اخبار آرشیوی
اختتامیه نمایشگاه "حبیب خط"// حدادعادل: خوشنویسی هنری فاخر و نجیب است که هیچ وقت آلوده به رذایل اخلاقی و انحطاط نمیشود/ امیرخانی، استاد خوشنویسی: اهل فن به آثار برجسته مرحوم فضائلی در خطوط ثلث، نستعلیق و کتیبهها استناد میکنند
به گزارش خبرنگار «نسیم» اختتامیه نمایشگاه حبیب خط، شامل آثار مرحوم حجت الاسلام حبیب الله فضایلی پیش از ظهر امروز در نگارخانه شمس به کار خود پایان داد. غلامعلی حداد عادل در این مراسم ضمن بیان سخنانی در مورد شان هنر خوشنویسی بیان داشت: من از جمله کسانی هستم که خوشنویس نیستم اما خوشنویسی و خوشنویسان را دوست دارم، هنر تاجی است که بر سر هر کسی که قابلیت داشته باشد گذاشته می شود و یک لباس و جامه فاخری است که بر تن هر محصول و بشری می تواند پوشانده شود و هر شیئ که بتواند دستخوش کار انسان شود و انسان روی آن کاری انجام دهد آن کار می تواند هنری باشد و البته می تواند هنری نباشد و با توجه به همین موضوع می توان تعدد هنرها را احساس کرد. وی افزود: همان طور که آواز جنبه هنری کلمات است خوشنویسی هم جنبه هنری کلام مکتوب است؛ اگر به مفهوم حس آمیزی در ادبیات توجه داشته باشیم می توانیم بگوییم که خوشنویسی و خطاطی آواز خط و کلام هستند. و اینها همه از یک آبشخورهایی سیراب می شوند یعنی علت خوشایندی آواز تناسب است، زیبایی خوشنویسی هم تناسب بین حروف است. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه بیان داشت: خوشنویسی یک هنر فاخر و نجیب است و
هنری است که خوش اقبال و خوشبخت واقع شده و هیچ وقت آلوده نمی شود. بعضی هنرها نظیر موسیقی در معرض آلودگی هستند اما آسیب پذیری هنر خوشنویسی تقریبا صفر است و این را من به شهادت و گواهی تجربه عرض می کنم. کسی نشنیده که از این هنر کسی به فساد اخلاقی یا انحراف کشیده شده باشد هر چه به ذهن خود مراجعه کنیم این هنر هیچ وقت در خدمت پلیدی قرار نگرفته است و هر چه با این هنر روبرو شدیم در خدمت معارف و حقایق، معنویات الهی و عرفان و ادب بوده است. گویی هنرمندان خوشنویسی طوری تربیت می شوند که دستشان به سمت و سوی بد نوشتن نرود . رئیس فرهنگستان ادب فارسی بیان داشت: جای تاسف است که در مدارس دولتی و آموزش و پرورش آن اهتمام که در گذشته نسبت به خوشنویسی بود امروز دیگر دیده نمیشود، در دانشگاهها وقتی دست خط برخی دانشجویان را میبینیم خجالت میکشیم. آن عزم و اراده ملی که در قدیم وجود داشت و آن هم این که هر کس می خواست با سواد بشود به همان اندازه خوشنویسی را پی می گرفت، امروز دیگر آن اهتمام نیست. وی در انتها گفت:روحانیون زیادی داریم که به هنر خوشنویسی مسلط هستند جا دارد یک نمایشگاه در سطح ملی برای روحانیون خوشنویس برگزار شود تا این که
مردم بیشتر با این جنبه آشنا شوند به خصوص برای آیتالله نجومی که اعجوبه ای در خوشنویسی بودند باید حتما نمایشگاهی برگزار شود. در ادامه این مراسم غلامحسین امیرخانی، استاد خوشنویسی طی سخنانی گفت: مقام استادی و خوشنویسی مرحوم حجتالاسلام حبیبالله فضائلی در جریان خوشنویسی کشور تاثیرگذار است اما به زعم بنده شخصیت و اخلاق ایشان تاثیرگذارتر و مهم تر است. آن مرحوم به مساله اخلاق خیلی تاکید داشتند و فردی بسیار اخلاقی بودند. وی افزود: اخلاق آن چیزی است که انسان را از