حاشیهای به نام پلاسکو در "چهار راه استانبول"
سومین روز جشنواره فجر با اکران «چهار راه استانبول» ساخته مصطفی کیایی در سینمای رسانه ها همراه بود.
خبرگزاری تسنیم- مهدی مافی:
هالیوود سال هاست که بر اساس اتفاقات روز جامعه و دنیا به تولید آثار سینمایی می پردازد. روز آمدی یکی از ویژگی های اصلی هنر- صنعتی مثل سینما در آمریکا است. این موضوع آن قدر عادی و سریع اتفاق می افتد که گاهی دیده شده در مورد یک واقعه کمپانی های بزرگ هالیوود تا کنون چند فیلم و بعضا سریال ساخته اند. اوضاع وقتی خراب می شود که می بینیم آنها برخی از حوادث تاریخی کشورهای دیگر از جمله ایران را هم با خوانش خودشان در قالب آثار سینمایی و تلویزیونی تولید کرده اند و این وضع وقتی خراب تر می شود که شاهد باشیم بدنه سینمای کشور ما اصلا احساس مسئولیتی برای ثبت ماجراهای ملی- میهنی و سرگذشت جمعیمان نمی کند. به طوری که احتمالا تا چند سال بعد بچه های ما اگر بخواهند ماجرایی تاریخی، سیاسی و اجتماعی در مورد کشور خودمان را ببینند یا در مورد آن تحقیق کنند باید سراغ آثار سینمایی خارجی در مورد آن بروند.
صرف این که در چنین شرایطی مصطفی کیایی احساس مسئولیت کرده تا یکی از تلخ ترین ماجراهایی که اخیرا در کشورمان اتفاق افتاد را به تصویر بکشد خود جای تقدیر دارد. فارغ از این که «چهار راه استانبول» توانسته دین خودش را به شهدای آتش نشان پلاسکو ادا کند یا نه! کیایی از روز اولی که وارد سینما شد با مخاطب این عهد را بست که مدل متفاوتی از فیلم ها را تولید کند. فیلم هایی که حتما قهرمان دارند و حتما داستانگو هستند. در آثار کیایی خبری از پایان باز نیست و در نهایت چیزی به خود مخاطب واگذار نمی شود تا بیرون از سالن او را به چالش بکشد. ساخته های او ترکیبی از فیلمفارسی و آثار جریان اصلی هالیوودی است. بسیاری از قهرمان های فیلم های کیایی به دنبال عدالت هستند و ضد قهرمان کسی است که حقی را پایمال کرده و با ایستادن روی شانه های دیگران به جایی رسیده. در عین حال کارگردان «خط ویژه» نشان داده از المان های پاپ در جامعه استفاده سریع کرده و پای آنها را به فیلم هایش باز می کند. مثل تکه پرانی های سیاسی بعضا بی مورد و خارج از چارچوب فیلمش که حتی گاهی محلی از اعراب هم ندارند. استفاده از موسیقی های خاص، کنایه به وقایع اجتماعی یا اشاره به هرچیزی که ممکن است باعث بهبود ارتباطش با بدنه مخاطبانش شود. شاید آتش سوزی پلاسکو هم در همین بخش بندی قرار گیرد و به عنوان یکی از موارد جلب توجه به فیلم تازه کیایی باشد. چرا که اگر می خواسته به سمت روایت یک حماسه برود، اصلا موفق نبوده. آتش نشان فیلم «چهار راه استانبول» یک تیپ منفعل با بازی مهدی پاکدل است که به هیچ عنوان نتوانسته نزدیک به یک قهرمان ملی شود. خصوصا این که عملا در خود فیلم هم شخصیت های دیگری قهرمان داستان هستند. اما هر چه هست این ماجرا بستر مناسبی برای روایت داستان اوست.
«چهار راه استانبول» انگار ادامه منطقی «بارکد» است. همان زوج دوست داشتنی فیلم قبلی، محور روایت فیلم جدید قرار گرفته اند که این بار به خاطر عدم اقبال مردم به کالای ایرانی در مضیقه هستند. بهرام رادان و محسن کیایی به خوبی توانسته اند ارتباطی دو طرفه را بین خودشان و مخاطب برقرار کنند. چه وقتی شوخی می کنند و چه وقتی به سر و کله هم می کوبند و دعوا می کنند. دو رفیق با معرفت که مطمئنیم برای هم کم نمی گذارند و اگر هم بینشان شکراب شود، پشت آن خالی است. از آن دست رفاقت های آثار فیلمفارسی که دیگر کمتر نمونه اش را در سینمای جدید ایران می بینیم. بازی خود رادان و کیایی هم به هر چه باور پذیرتر شدن این رفاقت کمک شایانی کرده است. خرق عادتی که در «چهار راه استانبول» به خوبی اتفاق افتاده اما نه در ساحت بازیگری که در حوزه فیلمنامه است. مصطفی کیایی بالاخره راضی شده تا داستانش را به صورت غیرخطی روایت نکند و خیلی راحت، سلیس و کلاسیک آن را در برابر مخاطب قرار دهد.
فیلم های قبلی او گاهی این مشکل را داشتند که وقتی داستان را مرتب در ذهن می چیدیم متوجه می شدیم به هم ریختگی روایت شاید به جهت مخفی کردن مشکلات داستانی فیلمنامه و اصطلاحا سوراخ های قصه بوده. خصوصا در مورد فیلمی مثل «عصر یخبندان» اما در «چهار راه استانیول» به نظر می رسد فیلمنامه به اندازه ای پخته شده که دیگر لازم به پوشیدن آن به وسیله ساختار های پست مدرن نباشیم و می توان آن را خیلی راحت روایت کرد. روابط علت و معلولی به صورتی کاملا منطقی چیده شده و داستان روی ریل قرار گرفته و جلو می رود. هر چند هنوز هم مشکلاتی هست. به عنوان مثال وقتی در فیلمنامه ای مثل «چهار راه استانبول» روایت دانای کلی داریم که همه حوادث را نشان می دهد، حق نداریم به خاطر شوکی که چندان هم جذاب از اب در نیامده، حادثه مهمی مثل فرار احد، بهمن و لادن از موتورخانه را از مخاطب مخفی کنیم.این یکی از مهم ترین دام های فیلمنامه نویسی است که کیایی به قیمت یک شوک، در آن افتاده است. با این حال اما جشنواره امسال آن قدر فیلم بد دارد که «چهار راه استانبول» در میان آنها شبیه یک فیلم خوب باشد. حتی اگر خیلی از منتقدان آثار او را جشنواره ای ندانند، باز در قیاس با دیگر فیلم های امسال نمی توانند چشمشان را به روی برخی خوبی های این فیلم ببندند.
منبع: تسنیم
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.