.

مسئولان سینمایی در دهه 60 به سینما خیانت کردند

وی تصریح کرد: سینما روزنامه نیست که بتوان با آن به فرهنگ پرداخت؛ دهه 60 به سینما خیانت کرد؛ چرا که بین سینما، روزنامه و کتاب تفاوتی قائل نشدند.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» گفت: بخش خصوصی واقعی که فعالیت و تشکیلاتی در حوزه فیلمسازی داشته باشد، در کشور ما وجود ندارد و شاید ما تنها بخش خصوصی با تشکیلات هستیم که هر سال دست به تولید فیلم می زنیم؛ به عبارت دیگر پویافیلم تنها بخش خصوصی واقعی در حوزه فیلم سازی هستیم؛ البته برخی افراد مانند باباییان در ساخت برخی فیلم هایمان مشارکت داشته اند.

فرحبخش افزود: وقتی بخش خصوصی وارد فیلمسازی می شود که خود فیلمساز می داند نه تنها نمی توان اصل پول بخش خصوصی را تامین کند چه برسد به اینکه فیلم سودآوری داشته باشد، این بخش خصوصی نمی شود بلکه در حقیقت حق بازی است؛ البته فرق بین پویانمایی و بخش دولتی این است که دولت هزینه می کند ولی ما در عرصه فیلمسازی سرمایه گذاری می کنیم.

وی اظهار داشت: سینما ما امروزه دولتی است ولی در 10 سال اخیر این مسئله فاجعه شده است؛ از ابتدای دولت نهم بیشتر روند دولتی بودن سینما پیش گرفته شده و سینما ما گنجایش حضور 5 هزار نیرو را ندارد، بلکه کل سینما ما می تواند با 600 یا 700 نیرو اداره شود و بقیه افراد باید به دنبال شغل های دیگر مانند سریال سازی بروند.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» گفت: از ابتدای مجلس هفتم سینما دولتی شد؛ در حالی که دولت و حکومت و مجلس نباید توقع داشته باشند که برای آنها فیلم بسازیم بلکه این توقع را باید مردم داشته باشند، در حالی که وقتی دولت به من فیلمساز پول می دهد، توقع دارد که برای آنها فیلم بسازیم، از سوی دیگر مردم ما نگاه فرهنگی هیچ کدام از مسئولین را به جز مقام معظم رهبری که نگاه جداگانه ای دارند، را قبول ندارند؛ چرا که وزیر ارشاد جلوی فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» را می گیرد و عنوان می کند که این فیلم را قبول ندارد و به وی اعتراض کردم و گفتم که به مردم توهین کرده است؛ در حالی که این فیلم 15 میلیارد تومان فروش کرده است و این نشان دهنده این است که مردم فیلم را پسند کرده است و طبیعتا وی حق اظهارنظر مقابل مردم را ندارد.

فرحبخش با بیان اینکه فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» و «من سالوادور نیستم» یعنی سینما، گفت: مردم فیلم هایی که سرگرمی هستند و در چارچوب شرع هستند را دوست دارند و این دو فیلم اصلا خلاف شرع نیست، مگر اینکه کسی بخواهد شرع را برای خودش درست کند، البته باید این را هم بگویم که جمهوری اسلامی تنها برای 20 درصد متدین نیست، بلکه برای 80 میلیون مردم است و باید به همه احترام بگذاریم.