حیوانات جدا می کند و هیچ فضیلت و دستاوردی مثل اخلاق نیکو در شخصیت انسان وجود ندارد و اخلاق انسان را رهبری می کند و این کار پیچیده و مشکلی است. امیرخانی ادامه داد: ما شاگردان فرهنگ و هنر آرزو داریم به نوعی در کشور برنامهریزی تا کسانی که امتیازاتی در حوزه اخلاق دارند دیده، معرفی و تشویق شوند و مدلی پیشبینی شود تا از این بزرگان تجلیل به عمل آید. وی افزود: امتیاز اول استاد فضائلی منش و اخلاق ایشان است، آن مرحوم با شاگردانشان همسفره می شدند و به گردش می رفتند و با رفتار نیکشان اخلاقشان را نیز منتقل می کردند. این استاد خوشنویسی گفت: اهل فن به آثار برجسته
ایشان در خطوط ثلث، نستعلیق و کتیبهها استناد میکنند به پژوهش و تحقیق خیلی اهمیت میدادند و دو کتاب ارزنده در این خصوص تالیف کردند. امیرخانی در انتها اضافه کرد:ایشان با این که آثارشان خریدار بسیار داشت ولی شاگردان زیادی را تربیت کردند زیرا تربیت شاگرد را یک وظیفه برای خود میدانستند . آن مرحوم پایه گذار کلاس های هنری در اصفهان بودند که فرزندان خوبی نیز تربیت کردند. احمد فضائلی، پسر حجتالاسلام فضائلی نیز بیان داشت: اگر به تاریخ این هنر نگاه کنیم کمتر افرادی را می بینیم که جامع نویس هستند، البته در بین اعراب جامع نویس بیشتر وجود دارد اما نستعلیق همین ها نیز در حد نستعلیق دانشجویان متوسط ما نیستند من به عنوان یک محقق می گویم که مرحوم فضایلی 13 خط را در حد استادی نوشتند و تدریس کردند و همه اینها را در کتاب تعلیم خط به یادگار گذاشتند و این از موهبت هایی بود که خداوند به ایشان داده بود. وی افزود:آثاری که در نمایشگاه در معرض بازدید قرار دارد خیلی معدود است آن مرحوم بیش از 1500 قطعه کتیبه داشتند. مرحوم فضایلی برای یک کتاب 14 سال زحمت کشیدند،تمام زندگی ایشان وقف نوشتن بود معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد
اسلامی با تاکید بر اینکه استاد فضائلی از هر مجال و محملی استفاده میکرد تا گشادهدستانه و بی بخل هر چه آموخته و اندوخته بود را فرا دهد، گفت: «او در عنفوان شباب با مکتبداری و نویسندگی تا مدرسه جامعه تعلیمات اسلامی تا دبیری خط و هنر در دبیرستانها و دانشسراها تا کلاسهای آزاد هنری و انجمن خوشنویسان و تا گذشتن از قید زمان و مکان و تالیف کتابهای ماندگاری درباره خط و خوشنویسی تلاش کرد.» به گزارش گفت: «در نیم قرن گذشته هر که قلم برگرفت و خط نوشت یا دستی به تحقیق و تطبع در خوشنویسی ایران برد نام حبیبالله فضائلی استاد با فضیلت همروزگار را با احترام و اکرام میشناسد. او هنرمند مومن و موثری بود که فروتنانه خود را چنین معرفی کرد: "من کیم؟ گردی زخاک آمیخته/ قالبی از خاک و از گل ریخته/ کوزهای بنهاده در راه صبا/ ای عجب آبی هدر خاکی هبا" اما اگر به دیده انصاف در آیینه او بنگریم باید اذعان داشت که استاد فضائلی، نمونه و الگوی تعلیم و تعلم است، نه تنها در روزگار حیاتش که حتما پس از آن و امروز. این جلسه گواه زندگی جاری این هنرمند است.» معاون امور هنری وزیر ارشاد با بیان اینکه استاد فضائلی از هر فرصت و دقیقهای برای
فراگرفتن بهره میبُرد و این شاید میراثی بود از خانوادههای اهل علم، اهل دین و اهل قلم، ادامه داد: «چه آنگاه که عهد طفولیت بود و نخستین معلم او پدری با ذوق و چه آنگاه که در نوجوانی و پس از درگذشت پدر در کنار کار، فراغتی برای نیاموختن نداشت، چه آنگاه که بر اثر دشواریهای پیشآمده به اقتضای زمان جلای وطن کرد و به سفارش پدر مرحوم از سمیرم به اصفهان به شوق تحصیل آمد و چه آنگاه که خود معلم بود و باز میآموخت؛ هم در دانشکده ادبیات و چه در مکتب خوشنویسی سختآموز و دشوارگیر مانند استاد علیاکبر خان کاوه حقیقی آنهم در تهران و بُعد مسافت.» معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار داشت: «در کنار این همه، نوشتن قطعات و کتیبهها به ویژه کتیبههای حرمهای مهم ایران، خاصه حرم مطهر رضوی، سرپرستی انجمن خوشنویسان اصفهان، عضویت در شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران و عضویت در هیات امنای این انجمن هنری کشور از دیگر افتخارات این استاد است. همچنین بزرگترین افتخار برای هر هنرمند خوشنویس یعنی کتابت مصحف شریف که در سالهای گذشته به صورت مکرر از سوی انتشارات سروش به زیور طبع آراسته شد و باقیات بینظیری رقم زد که کمتر
هنرمندی شوق آن را در دل نداشته است، توسط وی رقم خورد.» مرادخانی گفت: «آنچه امروز و در این جلسه بهجاست به عنوان یک هنرجوی خوشنویسی در سالهای دور و یک علاقهمند جدی هنر ایران و در نهایت از منظر معاون امور هنری مورد تاکید قرار دهم، نقش معلمی اثرگذار استاد فضائلی است. میدانم که در تمام عرصهها و رشتههای هنر در ایران، با کمبود منابع اطلاعاتی و پژوهشی مواجه هستیم و داشتن متون درست و مورد اعتماد چنان کیمیاست که اگر نود سال پشت سر را با تامل بررسی کنیم باید حقگذار و قدرشناس انگشتشمارانی نظیر عماد الکتاب، عبدالمحمد ایرانی و استاد علی راهجیری باشیم و در تاریخ و معرفی هنرمندان، بیش از همه مرحوم دکتر مهدی بیانی که موسس کتابخانه ملی ایران، ساماندهنده کتابخانه سلطنتی کاخ گلستان و ایدهپرداز و سلسلهجنبان تاسیس انجمن خوشنویسان ایران در سال 1329 بودند تلاش کردند. مرحوم استاد فضائلی در گردآوری فرهنگ شفاهی و سینه به سینه خوشنویسی، معرفی انواع خطوط اسلامی و شیوه تعلیم اقلام مختلف و فنون و مهارتهای وابسته به خوشنویسی و شمار معدودی دیگر از هنرپژوهان و هنرشناسان زحمات بسیاری متقبل شدند.» مرادخانی ادامه داد: «اگر چه در
کارنامه استاد فضائلی افزون بر کتابت قرآن کریم، کتابهای دیگری نظیر اصحاب رسل، مردآفرین روزگار، گنجینه اسرار عمان سامانی به چشم میآید اما آثار بسیار معروف و پر اثر ایشان یکی اطلس خط بود و دیگری تعلیم خط که چاپ اول آن در سال 1356 به اتمام رسید و تا همین ایام توسط انتشارات سروش قریب ده بار با دست کم تیراژ سه هزار نسخه تجدید چاپ شده است که این رقم امروز به افسانه بیشتر میماند تا واقعیت.» معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه کرامت تعلیم و تالیف کتابی تعلیمی آنگاه بیشتر دانسته میشود که به خاطر دارم گاهی برخی از مدرسان، سرمشق خود را پس از نوشتن از بین میبردند تا در چشم، آن هم به چشم برهمزدنی نماند گفت: «امیدوارم هنرمندان جوان این روزگار، میراثشان را قدر بدانند و پای در راه پویندگان نام آشنای پیش از خود گذاشته و برای معرفی هنر ایران آن کنند که شایسته است.» مرادخانی تاکید کرد: «هنرمندان این رشته هر کدام جواهری هستند از یک مجموعه مرصع و باید قدر آنها را بدانیم.»