یادداشت مهمان/
شب شرقی؛ نمایشی ایرانی با اجرایی واقعی و بدون اغراق
نقد خوب اثر را کشف و تحلیل میکند تا مولف یا کارگردان را به سمت طیف مطلوبتری هدایت کند . نقد باید کارشناسی باشد نه از روی سلیقه شخصی و به طبع باید هدفی در پی داشته باشد .
خبرگزاری فارس ـ نازنین ابارشی(بازیگر و کارگردان تئاتر): آثار هنری همواره محصول و مولود حیات و محیط اجتماعی اند .در این بین هنر تئاتر از جایگاه ویژه ای برخوردار است این هنر ارتباطی تنگاتنگ و مستقیم با جامعه دارد و رسالت دارد تا فرزند زمانه خودش باشد و معضلات جامعه معاصر را بیان کند ، تا راهکارهایی برای برون رفت از معضلات در جامعه فراهم آید.
در فضای امروز تئاتر که بیشتر، نمایش های خارجی گاهی با صحنه آرایی های عجیب به چشم میخورد نمایش شب شرقی به کارگردانی ناصح کامگاری ، با بازی محمد پویا، هدی والی و محمد خداوردی ، خوش درخشید.
نمایش «شب شرقی» در مورد تقابل مرد شرقی و غربی بر سر یک زن و نگاه متفاوت آنهاست.
متنی ایرانی با بازی های واقعی و بدون اغراق ، طراحی صحنه خوب و مبتنی بر نمایش ، استفاده درست و به جا از موسیقی ایرانی، همه و همه باعث شده که شب شرقی مورد استقبال مخاطب قرار گیرد . در حقیقت نقدی که بر شب شرقی وارد است به معنای خرده گیری یا اشکال تراشی نیست.
نقد خوب اثر را کشف و تحلیل می کند تا مولف یا کارگردان را به سمت طیف مطلوب تری هدایت کند .نقد باید کارشناسی باشد نه از روی سلیقه شخصی و به طبع باید هدفی در پی داشته باشد .در حقیقت اساس یک اثر خوب در ارتباط بین عناصر و اجزای نمایش است همانطور که در نمایش شب شرقی شاهد این ارتباط در فضای حاکم هستیم ، فضایی که همه اجزا را تحت تاثیر خود قرار داده مرد جوانی که استاد موسیقی بوده ،از سودای عشقش راننده آژانس شده و زنی که در این مثلث عشق گرفتار شده و در نهایت همسر زن ، مردی آلمانی که غافل از عشق همسرش با مرد دیگر، در قسمتی از داستان قرار گرفته است.
نقطه عطف داستان ، شخصیت هومن بسیار درست انتخاب شده هومن شب شرقی با توجه به اینکه استاد موسیقی ای است و باید شخصیت هنری و آرامی داشته باشد ولی خشمگین است . در حقیقت علت خشم او نرسیدن و حتی نداشتن معشوق است. عشق به طور اعم روابط دوستانه بین انسان ها ، و به طور اخص روابط عاشقانه با جنس مخالف ، از جمله مسائلی ای است که در تمامی جوامع بر حسب تمایلات غریزی و روحی به طور پررنگ مطرح بوده و هست.
این جنس از روابط در جوامع گوناگون به دلیل تفاوت در قوانین، تفاوت در مذهب، رسوم، پیشرفت، منطقه جغرافیایی و غیره با یکدیگر تفاوت دارد همانطور که در نمایش شب شرقی شاهد آن هستیم مرد آلمانی حاضر هست از عشقش بگذرد و حق انتخاب را به همسرش میدهد . ولی در جامعه ما به دلیل گذار فرهنگی و اجتماعی که حاصل یک انقلاب سراسری و پس از آن هشت سال جنگ است ؛تمامی مسائل فرهنگی را تحت تاثیر قرار داده ، به دلیل تغییرات سریع و کوتاه مدتی که به وجود آورده ، در حقیقت هومن داستان شب شرقی دقیقا متاثر از همین دوران است ، هومن مرد کردی ای است ،که شهرش خشم و جنگ را به خود دیده ،خشم هومن، نماد بحران است ، بحرانی که در جامعه ما آشکار است.