وی ادامه داد: تمام 38 سال انقلاب اسلامی به امر به معروف و نهی از منکر کم هزینه یا بی هزینه تبدیل شده، به طور مثال یا به یک تار مو می پردازیم یا به فیلم ها، ولی اگر بخواهیم به مالیات، شهرداری و .... بپردازیم، خسارت به دنبال می آورد؛ البته شخصا به جز چادر چیز دیگری را به عنوان حجاب قبول ندارم، اما من جز برای خانواده ام نمی توانم برای دیگران تکلیف تعیین کنم.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» افزود: مجلس هفتم در سال های پایانی دولت هشتم روی کار آمد ولی سال 76 تا 80 که یکی از سال های برتر تاریخ سینمای کشور به شمار می رود، چرا که در این ایام سینمای ملی را داشتیم و سینما ملی یعنی آیینه همه ملت و در آن ایام ما سینمای ملی داشتیم؛ البته در دهه 60 ما سینمای ملی نداشتیم، بلکه در زمان سیف الله داد اگر 200 فیلم ساخته شد 50 تا 60 فیلم آن آیینه ملی بوده است، البته در سی ام جشنواره فیلم سینمایی نشانه های سینمای ملی را دیدیم ولی رانت خوارهای دوران گذشته جلوی این مسیر را گرفتند. به عبارت دیگر جز در دوران سیف الله راد و در 2 سال جواد شمقدری در دوره های دیگر تفکر سینمایی در کشور نداشتیم.

وی گفت: جواد شمقدری و وزیر ارشاد آن دوران برای ساخت فیلم «زندگی خصوصی» به من تبریک گفتند و چون این فیلم اعتقاد شخصی ام بود سناریوی فیلم را به شمقدری دادم و به وی هم گفتم نه اصولگرا و نه اصلاح طلب را قبول ندارم بلکه پیرو مکتب اهل بیت (ع) هستم، بلکه با هر دو گروه کار کردم و به هر دو هم احترام می گذارم با این حال وقتی فارابی و شمقدری سناریو را خواندند، مرا تشویق کردند ولی برخی از داوران که در جشنواره سی ام بودند، بسیار ناجوامردانه عمل کردند و تنها یک جایزه به فرهاد اصلانی اهدا کردند و آن جایزه را هم با یک فیلم دیگر شریک کردند و بعد از آن برخی از داوران جشنواره از من حلالیت طلبیدند.

فرحبخش گفت: در آبان ماه 56 در مسجد ارک بودم و آن زمان رئیس جمهور فعلی سخنرانی می کرد و نوار آن سخنرانی را من تکثیر کردم و بسیار هم فروش کرد و از آن زمان جرقه های انقلاب اسلامی زد شد و در حوزه خصوصی کردن سینما نیز از الان باید قدم برداشتم و اگر همین امروز نیز تولید فیلم را متوقف کنیم برای دو یا سه سال فیلم خواهیم داشت و در حقیقت سینمای ما بدون فیلم نخواهد ماند؛ اما جمهوری اسلامی باید سالی 2 یا 3 فیلم را برای گسترس ایدئولوژیک و فرهنگ خود بسازد و سایر فیلم ها توسط بخش خصوصی واقعی و تنها با هدف سرگرمی ساخته شود.

مسئولین سینمایی دهه 60، سینمای ایران را به انحراف کشاندند

تهیه کننده «آبنبات چوبی» افزود: دولت باید دخالت های خودش را کم کند و اگر به فیلمی پروانه ساخت دادند و به تبع آن سینمایی نیز پروانه نمایش فیلم را داشت، دیگر دولت نباید در روند اکران دخالت کند و دولت باید به مر قانون عمل کند و طبیعتا بخش خصوصی در بی قانونی نمی تواند به خوبی عمل کند و اگر این اتفاق بیفتد، خود اهالی سینما وارد می شوند و نهادهای دولتی هیچ پولی برای فیلمسازی هزینه نکنند تا از این طریق بخش خصوصی رشد کند.

وی با بیان اینکه دهه 60 دهه خنثی در حوزه سینما بوده است، اظهار داشت: حدود 800 تا هزار فیلم در دهه 60 ساخته شده است، ولی تنها 30 تا 40 فیلم آن خوب بود و مابقی اصلا قابل مشاهده نیست؛ چرا که سایر فیلم ها اثر خنثی بوده است و اگر قرار باشد در هر زمینه ای قوت بگیریم، باید مسئولان قبلی که مانع قوت شدند را بیاورند و محاکمه کنند.

