اخبار آرشیوی

به گزارش «نسیم»، چهارمین سمینار بین المللی آیینی سنتیپیش از ظهر امروز، جمعه با حضور علی مرادخانی معاون هنری وزیر ارشاد، قادر آشنا مدیرکل هنرهای نمایشی، داود فتحعلی بیگی دبیر جشنواره، حمیدرضا اردلان دبیر سمینار، پیمان شریعتی دبیر اجرایی و جمعی از اساتید و پژوهشگران نمایش های آیینی سنتی از ایران و دیگر کشورها در سالن کنفرانس مجموعه تئاتر شهر آغاز به کار کرد. * آیین ها امکان برآورده شدن آرزوها را فراهم می سازند ایران تئاتر گزارش داد؛ علی مراد خانی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این سمینار ضمن خوشامدگویی به حضار ایرانی و خارجی در سمینار با قرائت این بیت "هر کسی کو دور ماند از اصل خویش- بازجوید روزگار وصل خویش" گفت: آیین ها امکان برآورده شدن آرزوها را فراهم می سازند و ما در ایران اقوام گوناگونی داریم که خود را با چنین آیین هایی همچنان حفظ کرده اند و در آن نوعی نگاه جمعی است که معرف یک قوم یا جماعت است. او در ادامه با قرائت آیه ای از قرآن به بحث تعارف پرداخت و افزود: در نگاه توحیدی تمام ادیان ابراهیمی مسلم و مومن کسی است که از یک نگاه جمعی تبعیت می کند و به فرایضی تاکید می کند که جزء سنت و آیین شده است. مراد خانی تاکید کرد: در نگاه توحیدی همواره نوعی نگاه صلح دوستانه و همگرایانه موج می زند و وقتی آدمی رو به جلو می رود گویی آنها را فراموش می کند، اما در بازگشت به خودش آنها را در آیین ها می بیند. او در ادامه به نگه آخرالزمانی و اعتقاد به امام زمان در ادیان توحیدی پرداخت و اشاره کرد: انتظار برای ظهور حضرت امام زمان (عج) نوعی نگاه اصیل و آیینی است که در تمام ادیان با ذکر، توجه و تکرار چنین تفکری همواره مطرح بوده است. * ما اصولی داریم که گاهی به فراموشی سپرده می شود مرادخانی به تعادل و به دنبالش عدم تعادل و باز ایجاد تعادل در یک نگاه آرمانی پرداخت که در نهایت به طرح پرسش می رسد و در واقع به دنبال یافتن جواب آن حرکتی ایجاد خواهد شد که در این مسیر، تعالی و شکوفایی ممکن می شود. وی گفت: ما اصولی داریم که گاهی به فراموشی سپرده می شود و با احیای آنها می توان پاسخگوی نیاز و شکوفایی انسان بود. او به دنیای غرب اشاره کرد که بسیاری از پاسخ های خود را در شرق می جوید و چون ارتباطی با ایران ندارد این ارتباط با چین و ژاپن برقرار می شود. اگر در ایران هم به دنبال چنین ارتباطی باشیم، آن وقت آنها به سراغ ما خواهند آمد. مطمئنا چون ایران محل تلاقی سنن مختلف بوده است می شود گمشده های جهان را در آن پیدا کرد. مرادخانی از برگزاری شانزدهمین جشنواره بین المللی نمایش های آیینی سنتی و چهارمین سمینار بین المللی آن ابراز خرسندی کرد اما آمد و شد مهمانان خارجی را نشانه بین المللی شدن جشنواره ندانست؛ چراکه به اعتقاد او باید افکاری رد و بدل شود و ما شنونده حرف آنان باشیم. در صورت این رفت و آمدها و رد و بدل کردن افکار است که بین المللی شدن به شکل درست اتفاق خواهد افتاد. *امروز شاهدیم که توجه دانشگاه ها به تئاتر آیینی سنتی جلب شده است در ادامه حمیدرضا اردلان -دبیر سمینار- در خصوص نمایش‌های سنتی ایرانی با پخش ویدئو کلیپ توضیحاتی را به حاضران ارائه داد و سپس داوود فتحعلی بیگی دبیر جشنواره شانزدهم گفت: در آغاز برگزاری این جشنواره 18 تا 22 گروه و نه بیشتر، متقاضی حضور در جشنواره بودند که اغلب آنان هم خود از فعالان نمایش های آیینی سنتی بودند و در واقع گروه های دانشگاهی تمایلی برای حضور در این رویداد نداشتند. اما رفته رفته بنابر خواست ما، توجه دانشگاه ها هم به تئاتر آیینی سنتی جلب شد و امروز فقط دو سه گروه از فعالان نمایشی های آیینی سنتی در جشنواره هستند و مابقی که اکثریت را هم تشکیل می دهند، از همان