حجت‌الاسلام لکزایی:

پنج راهبرد رهبر انقلاب برای تحقق اهداف اسلام/ چرا باید حکومت اسلامی در عصر غیبت داشته باشیم؟

کدخبر: 2152885

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: از نظر امام(ره) حفظ نظام اجتماعی از واجبات اکیده است که این هم بدون حکومت اقامه نمی‌شود، در واقع حدود و ثغور اسلامی هم بدون حکومت حفظ نمی‌شود.

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، هفته دوم دوره آموزشی «رویکردشناسی فقه حکومتی» با سخنرانی حجت الاسلام نجف لکزایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به همت مؤسسه درس گفتار آفاق برگزار شد، وی با اشاره به دو نوع اسلام شناسی گفت: یک نوع اسلام شناسی جزئی و غیرراهبردی و نوع دیگر اسلام شناسی سیستمی، راهبردی و جامع است. برای خوب بودن باید همه چیز خوب باشد اما برای بد بودن کافی است یکی از اجزای سیستم درست عمل نکند. در منطق ما می گوییم نتیجه تابع اخص مقدمات است. بعضی از احادیث مانند «من اصبح ولم یهتم بامور المسلمین» احادیث سیستمی است. می خواهد بگوید آن دینداری که نتیجه اش بی تفاوتی نسبت به دیگران باشد، دینداری نیست. این نگاه راهبردی است. یعنی اجزا در نسبت با هم هماهنگی دارند تا ما را به هدف مشخصی برسانند.

5 راهبرد رهبر انقلاب برای تحقق اهداف اسلام

حجت الاسلام لکزایی با بیان اینکه راهبرد رهبری انقلاب برای تحقق اهداف اسلام در پنج مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و امت اسلامی خلاصه می شود، بیان داشت: دین شناسی امام خمینی(ره)، هم جامع و هم راهبردی است. در رویکرد جامع، نگاه ما به انسان و دین جامع است. طبق نظر حضرت امام(ره)، انسان از سه لایه وجودی برخوردار است؛ یک لایه عقل و روح است. یک لایه نفسانی داریم. یک لایه هم حواس و رفتارهای ماست. امام معتقد است که دین هم سه بخش دارد. چرا که دین برای انسان آمده است. «یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه». دین برای اصلاح اندیشه ها و انگیزه های انسان ها آمده است. بخشی مربوط به حوزه اندیشه ها و اعتقادات است. بخشی مربوط به نفس ماست مثل فضایل و رذایل. بخشی هم مربوط به تنظیم رفتارهای ماست مانند فقه. فقه جواهری ما پاسخگوی مسائل ما قبل از تولد تا بعد از مرگ ماست.

وی با اشاره به اینکه برای زندگی عزت مندانه نیازمند پنج نهاد هستیم که فقه آن را پوشش می دهد، افزود: در «بهداشت» اگر سلامت مان به خطر بیفتد، بقای مان به خطر افتاده است که در فقه با کتاب الطهاره شروع می شود، در «اقتصاد» مکاسب، متاجر، بیع، شرکت و مضاربه که همان نهاد اقتصاد در فقه است، «خانواده» بیان احکام شکل گیری و فروپاشی خانواده در این بخش آمده است، «امنیت» اینکه نهاد حکومت، تأمین امنیت را به عهده دارد که در این رابطه کتاب الجهاد، کتاب القصاص به امنیت مربوط می شود، «تعلیم و تربیت» این نهاد هم عهده دار انتقال فرهنگ اعم از اعتقادات، فقه و اخلاق است.

«فقه» تئوری اداره جامعه از گهواره تا گور است

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه در نظر امام، فقه چیزی جز پرداختن به امور حکومت و جامعه نیست، تصریح کرد: فقه تئوری اداره جامعه از گهواره تا گور است. فقه، فلسفه عملی حکومت است. همین فقه جواهری مترقی ترین فقه است. جلد 21 جواهرالکلام مربوط به جهاد و امنیت است. اگر ما جلد 21 را مطالعه نمی کنیم تقصیر فقه نیست. ساختار این فقه محکم است و فردی هم نیست. اگر ما این فقه را فردی ببینیم، آن را خراب کرده ایم. این فقه نهادی و اجتماعی است. خود دین در این فقه فرانهادی است. بعضی از جامعه شناسان دین را تبدیل به یک نهاد کرده اند، در حالی که دین فرانهاد است. سایر نهادها را می توان با دین ساماندهی کرد و می توان بدون دین ساماندهی کرد.