فرحبخش تصریح کرد: سینما از سال 62 توسط مسئولین وقت در چرخ چهارگوش اختراع شد، در حالی که امام خمینی در پیش از انقلاب اسلامی عنوان کردند با فحشا مخالفیم و اگر سینمای قبل از انقلاب فحشا وجود نداشت، حضرت امام با آن سینما موافق بود، در حالی که فحشا جز سینما نیست، بلکه اگر فحشا را در مسجد، بیمارستان، بقالی هم ببریم، ایراد دارد و وقتی فحشا را از سینما بگیریم، سینما مشکلی ندارد.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» گفت: سال 62، مسئولین وقت سینما را کلا منحل و مجددا اختراع کردند، یعنی آنها می گفتند سینما باید با عقیده آنها پیش برود، در حالی که کسی نمی تواند در تاریخ مسئله سقیفه را فراموش کند، قضیه سقیفه کل آفرینش را به انحراف کشید و آن مسئولین نیز کل مسیر سینما را به انحراف کشیدند.

وی ادامه داد: افرادی که از دهه 60 دفاع می کنند، حتما مسئله ای از آن دوران شنیده اند و در دهه 60 ترور شخصیت زیادی انجام می شد و اولین معاون وزیری که در آن دوران به افراد احترام می گذاشت، عزت الله ضرغامی بود ولی من چون از بچه های انقلاب بودم، جلوی آنها می ایستادم و از این بابت هم به خودم افتخار می کنم و فردی مثل انوار و بهشتی از بیت المال حقوق می گرفت و اگر کسی آن زمان می گفت من دیکتاتور هستم، غلط کرده است.

تنها کسانی که با بازی فردین و ملک مطیعی مشکل داشتند، انوار و بهشتی بودند

فرحبخش تصریح کرد: افرادی که انقلاب کردند از کربلا و نجف و سوریه آمدند؟ خیر، همین مردم کشور خودمان بودند و عمده همین مردم فیلم فارسی هم دیده اند، چرا افرادی مثل فردین وقتی وارد نهادهای امنیتی مثل سپاه ه می شدند، از آنها استقبال می کردند؟ پس این مسئله به نظام بر نمی گردد، بلکه فردی مثل انوار و بهشتی با حضور امثال فریدن نمی توانست سینمای مورد نظر خودش را بسازد.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» اظهار داشت: از تلویزیون برای نقش امیرکبیر فردین را دعوت کردند در سال 63، ولی وی قبول نکرد و این بزرگ ترین اشتباهش بود و در سال 65 از فردین برای نقش میرزا کوچک خان جنگلی دعوت کردند که باز هم قبول نکرد، حال آن زمان وقتی به وزارت ارشاد می رفتیم می گفتند فلان فیلمبردار را در فیلم نیار در حالی که نباید در این زمینه ها دخالت کنند. از خاطرم نمی رود که جهانگیر فروهر روزی مقابل درب دفتر انوار نشسته بود و گریه می کرد که اجازهکار به من بدهید که خرج زندگی ام را بگذرانم.

وی افزود: البته باید محاسن دهه 60 را هم بگوییم که یکی از آنها این است که قواعد سینما درست شد، ولی اصل و متن سینما در دهه 60 توسط انوار و بهشتی نابود شد، یعنی از آن زمان به بعد مفهوم سرگرمی و حتی عرفانی در سینما از بین رفت و تفکر آن زمان بود که سینما دیگر مخاطب نداشت، سینمای امروز کمی مخاطب پیدا کرده، البته این سینما همچنان باید در مسیر سرگرمی خود حرکت کند.

فرحبخش تصریح کرد:سینما در تمام دنیا مختص افراد 15 تا 25 ساله است، البته این به معنی تعطیل شدن سینمای اندیشه نیست، بلکه سینما باید جنبه سرگرمی داشته باشد.