از منظر پرداخت به معضل ها و مشکلات روابط عاشقانه، نویسنده موضوع درست و به روزی را انتخاب کرده . باید درباره روابط ، در جامعه ما که به مرز بحرانی رسیده ، داد سخن سر داد و در قالب هنر تئاتر که تاثیرش دو چندان است مطرحش کرد.
هم اکنون به جرات می توان گفت ریشه بسیاری از جرایم عمد و غیر عمد جامعه به همین ناکامی ها در زندگی زناشویی و روابط عاشقانه و نیازهای سرکوب شده جسمانی بر می گردد .قشر بزرگی به جنس مخالف نگاه ابزاری پیدا کرده ، اخلاق و مفاهیم انسانی در روابط رنگ باخته ، هومن نمایش شب شرقی از دل این جریانات بیرون آمده و و در مقابل مردی آلمانی قرار دارد که با تفاوت ها و خصوصیات خودش نماد جامعه غربی ای است .
لذا در تقابل بین مرد ایرانی و مرد آلمانی ، مسئله ای که در نمایش مطرح می شود این است که دوست داشتن، مهارت یا فضیلتی ای است که افراد به فراموشی اش سپرده اند ، در صحنه اول نمایش هیچ گونه عشقی ما بین مرد آلمانی و زن نمی بینیم کارهایی که زن برای مرد انجام می دهد آن ها را جز وظایف خود می داند.
در حقیقت دو مرد با فراموش کردن دوست داشتن ، موفق به حفظ رابطه با زن نمی شوند و درگیر بی ثباتی میشوند .مرد آلمانی با اینکه بازیگر ایرانی ای است به خوبی از پس این مهم برآمده و همه نواقص را پوشانده و طوری بازی می کند که برای تماشاگر ، آلمانی بودن او باور پذیر باشد ،این خود نشانه تبحر بازیگر در بازی است.
کارکتر هومن واقع گرا است و بازیگر مناسبی برای نقش هومن در نظر گرفته شده که به خوبی توانسته از پس کنش های دراماتیک صحنه برآید و به عنوان عنصری تاثیر گذار به تماشاگر شناخته شود .
از مضامین مهم در نمایش طراحی صحنه و میزانسن ، در این خصوص باید گفت که طراحی موجز و خوبی اعمال شده است.
استفاده درست و به جا از تمام صحنه و دکور ،باعث شده که صحنه در خدمت بازیگر قرار گیرد و موسیقی ایرانی که کاملاً در رویدادها و صحنه تنیده است . مکمل خوبی برای کنشگران است.
در قسمتی از نمایش، تنها به یاری موسیقی می توان دنیای درون زن و مرد ایرانی را شناخت و حسی که نسبت به سازی که توسط مرد ایرانی ساخته شده دارند را کشف کرد ، طراحی لباس های بازیگران که در باور پذیری اشخاص بازی، به نوبه خود سهم بسزایی داشته است و رنگ هایی که برای لباس ها در نظر گرفته شده ، کاملا نشان دهنده ویژگی های شخصیتی کارکتر است .
طراحی نور ، که تقوییت کننده ترکیب بندی های صحنه بوده و بسیار با اجرا و حرکات بازیگر هماهنگ شده ، توجه تماشاگر را بیشتر جلب می کند .
لهجه بازیگران و موسیقی بیان آنها به خصوص شخصیت دکتر ، لهجه آلمانی داشتن در باور پذیری به مراتب نقش ویژه ای داشته و نقطه ضعفی که میشود از شب شرقی گرفت مانوس نبودن شخص بازیگر با صحنه که با توجه به اجرا های اولیه ، امید است در اجراهای بعدی بهتر شود . انتهای پیام/
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.