انسان راهبردی مسائل را اولویت بندی می کند

وی با اشاره به اینکه امام خمینی(ره) دارای مکتب فکری است، ادامه داد: کسانی می توانند مخاطب اندیشه امام باشند که راهبردی بیندیشند. انسان راهبردی کسی است که می خواهد در ساختن آینده سهیم باشد. امام(ره) اهل اینکه مسجد و بیمارستان و مدرسه علمیه بسازد نبود. یک صفحه درباره مبارزه با مارکسیسم مطلب ننوشت. یکی از انقلابیون می گوید در سال 42 که نهضت شروع شد ما دیدیم در تهران مسیحیت را تبلیغ می کنند. کتاب هایشان را جمع کردیم و شد 32 کتاب که بردیم به امام نشان دهیم. امام فرمودند دو کتاب دیگر هم هست! ما گفتیم الان امام به ما می گوید بروید پدر این تبلیغات را درآورید. اما امام پاسخ داد که ولکن الان مسأله ما این نیست. انسان راهبردی مسائل را اولویت بندی می کند.

توال: رهبر ایران کاری کرده که سنی ها هم از نظر سیاسی شیعه شده اند

حجت الاسلام لکزایی خاطرنشان کرد: قبل از انقلاب عده ای فقط با بهاییت مبارزه می کردند. عده ای فقط با مشروب فروشی ها مبارزه می کردند. عده ای فقط با مارکسیسم مبارزه می کردند. امام فرمود: مشکل ما حکومت شاه و اسرائیل و آمریکاست، غرب می خواست برای شیعه ها الگوی پهلوی و برای سنی ها الگو آتاترک را معرفی کند و خمینیزم، بساط هر دو را جارو کرد و گفتمان اسلام ناب را آورد و اسلام آمریکایی را کنار زد. فرانسوا توال می گوید رهبر ایران کاری کرده که سنی ها هم از نظر سیاسی شیعه شده اند. او پیشنهاد می کند که باید جنگ سنی و شیعه را راه بیندازیم. اسلام ناب می خواهد سلطه از دنیا جمع شود.

هدف سیاست سعادت و ابزار آن قدرت است

وی درباره اندیشه سیاسی امام گفت: قانون یکی از ارکان است. باید امر و نهی و دستوری وجود داشته باشد. جوامع پیش از قانون جوامع پیش از سیاست هستند اما اسلام این گونه نیست. سؤال اینجاست که قانون را چه کسی وضع می کند، در جوامع سکولاریستی قانون را انسان وضع می کند. در اسلام قانون را خدا وضع می کند و فقیه هم تلاش می کند حکم خدا را استخراج کند. البته در اسلام آنجایی که حکم خدا مشخص نشده است و شاورهم فی الامر داریم. خدا حوزه ای را هم برای مردم گذاشته است. غایت الغایات، قرب الهی است اما اهداف پایین تر عدالت و... است. ما دو مفهوم پایه در سیاست داریم؛ یکی قدرت و دیگری سعادت. هدف سیاست سعادت است و ابزار آن قدرت است.

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با تأکید بر اینکه قلمرو اندیشه سیاسی امام بسیار گسترده است و اظهار داشت: فلسفه و کلام سیاسی مربوط به حوزه عقل است. تفسیر سیاسی قرآن هر سه لایه فقه و اخلاق و اعتقادات را پوشش می دهد. سیره سیاسی معصومین در نظر امام و اخلاق سیاسی امام، همه اندیشه سیاسی امام را تشکیل می دهد. مباحث تفسیر سیاسی امام را در کتابی با نام درآمدی بر مستندات قرآنی فلسفه سیاسی امام خمینی(ره) نوشته ام. در کتابی هم با نام «سیر تطور تفکر سیاسی امام خمینی(ره)» ثبات و تغییر در اندیشه سیاسی امام را آورده ام. البته من از روش سیستمی برای بررسی فقط فقه سیاسی امام، آن هم مبحث نظام سیاسی استفاده می کنم.

کتاب ولایت فقیه امام برای عموم انقلابیون نوشته شد

وی ادامه داد: در هر سیستمی ما یک بخش ساختاری داریم و یک بخش کارکردی. در بخش ساختار سیاسی چهار بحث مطرح است؛ دلایل ضرورت وجود دولت اسلامی، عناصر دولت اسلامی، مرزهای دولت اسلامی و شبکه قدرت در دولت اسلامی، در بخش کارکردی هم چهار بحث مطرح است؛ مرکز تصمیم گیری، حوزه قلمرو دخالت دولت، جریان قدرت و بازخوردها. این هشت بحث را در کتاب اندیشه سیاسی امام خمینی توضیح داده ام، در کتاب البیع امام خمینی(ره)، جلد دوم، صفحه 456 نخستین تیتر امام ضرورة الحکومه اسلامیه است، نخستین بحث سیستم هم ضرورت است. یکی از بزرگان گفت امام در اواخر عمر به این نتیجه رسید که ولایت مطلقه و مصلحت را به اندیشه اش اضافه کند. من به او گفتم هم مصلحت و هم ولایت مطلقه در البیع آمده است. کتاب ولایت فقیه فارسی امام(ره) برای عموم انقلابیون نوشته شد، اما بحث های فنی امام (ره) درباره ولایت فقیه در البیع آمده است.