وی گفت: در دهه 60، مسئولان وقت سینمایی فیلمسازان ما را ترور تفکر کردند و بعد از آن فیلم هایی ساخته شده که تفکر فیلمسازان نبود و کار آنها با سقیفه هیچ تفاوتی ندارند، ولی همان طور که در دوران سقیفه هیچ کس نبود که افراد را محاکمه کند، الان نیز کسی نیست که مسئولان دهه 60 سینمایی را محاکمه کند، البته کسانی که در آن دوران پول های دولتی گرفتند به شدت مدافع این مسئولان بوده و هستند و ریلی که در آن زمان گذاشته شد، هنوز ادامه دارد.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» با بیان اینکه الان تماشاگرانی در سینما داریم که 30 سال بود به سینما نرفته بودند، اظهار داشت: خوشبختانه الان اطلاع رسانی و تبلیغات پیرامون فیلم ها به خوبی انجام می شود و فیلم هایی مانند «بارکد»، «من سالوادور نیستم» فیلم هایی هستند که مخاطب را به خنده وا می دارد؛ در حالی که در دهه 60 داستان از سینما حذف شد ولی در طول 2 یا 3 سال اخیر داستان به سینما بازگشته است.

فرحبخش تصریح کرد: فیلم «زندگی خصوصی» تنها 10 تا 12 روز روی پرده بود، ولی هیچ کدام از فیلم های من به اندازه این فیلم دیده نشد؛ اگر بستر سینما سرگرمی شد، شک نکنید که بهترین فیلم ها از نظر مفاهیم ساخته خواهد شد؛ چرا که قبل از انقلاب اسلامی نیز اینگونه بود، البته اساس آن سینما فحشا بود؛ چرا که بستر نظام سابق فحشا بود، ولی در نظام جمهوری اسلامی اصلا چیزی به اسم ابتذال نداریم و سینماگر باید از ابتذال، فحشا پرهیز کند و این اتفاق نیز افتاده است.

دولت در حوزه صدور پروانه ساخت در یک سال پایانی خود باید هجومی عمل کند

وی با بیان اینکه پیش از انقلاب اسلامی از کرمان تا چابهار 90 سالن سینما وجود داشت، گفت: در حالی که امروز در این مسیر یک سالن سینما وجود ندارد، ولی سالن سینما و فیلمسازی امنیت جامعه را تامین می کند.؛ چرا که وقتی مردم از 1 نیمه تا 4 صبح در سالن سینما می نشینند، قطعا از انجام بسیاری از کارها دور می شوند و باید گفت یکی از پاک ترین اقشار جامعه اهالی هنر و سینما هستند.

تهیه کننده «آبنبات چوبی» خاطر نشان کرد: یک زمانی یک فردی به من اعتراض می کند یا حتی فشار می آورد و من باید نادان باشد که حرفش را گوش نکنم، ولی گاهی یک فردی می خواهد مرا از سر راه بردارد و طبیعتا من با چنین شخصی مقابله می کنم و هر آن چیزی که روحانی و ایوبی در مقابل هر نهادی که بیرون از ارشاد است، عقب بنشیند آنها جلو می آیند و وزارت ارشاد از مردم دور می شود به نظرم سینما ابزاری است که می توانند به وسیله آن مردم را به صحنه بیاورند و دوباره رای بگیرند؛ البته سینما سیاسی نیست و خودم هر دولتی که سرکار آمده را قبول کردم چرا که دولت قانونی بوده و ولی فقیه نیز آن را قبول کرده ولی با دولت ها جنگ قانونی می کنم و حقم را می گیرم، اما ایوبی و وزارت ارشاد باید جشنواره امسال را درخشان تر از جشنواره سال گذشته برگزار کنند.

وی خاطر نشان کرد: در پروانه ساخت باید باید هجومی حرکت کرد و مسئولان اجازه دهند هر کسی فیلم خود در حوزه اجتماعی و کمدی و و هر ژانر دیگر را بسازد؛ چرا که به نظرم جشنواره فیلم فجر تعیین کننده ریاست جمهوری سال آینده است.