یادداشت مهمان/
روایتی امروزی از اتللوی شکسپیر/اجرایی شجاعانه با چشمپوشی از پیرایهها
کارگردان نمایش «چند درجه سوءتفاهم در مقیاس اتللو» بدون هیچ اعوجاجی در عناصر اجراییاش، خلاقانه از فضا، لوازم صحنه، نور و سکوت و صدا بهره میبرد تا نشان دهد چگونه آنچه اتللو را معاصر ما میکند نه مسئله مرگ، خیانت و قتل که رابطه تئاتر با این مفاهیم است.
خبرگزاری فارس ـ رفیق نصرتی (عضو کانون ملی منتقدان تئاتر، مدرس و نمایشنامه نویس) : در پلاتوی کوچک مکتب تهران هر شب نمایشی اجرا می رود که در همه وجوه اش نکته های قابل تاملی برای تئاتر ما دارد.
نمایش «چند درجه سوءتفاهم در مقیاس اتللو» مونودرامی است با بازی ستودنی محمدرضا ترابی و کارگردانی حبیب اله دانش و نوشته محسن رهنما.
سه نفری که هر کدام به بهترین شکل ممکن کار خود را انجام داده اند. از آخری شروع کنم...رهنما، نویسنده این کار، برای بازنویسی اتللو رویکردی جالب انتخاب کرده است.
چند درجه سوءتفاهم در مقیاس اتللو، روایت امروزی اتللوی شکسپیر است. بازیگر اتللو به رابطه نامزدش، بازیگر دزدمونا و بازیگر نقش کاسیو ظنین است، در حالی بازیگر یاگو در این ماجرا نقشی ندارد، اما عشق امیلی بازیگر نقش همسر یاگو، به بازیگر اتللو سوی دیگر پیچیده شدن این روابط چند وجهی است اما اینها همان کلیشه های رایج سریال های آبکی است اگر شیوه روایت رهنما چنین نبود.
رهنما برای فرار از ابتذال درون ذات روابط انسانی و به جای تاکید بی دلیل و سانتیمانتال روی آنها از آن مرکززدایی کرده است. حالا دیگر مساله روایت و درام رهنما، روابط آدم ها نیست. ما درگیر واقعیت روابط نیستیم...آن مسایل خاله زنکی که در زندگی روزمره به اندازه کافی وقت و انرژی مان را می گیرد کانون درام نیست و به مرور و در طول اجرا از ریخت می افتد و آنچه مهم می شود مساله بازیگر اتللو با خود مفهوم بازیگری و البته همراه همیشگی اش مردن و زنده شدن است.
به این بخش از متن توجه کنید: چند شب پیش تئاتر که تموم شد، توی محوطه بیرون مشغول امضا کردن دست مال ِ یکی از تماشاگرها بودم که اتفاق عجیبی افتاد. دختر کوچولویی با چشم های سبزآبی و موهای بلوند فرفری دستمالش را داد امضا کنم. گفتم تئاتر ما مناسب سنّ تو نبوده عزیزم. خودشُ کشید عقب. «با کی اومدی اینجا؟».
دور شد و گفت تو اونی نیستی که نشون میدی اتلّو! گفتم اون اتلّو که روی صحنه بود مُرد. من بازیگرشم. گفت فکر کردی من نفهمیدم اَلکی مُردی! گفتم این تئاتره؛ دروغه. گفت دورغ تویی. تو می دونستی. تو داشتی همه رو به کُشتن می دادی. «هی... من کیُ به کُشتن می دادم؟... دست مالت!...». بهت آن دختر بچه خیالی و کلامش نه تنها واجد نوعی حقیقت گویی آپوکالیپتیک است بلکه به شکلی ضمنی از شکل کلاسیک تعلیق و پایان بندی راز زدایی می کند اما انچه شگرف است مواجهه درست بازیگر نقش اتللو با این جهان تودرتو است.
در یک فهم افلاطونی از حقیقت، محمدرضا ترابی چون «بازیگر اتللو» را بازی می کند به ظاهر دوبار از حقیقت اتللو دور است اما او خوب فهمیده است حقیقت افلاطونی وانموده ای بیش نیست به همین دلیل بیش از هر اتللویی به ما نزدیک است و با معاصر است.
کافی است به بازی او دقت کنید...او به واسطه بازی اش که بار اصلی آن روی دوش میمیک و نشانه های دیداری حک شده روی چهره اش است همان اندازه از ما دور است که اتللو به واسطه رنگین پوست بودنش از جامعه خودش.
در واقع محمدرضا غریبگی اتللو را به خوبی معاصر ما کرده است. بازی درخشان او چنان نفسگیر و پرقدرت است که به یک باره یادآوری می کند چقدر بازیگری در این روزها از آنچه باید باشد دور است. محمدرضا بازیگری است آکادمیک.
برای درک این مطلب باید بازی اش را در این کار حبیب دانش ببینید. کاری که ساده و روان، بدون هیچ اعوجاجی در عناصر اجرایی اش، خلاقانه از فضا، لوازم صحنه ، نور و در نهایت سکوت و صدا بهترین استفاده را میبرد تا نشان دهد چگونه آنچه اتللو را معاصر ما می کند نه مساله مرگ، خیانت و قتل که رابطه تئاتر است با این مفاهیم.
در بخشی از اجرای اتللو، محمدرضا از خمیری روی صورتش بهره می برد تا برخی مفاهیم را تصویری کند. همین بخش از اجرا کافی است تا توانایی خلاقه این گروه احترام ما را برانگیزد.
حبیب دانش، به عنوان کارگردان این اجرا، شجاعانه از هر پیرایه اضافه ای چشم پوشی کرده است و اجرایی مینیمال طراحی کرده است که در آن لایه های مختلف بیانی، به شکلی متقاطع ما را در ادراک عمیق آنچه قصد شده یاری میکند.
کارگردانی حرکت دادن و ضلوغ کردن صحنه نیست. توان نوشتن با آن است...دانش، دانش این کار را دارد به گواه این کار.
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.