«عزتالله انتظامی» چگونه آقای بازیگر شد؟
روز گذشته عزتالله انتظامی بازیگر شهیر تئاتر، سینما و تلویزیون کشور درگذشت، به همین مناسبت در این یادداشت نگاهی به کارنامه کاری و بیوگرافی وی خواهیم داشت.
به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا ، هر فیلمی را قبول نمی کرد و اگر سر کاری میرفت با نقشش زندگی می کرد. عزت الله انتظامی در 31 خردادماه 1303 در سنگلج تهران متولد و شد بچه سنگلج. وقتی کارنامه کاریش را نگاه در اینترنت نگاه می کنی اسکرول موست را چند دور باید بچرخانی تا به انتهای صفحه برسی، این تازه کارهای مشخص و معروف اوست. اما هر صفحه یعنی یک دهه فعالیت، و هر دهه یعنی یک عمر تجربه. سخت است بگوییم بررسی کارنامه کاری کارنامه ای که فقط با اسامی مشخص شده و اسامس فیلمهایی که هر کدام یک عمر حرف برای گفتن دارند.
از دیروز که خبر درگذشت آقای بازیگر منتشر شد هر هنرمندی خاطره ای از او عنوان می کند انگار تمام دنیای بازیگری با او خاطره دارند. و خودش چندین جلد خاطره است از بزرگان تئاتر و سینما.
وی پس از گذراندن دوره تحصیلات مقدماتی، وارد هنرستان صنعتی تهران شد و در رشته برق به تحصیل پرداخت. در سال 1326 وارد عرصه هنرشد و توانست با اندک دست مایه های هنر نمایش و تئاتر به آلمان سفر کرد و در شهر هانوفر وارد یک مدرسه شبانه آموزش سینما و تئاتر شود.
انتظامی فعالیت هنری خود را با پیش پرده خوانی در تماشاخانه های لاله زار شروع کرد؛ او پس از یک سال به تماشاخانه های هنر و فرهنگ تهران رفت؛ در سال 1320 نخستین نمایش حرفه ای خود را با عنوان اولتیماتوم نوشته پرویز خطیبی به کارگردانی اصغر تفکری در تئاتر پاریس خیابان لاله زار اجرا کرد و تا سال 1326 توانست در بیش از ده نمایش نقش پردازی کند. سپس تر، در سال 1351، پیش پرده خوانی در ایران و نیز کار هنری هنریش فون کلایست موضوع پایان نامهٔ کارشناسی او در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد که با امتیاز «بسیار خوب همراه با تشویق کتبی» به تأیید استادانش، من جمله بهرام بیضایی، رسید.
وی پس از تجربه های متعدد در تئاتر، سال 1327 با فیلم طوفان به کارگژردانی محمدبزرگ نیا فعالیت سینمایی خودش را آغاز کرد و یک سال بعدش واریته بهاری اثر پرویز خطیبی را تجربه کرد.
اما آنچه نام انتظامی را بر سر زبان اهالی سینما بشتر طنین انداز کرد فیلم گاو به کارگردانی داریوش مهرجویی بود که در سال 1348 ساخته شد (به عبارتی بیست سال زمان برد تا عزت الله انتظامی بتواند خودش را به جامعه سینمایی اثبات کند) و از جمله فیلم های موج نو سینمای ایران بود و برای همین فیلم برنده هوگو نقره ای بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره بین المللی فیلم شیکاگو در 1971 شد.
سال بعدش یعنی 1349 مهرجویی آقای هالو را ساخت که بازهم عزت الله انتظامی نقش اصلی آن فیلم را ایفا کرد و برای آن هم برنده مجسمه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره سینمایی سپاس 1349 شد.
