سیدمحمدرضا تقوی:

مکاتب در تبیین شناخت «انسان» به بن‌بست رسیده‌‌اند/ تببین «رفتار امام» بهترین الگوی برای حیات بشر است

کدخبر: 2130169

استاد دانشگاه شیراز با بیان اینکه مکاتب در تبیین شناخت انسان از طریق تجربه‌گرایی به بن‌بست رسیده‌اند، گفت: این کار نیاز به وساطت دارد، به کمک فلاسفه می‌توانیم به این اداراکات برسیم و اینجا است تعامل سازنده بین فلسفه و روان‌شناسی ایجاد می‌شود.

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، سیدمحمدرضا تقوی استاد دانشگاه شیراز با موضوع «تولید مفاهیم پایه گامی اساسی برای تأسیس روانشناسی اسلامی» به ارائه مقاله خود در مراسم افتتاحیه چهارمین کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی پرداخت.

وی با بیان اینکه برای تحول در علوم انسانی نیازمند تغییرات اساسی در کلیات هستیم که کار ساده ای نیست، افزود: در پیش فرض های انسان شناسی باید انسان را یک مجموعه بسیط بینیم تا عملکردهای آن را تحلیل کنیم، آنچه فلاسفه در بعد معرفت شناسی و روانشناسان در بعد روان شناسی مورد بررسی قرار دادند نشان می دهد که نفس قوای متعددی دارد که هر لحظه با هم در تعامل هستند.

تقوی با اشاره به مراحل شکل گیری نفس انسان گفت: نفس انسان در نشئه مادی حیات وقتی به نطفه رسیده جنین و سپس متولد می شود با طبیعت اجتماع و خالق خود در تعامل است و از آن تأثیر می پذیرد، قوای وجودی او با عوالم وجودی هماهنگی می کند قوه حس او با طبیعت قوه مثال او با برزخ و فوق عقل با عالم قییامت و قوع فوق عقل با عالم عرش هماهنگی می کند. ما باید این هماهنگی را دریابیم و ببینیم که چه عاملی خروجی رفتار انسان را شکل می دهد.

وی با بیان اینکه ارسطو و افلاطون بررسی کردند که دستگاه های ادارکی بشر به چه شکل عمل می کند، ادامه داد: در واقع آن ها دیدگاه تجربه گرایی، عقل گرایی و اراده گرایی را مورد بررسی قرار دادند، طبق آیه قرآن وقتی کودک متولد می شود چیزی را نمی داند، مشخص است که منظور علم زیرساختهای دانشی و فطری در انسان وجود دارد، اما در تصادم با واقعیت و اجتماع به منصه ظهور می رسد، اما در این حال که از صفر شروع می کند.

استاد روانشناسی دانشگاه شیراز با اشاره به اینکه شناخت، حس و اراده به تنهایی کار نمی کنند و همه در تعامل با هم مطرح می شوند، خاطرنشان کرد: حس، عقل و قلب با یکدیگر درگیر بوده و با یکدیگر اشتداد جوهری دارند، البته باز هم نمی توانیم رفتار انسان را توجیه کنیم، عوامل دیگر مانند هیجانات درگیر هستند که قوای ادارکی ما را تحت تأثیر قرار دهند که احادیث در این زمینه زیاد هستند.

وی افزود: وقتی گفته می شود که هنگام خشم تصمیم نگیرید، تصمیم فعالیت شناختی است و این نشان می دهد که هیجان درگیر فرآیند شناخت می شود، نمی توان رفتار انسان را تبدیل کرد، بدون اینکه بعد هیجانی انسان را در آن دخالت داد، همچنین ژنتیک، نطفه پاک و لقمه حلال این سیستم را تحت تأثیر قرار می دهد و آموزش های غلط، نظام تعلیم و تعلیم، خانواده و گذشته فرد، فرهنگ درست و نادرست جامعه، امراض روحی و نوع تعامل شخص با طبیعت، خود و خالقش همه درگیر هستند، نکته کلیدی این است.

تقوی با تأکید بر اینکه مکاتب در تبیین شناخت، رفتار و نفس انسان از طریق تجربه گرایی و خردگرایی به بن بست رسیده اند، بیان داشت: این کار بسیار دشوار است و نیاز به وساطت دارد، ما به کمک فلاسفه و دروس معرفت نفس می توانیم به این اداراکات برسیم و اینجاست که این تعامل بسیار سازنده بین فلسفه و روان شناسی ایجاد می شود، تفاوت اساسی ما با روان شناسی معاصر این است که هنجار مدار است و ملاک سلامت را عملکرد متوسط افراد می داند، در حالی که در اسلام معیار سلامت، رفتار امام معصوم(ع) است که به ما می گوید سلامتی و انحراف کجاست.

وی ادامه داد: پس علاقه مند می شویم که رفتار امام را بررسی کرده، الگوها را شناسایی کنیم، همچنین کنش، بینش و رفتار امام را مورد بررسی قرار دهیم که امام دنبال چه هدف و آرزوهایی است یا امام با گروه های مختلف مردم و جامعه چگونه برخورد می کند، مسیر حق را چگونه هدایت می کند، بنابراین حوزویان باید این الگوها را استخراج کنند و دانشگاهیان باید با توجه به وضعیت موجود جامعه این الگوهای نظری را عملیاتی کنند و تا ما به این الگوها نزدیک شویم و علم نافع را از همین اینجا می توانیم استخراج کنیم که هستی برای آن به وجود آمده است و امام دنبال آن است.

منبع: فارس

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

ارسال نظر: