اخبار آرشیوی

به گزارش خبرنگار «نسیم»، مجید سرسنگی مدیرعامل خانه هنرمندان در سخنان ابتدایی این مراسم که شب گذشته دراین مرکز برگزار شد، گفت: چند ماهی است که خانه هنرمندان سلسله برنامه هایی را تحت عنوان شبهای ایرانشهر برگزار می کند و در هرکدام از این شبها به یکی از بزرگان هنر و حکمت و ادب ایران زمین می پردازد. یاد آنها را گرامی می دارد و از سالها خدمات ارزنده آنها در حوزه فرهنگ و ادب و هنر ایران بزرگ قدردانی می کند. وی افزود: خیلی مفتخریم و بسیار خوشحالیم که امشب شبی است که به علی حاتمی اختصاص دارد. فردی که همه سینماگران و اهل هنر روی این نکته که قلب علی حاتمی برای کشور و مردم خود می تپید اتفاق نظر دارد. سرسنگی ادامه داد: آثاری که علی حاتمی خلق کرده برای سالیان سال و برای نسل های متمادی به عنوان الگوهایی بارز از سینمای ملی و از هنر و فرهنگ ملی پابرجا باشد و نسل های آینده هم نام علی حاتمی را همانند امروز به نیکی ببرند چرا که او نام کشور و ملت خود را به نیکی برد. مدیرعامل خانه هنرمندان خاطرنشان کرد: برگزاری این جلسه جدای از اینکه بزرگداشتی برای این هنرمند فقید است تذکر و تلنگری برای ما باشد از اینکه آن چیزی که امروز فرهنگ و هنر ما از آن رنج می برد و نقصان دارد نداشتن یک هویت ملی است. سینماگران و هنرمندانی چون علی حاتمی در دوره ای از تاریخ فرهنگ کشور کوشیدند این هویت را از طریق هنر و از راه ابزارهای هنری به مردم خود و مردم دنیا نشان دهند و امیدواریم که نسل جوان راه این بزرگان را در پیش بگیرند. وی اضافه کرد: استاد نصیریان پیش کسوت بزرگی هستند که بار عمده سینما و تئاتر کشور بر روی شانه های این مرد بزرگ قرار گرفته است. این هنرمند برجسته امروز به عنوان الگویی برای همه ما و همه نسل های جدیدتر مورد توجه است. سرسنگی یادآور شد: امین تارخ نیز که از همکاران علی حاتمی بودند و سالهای سال در حوزه سینما و تئاتر آثار ارزشمندی را خلق کردند. نقش های وی در تعدادی از کارهای حاتمی و همینطور سایر آثاری که در حوزه سینما خلق شده نقش های ماندگاری بوده که باید به نیکی از تلاشها و زحمات ایشان نام برد. مدیرعامل خانه هنرمندان در پایان تصریح کرد: همچنین محمدرضا اصلانی کسی که سینمای حاتمی را خیلی خوب می شناسد، خوب تحلیل می کند و شاید شایسته ترین فرد برای سخن گفتن درمورد سینمای ملی و سینمای علی حاتمی باشد. علی نصیریان نیز در سخنانی گفت: در این زمانه ما خیلی جای خوشبختی است که پاره ای از کارهای هنری و ادبی ما که جلوه ای کرده و دارد در خارج از مملکت هم مورد توجه و عنایت قرار می گیرد. البته با کمال تاسف در داخل کشور انعکاس خیلی کم رنگی دارد. وی افزود: جایزه ادبی معتبر و فیلم هایی که جوایز بین المللی می گیرند بیش از چیزی که مطرح شد باید در جامعه نمود داشته باشد. مردم هم باید آشنا شوند که چه دارند. ولی بازهم جای خوشبختی است که نهادهایی برنامه هایی را برای هنرمندان زنده و یا درگذشته برگزار می کنند که بسیار ارزشمند است. نصیریان ادامه داد: برگزاری شبی در این خانه بسیار سزاوار و شایسته ایشان است. از اواخر دهه 30 و دهه 40 یک جریان هنری در تمام زمینه ها از نقاشی، رمان، شعر، قصه، موسیقی، تئاتر و سینما یک جریان هنری نو، پویا و ایرانی شکل گرفت. این بازیگر اضافه کرد: این جریان هنری با فارق التحصیلان آن زمان شروع شد. عده ای گرد هم آمدند و شروع کردند به کار کردن و تئاتری با الهام از قصه نویسی ایرانی ایجاد کردند. یک زبان تازه ای - زبان مردم - در آن مطرح بود. زیرا در ان موقع این زبان اصلا در تئاتر ایران نبود. زیرا تئاتر ما در قبل از این زمان گونه دیگری بود و تئاتر ترجمه ما هم دیپلماسیون دیگری داشت و بیشتر قرن نوزدهمی و رمانتیکال بود. در آن زمان تئاترهای ایرانی هم بیشتر دارای جنبه های کمیک بود. وی خاطرنشان کرد: در آن زمان کارگردانی تئاتر نبود که بعدها پدید آمد. شیوه کارگردانی پیدا شد. شیوه بازیگری پیدا شد و تعلیم بازیگر به شیوه های دیگری و متفاوت که این با کنجکاوی در روحیات و حالات انسان بود. در سال 1330 یک کتاب تئاتر داشتیم. در آن زمان فقط یک کتاب هنر تئاتر نوشین بود. برای زمانه خود کتاب خوبی بود ولی یک کتاب تئاتر بود. یک هنرستان هنرپیشگی داشتیم و اساتیدی که بودند نامدار و گرمسیری و مهرتاش بودند. دایره معلومات آنها هم مشخص بود و خیلی هم گسترده نبود. نصیریان ادامه داد: سپس فرنگ رفته های ما هم به این جامعه اضافه شدند که افرادی از قبیل سمندریان، رشیدی، پری صابری، خجسته کیا و منوچهر انور بودند. جریان و نهضت تئاتری با حضور این افراد بیشتر تقویت شد. منتهی افرادی در این جریان تئاتری پیدا شدند که افراد خودجوشی بودند و خودآموزی می کردند. این بازیگر تصریح کرد: یکی از افرادی که در این جریان تئاتری و در این نهضت فرهنگی هنری دهه 40 حضور پیدا کرد و بعدا حضور خود را هم به تثبیت رساند استعداد خودجوش خود ساخته علی حاتمی بود. او حضور خود را در این عرصه با نمایشنامه نویسی شروع کرد. وی افزود: قضیه تئاتر به سینما کشید و خود ما به سینما آمدیم. از اواخر دهه 40 و در سالهای 48 و 49 وارد سینما شدیم. افرادی همانند فرخ غفاری، گلستان و سپس داریوش مهرجویی و کیمیایی پدید آمدند و کارهایی کردند. اتفاق هایی در دهه 40 رخ داد که قبلا نبود و با ماقبل خود متفاوت بود. این سینما بیشتر به معیارهای دنیا نزدیک بود. علی حاتمی هم یکی از این افراد در سینما و در آن دهه بود. علی حاتمی در کار هیچ دخالتی به کار بازیگر نمی کرد. هیچ اذیتی به بازیگر نمی رساند. هیچ توصیه و نشانی نمی داد. او در کار بسیار مهربان و نازنین بود. پس از سخنان علی نصیریان، برنامه گروه موسیقی آوای رود به اجرای برنامه پرداخت و قطعه شور عشق را برای حاضرین در این همایش اجرا کرد که با استقبال بسیار خوب حاضران روبرو شد. همچنین در ادامه مراسم، امین تارخ بازیگر سینما در سخنانی گفت: در قدم اول که یک فیلم از جانب علی حاتمی پیشنهاد می شد بازیگر به وحشت می افتاد. زیرا در قدم اول به نظر می رسید که این حق از بازیگر گرفته می شد. اما اینگونه نیست. به محض رفتن سر صحنه آنقدر محیط آرام و بدون استرس بود و به قدری به شکل غیر مستقیم در میزان سنی که بایستی بازیگر قرار بگیرد در ارتباط با آن شخصیت و آن نقش قرار می گرفت که خودش هم متوجه نمی شد که یکی از شرکایی بود که در خلق آن شخصیت فیلم موثر بود. وی افزود: تمام بازیگرانی که با او کار کردند این تجربه شیرین را به فراوانی از آن یاد کردند. من بعد از بازی در 26 فیلم فکر نمی کنم دورانی شیرین تر از همکاری با زنده یاد علی حاتمی را داشته باشم و یا در آینده خواهم داشت. تارخ ادامه داد: در فضای فیلم برداری بسیار سخت گیرانه اما نرم خو بود که بی تردید می گویم که بازیگران گویی گم کرده ای داشتند. از این رو او ترفندی خاص داشت که متریال را مطلقا در اختیار بازیگر قرار نمی داد و همه چیز را قطره قطره در اختیار بازیگر قرار می داد. بازیگر بود که با دانش و خلاقیت خود فضای خلاقیت را بوجود می آورد. این بازیگر یادآور شد : خوشحالم و به خود می بالم که در دو اثر آخر علی حاتمی حضور داشتم.یادداشت گونه ای نوشته ام که قرائت می کنم: «آنچه که در باب زنده‌یاد علی حاتمی باید گفت طی سالیان اخیر گفته شده است. گفتند شاعر سینماست، گفتند سینمای او سینمای ملی است، گفته شد عرق و علق او به ایران و ایرانیت ستودنی است. احساس می‌کنم آنچه در باب این بزرگ هنرمند عرصه سینما، گفتنی است آن که هیچگاه در حوزه تولید به خود تکراری نرسید که این خود جای ستایش بسیار دارد. نه «طوقی» شبیه «بابا شمل» است نه «مادر» به «دلشدگان» می‌ماند. هر کدام از آثار او صاحب فضایی خاص و قصه‌های غیر تکراری و در عین حال با فرهنگ و ملیتی عجین است که تنها با دیدن یک فریم از فیلم‌هایش می‌توان فهمید که این یک فیلم ایرانی است. این نیز مزیتی است که شاخصه آن بزرگوار بوده که در نوع خود بی‌بدیل است. گفتنی آنکه زنده‌یاد حاتمی حرف‌ها و آثار زیادی برای طرح داشت و این تنها جای گله از مرگ را برای ما باقی می‌گذارد. اما زندگی و عمر ما در عهده ما نبوده و نخواهد بود که در عهده خداوند است که بندگان خویش را می‌شناسد و آنکه شایسته و بایسته‌تر است را زودتر به سوی خود می‌خواند، ما نیز تسلیم مشیت اوییم. برای این حقیر که افتخار حضور در دو فیلم آخر آن بزرگوار را داشتم، حسرت کارهای نکرده بیشتر محسوس است اما خوشحال از آنم که کارنامه کاری‌ام مزین به دو اثر برجسته از غزل سرای سینمای ایران است. آنچه که سینمای ایران باید بدان ببالد آن است که تنها یک بار شعر و تصویر چنان پیوند خورد که هم تصویر شعر می‌آفریند و هم شعر تصویر خلق می‌کند، آن هم به زیبایی هر چه تمام‌تر، تو گویی کلام او که کلامی آهنگین است خوشبختانه بی‌بهره از مطمئن ‌گویی و طمطراق است، زبانی و کلامی همه فهم در عین حال پر از نغز، خاصیتی است که تنها از آن آثار آن بزرگ مرد است». تارخ در آنتها دوباره تاکید کرد: بار دیگر بر خود می بالم که در بخشی از آثار آن بزرگوار حضور داشتم. سپس در ادامه برنامه محمدرضا اصلانی منتقد و کارگردان نیز در سخنانی گفت: تلاشی که در دهه 40 و تداوم آن در دهه 50 اتفاق افتاد تلاشی نبوده فقط برای هویت داشتن بلکه تلاش یک آگاهی برای تاریخی بودن، انسان مدرن بودن و در تاریخ جهان نقش تعیین کننده داشتن بوده است. وی افزود: جامعه اکنون ما به یک تعریف جدید از ملی بودن در حال رسیدن است و فرای ملی بودن است. این خطر را نسل جدید به خوبی حس کرده و در حال تعریف جدیدی از ملی بودن و به ملیت رسیدن است. این امر حاصل تلاش افرادی همچون علی حاتمی است. وی در ادامه یادآور شد: آنچه پیرامون علی حاتمی می توانیم به عنوان یک شاخصه بیان کنیم فقط در ساخت و خلاقیت فیلم ها نیست. او یک حرکت ملی و یک حرکت رو به سوی شناخت و آگاهی را از دستاوردهای تاریخی پدید آورد. حتی کاری که او در ساختن لاله زار به عنوان دکور کرد و اکنون شهرک غزالی به عنوان بازمانده آن است. اصلانی تأکید کرد: شنیده ام که میدان توپخانه و میدان بهارستان هم به ان اضافه شده و در حال گسترش پیدا کردن است. این خود یک تفکر ساختارمند است که نه فقط ما آثار فرهنگی ایجاد کنیم بلکه ما باید حرکت فرهنگی انجام دهیم. این حرکت فرهنگی فقط به تعدادی آثار ختم نمی شود بلکه یک اراده ملی است برای رسیدن به عنوان آن چیزی که از آن به عنوان تاریخ یاد می کنیم. وی عنوان کرد: تاریخ به معنای گذشته نیست. بلکه به معنای آن چیزی است که ما می توانیم از آن طریق آینده را به امروز انتقال دهیم و برای جهان آینده پیشنهاد داشته باشیم. تاریخ سکوی پرتاب ما به سمت و سوی آینده و ساخت آن است. در حقیقت ملتی که پیشنهادی برای جهان آینده نداشته باشد ملت نیست. منوچهر اسماعیلی مجری و دوبلور نیز در سخنان کوتاهی گفت: با پیکر علی حاتمی هیچگاه نتوانستم وداع کنم. چیزهای زیادی از فیلم "حسن کچل" تا فیلم "مادر" به من آموخت. زندگی را به من آموخت و یاد داد تا آن را سرمشق کنم که مردمی بودن خرجی ندارد، دل می خواهد و دل هم باید صاف باشد که مردم باور کنند و دروغ نگویند و از این بابت کارهای علی حاتمی برای من و دوستان من آموزش بود. اسماعیلی ادامه داد: یاد دادن بود که چگونه با مردم صحبت کنیم. چگونه دروغ نگوییم و اگر دروغ می گوییم خیلی سریع در رفع آن بکوشیم. حرف زدن از دل را علی حاتمی به ما گویندگان یاد داد. زهرا حاتمی همسر علی حاتمی گفت: سلام و درود بر شما یاران همیشگی علی حاتمی. وی افزود: با شبهای ایرانشهر که سهیل محمودی و سرسنگی گفتند خوش به حال انسان هایی که با نوع نگاه فکر و عقیده خود به زندگی و عشق به کار، مردم و آثار خود می توانند اینگونه در دلهای مردم جا داشته باشند که چنین شبهایی به خاطر آنها برگزار شود. خوشحالم که علی حاتمی جزء این افراد است. در پایان این مراسم «لیلا حاتمی»، «زهرا حاتمی» «علی مصفا» و سایر هنرمندان حاضر در این مراسم عکس یادبود زنده‌یاد «علی حاتمی» را امضا کردند.