حجت الاسلام لکزایی بیان داشت: به نظر امام حاکم همان فقیه جامع شرایط است. آنچه از این پس می گویم بیانات امام است. اسلام احکام اخلاقی صرف نیست. بر مسلمانان واجب است که در برابر تبلیغات دشمنان اسلام بایستند تا روشن شود که اسلام برای حکومت عدل آمده است. اسلام نه استبداد فردی است نه بر مبنای قوانین بشری و امیال اکثریت که مشروطه و جمهوری باشد. حکومت اسلامی در تمام ساحت ها از قانون الهی استمداد می کند. قانون الهی در فقه است. امام معتقد است در موضوعات مختلف می توان بر طبق مصلحت عمل کرد. رأی حاکم اسلامی مثل عملش تابع مصلحت است.

چرا باید حکومت اسلامی در عصر غیبت داشته باشیم؟/ منشأ مشروعیت شارع است

وی افزود: چرا باید حکومت اسلامی در عصر غیبت داشته باشیم؟ استدلال امام این است؛ احکام اسلامی نسخ شده است یا نه؟ اگر نشده اجرایشان حکومت می خواهد. تمام! امام به ضرورت حکومت و ولایت اشاره می کند؛ ولی اگر موفق به تشکیل حکومت هم نشود باز هم واجب الاطاعه است. دلیل دیگر امام این است که حفظ نظام اجتماعی از واجبات اکیده است که این هم بدون حکومت اقامه نمی شود. حدود و ثغور اسلامی هم بدون حکومت حفظ نمی شود. خلاصه ضرورت حکومت در بیان امام بسط عدالت، تعلیم و تربیت، حفظ نظم، رفع ظلم، حفظ مرزها و جلوگیری از تجاوز اجانب است، امام دلایل نقلی را هم ذکر کرده است. امام در نهایت نتیجه می گیرد که در عصر غیبت، حکومت متعلق به فقیه عادل است و بقیه فقها تبعیت می کنند. اگر تشکیل حکومت مگر به اجتماع فقها میسر نشد، بر آن ها واجب است که گروهی قیام کنند. اگر این هم نشد منصب آنها ساقط نمی شود و ولایت از بین نمی رود. منشأ مشروعیت شارع است.

اینکه ولایت فقیه نیاز به اثبات پیدا کرده به دلیل این است که ما همه اسلام را بیان نمی کنیم

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی درباره جایگاه تکلیف در نظر امام ابراز داشت: امام قدرت را شرط تکلیف نمی داند. ایشان قائل به خطابات قانونی است. شارع خطاب می کند، اگر من نتوانستم انجام دهم عذر دارم اما تکلیف متوجه من هست. ثمره اش این است که من باید تلاش کنم که از معذور بودن خارج شوم. اگر اقتضا کند که برای دستیابی به قدرت انجام تکلیف، افرادی جان خود را از دست بدهند، فقیه می تواند دستور دهد، از نظر امام(ره) حکومت قانونی بدون دو صفت میسر نیست؛ یکی علم به قانون (فقه) و دیگری عدالت. در نظر امام تمام اختیارات حکومتی پیامبر(ص) و ائمه(ع) برای فقیه جامع الشرایط وجود دارد. معصوم دو دسته مقام دارد. یک مقام خلافت الهی تکوینی و یک مقام اعتباری و جعلی. اولی منظور امام نیست. ریاست ظاهری منظور اوست.

وی ادامه داد: امام معتقد است اگر معصوم بتواند همسر کسی را طلاق دهد، بدون اینکه مصلحت عمومی اقتضا کند، این اختیار برای ولی فقیه ثابت نیست، اما اگر برای مصلحت عمومی اقتضا کند او این اختیار را دارد. اینکه ولایت فقیه تصورش موجب تصدیق می شود، نشان می دهد به نظر امام ولایت فقیه بدیهی است، پس اگر قانون داشته باشیم اما مجری نداشته باشیم عقلانی است؟ باید بهترین شخص جامعه آن را اجرا کند. اینکه ولایت فقیه نیاز به اثبات پیدا کرده به دلیل این است که ما همه اسلام را بیان نمی کنیم.

منبع: فارس

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

ارسال نظر: