درباره "خلیل الله" / حضرت ابراهیم(ع) چطور خلیل الله شد؟
خلیل الله، صفت حضرت ابراهیم (ع) است که خداوند به آن حضرت نسبت داده و به نوعی حضرت ابراهیم را به دوستی خود برگزیده است.
به گزارش خبرنگار حوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛ خلیل الله، صفت حضرت ابراهیم (ع) است که خداوند به آن حضرت نسبت داده و به نوعی حضرت ابراهیم را به دوستی خود برگزیده است. این صفت جایگاه خاصی دارد و تفاسیر متعددی برای آن روایت شده است.
در همین راستا باشگاه خبرنگاران جوان قصد دارد تا در این مطلب به تفسیر واژه خلیل و دلایل روایی خلیل الله بودن حضرت ابراهیم (ع) بپردازد، پس با ما همراه باشید.
جایگاه واژه خلیل در قرآن کریمعنوان " خلیل الله " امتیازی است برای حضرت ابراهیم (علیه السّلام) که در قرآن نیز به آن اشاره شده است که می فرماید:
بیشتر بدانید: کدام پیامبر اولوالعزم الهی،آرزو داشت شیعه امام علی(ع)باشد؟
«وَ مَنْ اَحْسَنُ دینًا مِمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ وَ اتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْراهیمَ حَنیفًا وَ اتَّخَذَ اللّهُ اِبْراهیمَ خَلیلاً»
«دین و آیین چه کسی بهتر است از آن کس که خود را تسلیم خدا کند و نیکوکار باشد، و پیرو آیین خالص و پاکِ ابراهیم (علیه السّلام) گردد؟ و خدا ابراهیم (علیه السّلام) را به دوستیِ خود، انتخاب کرد».
آن چنانکه در تفسیر نمونه آمده است، در تفسیر واژه " خلیل "، دو نظریه عمده وجود دارد، یکی اینکه خلیل از ماده خُلّت به معنای دوستی است یعنی خداوند ابراهیم (علیه السّلام) را به دوستی خود انتخاب کرد.
نظر دوم آن است که خلیل از ماده خِلّت به معنای نیاز و احتیاج است و معنایش آن است که ابراهیم (علیه السّلام) باور داشت که در همه چیز بدون استثناء نیازمند پروردگار است.
بیشتر بخوانید: ماجرای پنهان کردن همسر حضرت ابراهیم در صندوق
تفسیر نمونه تفسیر اول را ترجیح می دهد و در تایید این تفسیر به روایتی از امام صادق (علیه السّلام) استناد می کند که می فرماید:
"اگر خداوند ابراهیم (علیه السّلام) را به عنوان خلیل انتخاب کرد نه به خاطر نیاز به دوستی با او بود بلکه به این خاطر بود که ابراهیم (علیه السّلام) بنده مفید پروردگار و کوشا در راه رضای او بود.
اما درباره این که ابراهیم علیه السّلام به چه دلایلی، خلیل الله شد در روایات به علل مختلفی اشاره شده است که نمونه ای از آن در روایت فوق مورد اشاره قرار گرفت.
در روایت دیگری از امام رضا (علیه السّلام) می خوانیم:
«اِنَّمَا اتَّخَذَ اللَّهُ اِبْرَاهِیمَ خَلِیلًا لِاَنَّهُ لَمْ یَرُدَّ اَحَداً وَ لَمْ یَسْاَلْ اَحَداً قَطُّ غَیْرَ اللَّهِ تَعَالَی»
«خداوند، ابراهیم (علیه السّلام) را به عنوان خلیل خود انتخاب کرد زیرا هرگز تقاضا کننده ای را محروم نساخت و هیچ گاه از کسی غیر از خدا، تقاضایی نکرد.»
سایر عللی که در روایات مورد اشاره قرار گرفته است، عبارتند از:
کثرت سجود، اطعام گرسنگان، نماز در دل شب و کوشا بودن در راه اطاعت پروردگار.
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (ص) يَقُولُ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ إِبْراهِيمَ خَلِيلًا إِلَّا لِإِطْعَامِهِ الطَّعَامَ وَ صَلَاتِهِ بِاللَّيْلِ وَ النَّاسُ نِيَامٌ.
بیشتر بخوانید: ناگفته های محمد صادقی از بازی در نقش ابراهیم خلیل ا...
جابربن عبدالله انصاری می گوید، شنیدم، پيامبر (ص) می فرمود: خداوند ابراهيم را به دوستى نگرفت، مگر به خاطر اطعام مردم و نماز خواندنش در شب، وقتی که همه مردم در خوابند.
علل الشرائع: ج 1، ص 35.
بیشتر بخوانید: حاجیان به پیروی از حضرت ابراهیم(ع) با شرک مبارزه کنند
بیشتر بدانید: فرزندان "حضرت ابراهیم" علیه السلام چه کسانی اند؟
در روایت دیگری از امام رضا(ع) می خوانیم:
«إِنَّمَا اتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلًا لِأَنَّهُ لَمْ یَرُدَّ أَحَداً وَ لَمْ یَسْأَلْ أَحَداً قَطُّ غَیْرَ اللَّهِ تَعَالَی»
«خداوند، ابراهیم(ع) را به عنوان خلیل خود انتخاب کرد زیرا هرگز تقاضا کننده ای را محروم نساخت و هیچ گاه از کسی غیر از خدا، تقاضایی نکرد.»
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.