وی همچنان سال های بعد در آثار ذیل حضور داشت: 1351 پستچی داریوش مهرجویی 1351 صادق کرده ناصر تقوایی 1352 ستارخان علی حاتمی 1355 شیر خفته محمود کوشان 1355 ملکوت خسرو هریتاش 1357 این گروه محکومین هادی صابر 1357 دایرهٔ مینا داریوش مهرجویی 1360 مدرسه ای که می رفتیم داریوش مهرجویی 1361 حاجی واشینگتن علی حاتمی نژاد 1362 خانهٔ عنکبوت علیرضا داوود نژاد 1363 کمال الملک علی حاتکمی 1364 چمدان جلال مقدم 1365 اجاره نشین ها داریوش مهرجویی 1365 شیر سنگی مسعود جعفری جوزانی 1366 شیرک داریوش مهرجویی 1366 سریال هزاردستان ساخته علی حاتمی (که از سال 1358 تولید آن آغاز شده بود) 1367 جعفرخان از فرنگ برگشته علی حاتمی نژاد 1367 در مسیر تندباد مسعود جعفری جوزانی 1367 کشتی آنجلیکامحمد بزرگ نیا 1367 گراند سینما حسن هدایت (برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره فیلم فجر 1367) 1368 هامون داریوش مهرجویی 1369 سایه خیال حسین دلیر 1370 بانو داریوش مهرجویی 1370 خانه خلوت مهدی صباغ زاده 1370 ناصرالدین شاه آکتور سینما محسن مخمل باف 1372 بازیچه تورج منصوری 1372 روز فرشته بهروز افخمی 1372 جنگ نفتکش ها محمد بزرگ نیا 1373 روز واقعه شهرام اسدی 1373 روسری آبی رخشان بنی اعتماد 1374 سریال زندگی به کارگردانی محمدرضا اعلامی 1375 طوفان محمدبزرگ نیا 1377 باد و شقایق سید ضیاء الدین دری 1377 کمیتهٔ مجازات علی حاتمی 1378 طهران روزگار نو فیلمی بر پایهٔ سریال هزاردستان ساختهٔ علی حاتمی است که واروژ کریم مسیحی 3 سال پس از درگذشت علی حاتمی آن را به صورت یک فیلم سینمایی 90 دقیقه ای تدوین نموده است. 1378 میکس داریوش مهرجویی در همین سال های 77 و 78 سریال محاکمه اثر حسن هدایت را هم بازی کرد. 1380 سایه روشن حسن هدایت 1380 خانه ای روی آب بهمن فرمان آرا (برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر 1380 ) 1381 گاوخونی بهروز افخمی (برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد بخش بین الملل جشنواره فیلم فجر 1382) 1383 جایی برای زندگی محمد بزرگ نیا 1384 حکم مسعود کیمیایی 1384 ستاره ها 1: ستاره می شود فریدون جیرانی 1385 مینای شهر خاموش امیرشهاب رضویان 1386 شب رسول صدرعاملی (برنده تندیس بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره بین المللی فیلم بیروت 2008) 1386 آتش سبز محمدرضا اصلانی 1387 زادبوم ابولحسن داوودی 1387 چهل سالگی علیرضا رئیسیان 1389 راه آبی ابریشم محمدبزرگ نیا
یونسکو از انتظامی تجلیل به عمل می آورد
در سال 2007 مصادف با مهر ماه 1385 در مقر سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد یونسکو در پاریس برگزار شد و در آن از عزت الله انتظامی بازیگر سینمای ایران تجلیل و آیین بزرگداشت به عمل آمد. در این نمایشگاه پوستر فیلم هایی که انتظامی در آن ها نقش آفرینی کرده است به همراه آرشیو عکسهای شخصی وی و لوح تقدیر فیلم گاو به نمایش درآمد. در این مراسم که با همکاری رئیس موزه سینما، سفارت فرانسه در تهران، نماینده ایران در یونسکو و بنیاد سینمایی فارابی و رایزن فرهنگی ایران در فرانسه برگزار شد، نویسندگان و سینماگران فرانسوی و ایرانیان مقیم فرانسه حضور یافتند.
«من عزتم، بچه سنگلج»
کتاب شناخت نامهٔ عزت الله انتظامی زیر عنوان «من عزتم، بچه سنگلج» توسط نشر سخن در سال 1392 منتشر شد. در مقدمه این کتاب یادداشتی از ژان-کلود کریر، فیلم نامه نویس و بازیگر فرانسوی، با عنوان «عزت انتظامی: یک شمایل» به چشم می خورد که آورده است: «هیچ دستوری برای ستاره شدن و ستاره ماندن وجود ندارد. باید دارای یک نگاه، یک حضور، جذابیتی آنی و چهره ای آشنا، حتی پیش از نخستین دیدار، بود. باید دارای یک دم، یک حس و تمام ویژگی هایی که لغت روح را معنی می کند، بود»
متأسفانه این بازیگر سرشناس تئاتر، سینما و تلویزیون که لقب «آقای بازیگر» را از آنِ خود کرده بود، کشور روز گذشته 26 مرداد 1397 در بیمارستان باهنر تهران در سن 94سالگی درگذشت.
منبع: تسنیم
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.