فارغ التحصیلان دانشگاهی شده اند که انتظارش را داشتیم. وی افزود: ما در همان سال های ابتدایی وقتی در بجنورد دنبال یک توره چی می گشتیم، هیچ کس حتا در خانه ای را به رویمان باز نمی کرد. وقتی در نیشابور از یک مرد که می توانست برنامه ای سنتی اجرا کند دعوت کردیم، اداره ارشاد وقت به مذاقش خوش نیامد. اما امروز خوشبختانه به برکت برگزاری شانزده دوره جشنواره، هنرمندان نمایش های آیینی سنتی به این باور رسیده اند که مثل دیگر هنرمندان هستند و به همین خاطر هم تکریم می شوند و برایشان جایگاهی وجود دارد. فتحعلی بیگی با ذکر نام زنده یاد "هاشم فیاض" گفت: در ابتدا در زمینه شبیه خوانی فقط ایشان با ما همکاری می کرد، چون هم بر نسخه های قدیمی تعزیه اشراف داشت و هم شبیه خوانی مضحک را می دانست. اما بعد از حضور هاشم فیاض رفته رفته دیگر تعزیه خوان ها هم جذب این جشنواره شدند. او به سال 63 اشاره کرد که در آن موقع هنوز جشنواره ای برگزار نمی شد و به واسطه ارائه نقل به سراغ استاد مرشد ترابی رفته اند، و افزود: بعدها نقل و نقل موسیقایی هم وارد جشنواره شد. در جشنواره هم به صورت تک سخنرانی از استادان به نام مانند حسین کسبیان، علی نصیریان، بهرام بیضایی و عنایت الله شهیدی دعوت کردیم، اما حالا مجموعه ای از سخنرانی ها را به صورت سمینار بین المللی می شنویم. * یکی از بهترین یادگاری‌های جشنواره، تجلیل از هنرمندان است این پژوهشگر به برگزاری نمایش ها و آیین های قهوه خانه پرداخت و تصریح کرد: در گذشته افرادی بودند که به کارهای پژوهشی مشغول بودند اما ماحصل کارشان مشخص نبود. به واسطه برگزاری همین سمینار پژوهشی کتاب‌ها و مقالات بسیاری به چاپ رسیده و در اختیار علاقه‌مندان و پژوهشگران قرار گرفته است. یکی از بهترین یادگاری‌های جشنواره آیینی سنتی تجلیل از هنرمندان بود که در دیگر جشنواره‌ها هم تکرار شد. در دوره‌های اولیه جشنواره به ندرت می‌توانستیم نوازنده‌ای را در کنار گروه‌ها پیدا کنیم اما امروز هر یک از گروه‌ها با هنرمندان موسیقی به اجرا می‌پردازند. پیش پرده خوانی هم در این جشنواره توسط زنده یاد رضا ژیان برگزار شد که در آن حمید قنبری و موسی احمدی حضور یافته اند. بعدها نوبت به نمایش های شادی آور زنانه رسید که زمینه ساز احیای این برنامه در میان عموم شد. فتحعلی بیگی به تکریم و تجلیل از بزرگان نمایش های آیینی سنتی اشاره کرد که برای اولین بار در زمان حیاتشان در این جشنواره سنت گذاری شد. برای اولین بار هم از سیدحسین یوسفی تجلیل شد که سه ماه بعد دار فانی را وداع گفت. *امیدوارم شانزدهمین دوره به دوره صد و شصتم برسد دبیر جشنواره آیینی سنتی اظهار امیدواری کرد: شانزدهمین دوره به دوره صد و شصتم برسد و یادی هم از برگزارکنندگان دوره های اولیه بشود. گفتنی است در ادامه نخستین روز جشنواره، پروفسور کارلو چرتی با موضوع "روابط فرهنگی ایران و ایتالیا"، مارکوس کوپفر بلوم با موضوع "ماسک های دوران قدیم بالی، کمدیا دلارته و مدرن" از کشور اتریش، رضا صمدپور با موضوع "مقایسه تطبیقی دو شخصیت طنزآمیز نمایش های سنتی ایران"، کیومرث حائری با موضوع "نوروز در تابستان، رسم زنده ای در ایران"، یواندریس بسرا مندز با موضوع "کوبا، ادغام فرهنگ آفریقایی و اروپایی" از کشور کوبا، پوپک عظیم پور با موضوع "پنجاهمین سال تاسیس گروه نان و عروسک"، گیتی نیوندی با موضوع "نقالی در گذر زمان" از کشور فرانسه، فریدون ولایی با موضوع" بازشناخت آیین چومچه گلین"، دکتر حجت اسدیان با موضوع "تمایز میان زبان شناسی هولیستی و پلورالیستی" از کشور ایران و فنلاند سخنرانی و ارائه مقاله خواهند داشت. گفتنی است، چهارمین سمینار بین‌المللی آیینی سنتی به دبیری حمیدرضا اردلان از 22 تا 24 شهریورماه در تهران برگزار می‌شود.