اخبار آرشیوی

سرویس فرهنگی - نشست "هیأت و رسانه" با حضور حجت‌الاسلام شهاب مرادی، حجت‌الاسلام زائری، حسن سلطانی، عبدالرضا هلالی و مهدی زنگنه، پیش از محرم در خبرگزاری «نسیم» برگزار شد. متن این نشست به تفیک موضوعات مورد بحث، طی چند قسمت منتشر می‌شود. مبحث پنجم و پایانی این نشست با عنوان "مواجهه سایر رسانه‌ها با هیات" پیش روی شماست. زنگنه: نوعا در تمام دنیا یک رسانه ای مثل تلویزیون وقتی می خواهد یک رسانه دیگر را پوشش دهد مثلا می خواهد بیاید روزنامه های روز را بگوید به یک سری ساختار برای پوشش رسانه دوم در رسانه خودش می رسد. یعنی یک رسانه وقتی میخواهد برود سراغ یک رسانه دیگر باید با یک ساختار تعریف شده این کار را بکند برسد. فقط گزارش نکند، برنامه سازی کند. یکی از بحثهای ما درمورد تلویزیون است، آیا آن حس، آن فضا و آن اتفاقی که در هیئت می افتد بازتاب درستی در رسانه های ما داشته؟ شهید آوینی در جبهه به فیلمبردارانش می گفته که هیچ وقت از غذا خوردن بچه ها فیلم نگیرید، چون بچه ها وقتی دارند غذا می خورند سرشان پایین است، از آب خوردنشان فیلم بگیرید چون وقتی آب میخورند سرشان را بالا می گیرند. شهید آوینی اینجا به یک فرم رسیده، جدای از نیت و آن عشق، خیلی ها زمان جنگ با عشق رفتند و تصویر گرفتند از جبهه ولی چه اتفاقی می افتد که روایت فتح می ماند؟ چون این آدم به یک ساختاری رسیده. می خواهم بگویم آیا وظیفه تلویزیون این است که در ایام دهه اول محرم در همه شبکه ها صرفا مداحی جلسات مختلف را پخش کند؟ تلویزیون در دهه اول محرم می شود یک سری تصویر بی خلاقیت که کارگردان تلویزیونی با وجود عشق و نیت خالصش فقط تصویر را سوییچ کرده. یعنی به جای اینکه مخاطب را از پای تلویزیون بیاوریم در هیئت، کاری می کنیم که هیات را در تلویزیون تماشا کند. من به کسی که مریض است یا آتش نشان است یا به هر دلیلی نمی تواند برود هیات کار ندارم. اما آیا این درست است که ما یک قسمت از هیات را ضبط کنیم و بدون هیچ تنظیم و خلاقیتی بیاوریم در تلویزیون نشان دهیم. از طرف دیگر آیا وقتی که هیات در یک رسانه دیگر بازتاب پیدا می کند، روح آن جلسه هم منتقل می شود. من بچه هیئتی می روم در هیئت و یک استفاده ای از فضای هیئت می برم، می آیم بیرون وی سی دی اش را می بینم اما آن اتفاقی که من داخل هیات دیده بودم با آن که در سی دی است فرق میکند. یعنی آدمی که اهل رسانه بوده و آمده سراغ این فضا، نتوانسته فضای من را منتقل کند. سلطانی: هرکس بر قاعده عشق به سیدالشهداء علیه السلام برنامه سازی کند، هر کس بر این قاعده مطلب بنویسد، هرکس براین قاعده یک گزارش تهیه کند خدا وعده کرده هرچه به اسم خداست بماند. حسینیه ما استودیو ماست. تا این لحظه هیچ دهه محرمی نرفتم برای تلویزیون برنامه اجرا کنم، مگر آن که هر بار قبلش حتما زیارت عاشورا خوانده ام، قبلش حتما وضو گرفته ام و حتما با این نیت رفته ام که من هم مثل آن کسی که خیمه برپا کرده اینجا خدمت کنم. وقتی که این کار را بکنم جواب می دهد، اما وقتی که این کار را نکرده ام همه نشسته اند پای تلویزیون و برنامه من را مثل یک سریال نگاه کرده اند. هلالی: صداوسیما وظیفه دارد تولید برنامه جامع کند، بگوید من برای همه مخاطبها برنامه دارم. بعنوان یک رسانه نمیتوانم فقط یک سلیقه خاص را در نظر بگیریم و بگوییم بقیه هیچی. از هر کسی بالاخره چندتا نکته خوب می توانیم پیدا کنیم، آن را بگیریم و در تلویزیون نمایش بدهیم و گسترشش بدهیمو ولی این کار ها را نمی کنیم. متاسفانه کسانی که برنامه سازی می کنند، اصلا هیات را نمی شناسند. خب این فرد چطور می تواند برنامه بسازد و چطور می تواند تاثیر گذار باشد؟ مرادی: شما وقتی که از یک سیب عکس می گیرید این عکس مزه و بوی آن سیب را ندارد. هیات هم همین طور است، وقتی شما در یک جلسه هستید حال خیلی خوبی دارید، ولی وقتی نوار آن را گوش می کنید احساس می کنید آن حال را منتقل نمی کند. این جنبه های تربیتی و ملکوتی هیات است. رسانه ها می توانند به یکدیگر کمک کنند، اما آنچه که مطرح است، این است که تلویزیون هم وقتی هیات را نشان می دهد نمی تواند آن تاثیرها را منتقل کند. تلویزیون باید منبر و مداحی را پخش کند اما باید ساز و کار برایش داشته باشد. حداقل کاری که می شود در تلویزیون انجام داد این است که توپوق های مداح را پخش نکنند، چنانچه بارها این اتفاق افتاده است. اگر سخنرانی می خواهد پخش شود، لازم نیست همه آن پخش شود، 20 دقیقه گزیده کافی است. باید طوری منتشر شود که مخاطب بپسندد. کاری که تلویزیون می تواند برای هیات بکند، ایجاد رغبت است، که من از پای تلویزیون بلند شوم بروم هیات. اولین قدمش هم این است که آن فردی که برنامه ساز است بداند هیات چیست. بعضی وقت ها سینه زنی بعضی از فیلمهای سینمایی را که می بینید، معلوم است که این آدم یک بار هم هیات نرفته است. باید برنامه قبل از محرم پخش شود که ذهن مخاطب آماده شود. محرم که سونامی نیست که یکدفعه بیاید! باید از قبل برنامه ریزی کرد. زائری: من معتقد نیستم که مثلا پخش مستقیم مراسم مذهبی در تلویزیون می تواند کارکرد آنها را تضعیف کند، چون معتقدم این ظرفیت جدیدی را دارد فعال می کند. اما اثری را که درون هیات می بینیم اینجا قطعا نمیگذارد. ما راجع به شکل بازتاب هیات در سایر رسانه ها کار نکرده ایم. من یک مثال عرض کنم، یک زمانی در یک مجله تبلیغات مسیحی به این رسیده بوده بودند که ما مراسم تراژیک خودمان را از تلویزیون نمای بسته نمیگیریم، برای اینکه وقتی طرف صورتش در حال گریه و ناراحتی دفورمه شده این حس را منتقل نمیکند اما مراسم شادی مان را اتفاقا نمای بسته میگیریم، یعنی در واقع آن فرم لبخند و شادی چهره هست را نشان میدهیم، اینها دیگر عملیات ماست. ما در عای کمیل یا توسل، وسط گریه مرم دوربین را می اوریم روی صورت طرف در حالی که دارد اشک میریزد و قیافه اش در هم است و می پرسیم آقاچه احساسی دارید؟ ، این بخاطر این است که ما در این جزئیات وارد نشده ایمو یک کارگاهی برای برنامه سازی دینی نداشته ایم. من بحثم این است که این کاری که تلویزیون میکند، کاری است که مخاطب جدیدی را اضافه میکند، یعنی آن کسی که به هرحال نتوانسته در هیات حضور پیدا کند را مخاطب هیات کرده، یعنی اصلش یک ظرفیت جدید را میتواند اضافه کند، اینجور نیست که ما بگوییم چون دارد پخش میشود آن هیئت ضعیف میشود، ولی شکل پرداختن و پوشش دادن ما مهم است. آیا لازم است دعای روز عرفه را ما هم زمان از 7 کانال تلویزیونی پخش بکنیم یا نه؟ نمیخواهم داوری کنم! میخواهم بگویم اینها حوزه هایی است که راجع به آن کار نکردیم. نکته دوم هم اینکه حالا ما از این که بگذریم این رسانه سنتی نیاز به این دارد که از ظرفیت های جدید استفاده بکند، ما هیئت داریم ولی از طریق رسانه های مکمل برای پوشش آن استفاده می کنیم این حداقلش است بود.شکل پیشرفته ترش این است که ما از رسانه های مختلف برای انتقال همان پیامی که رسانه سنتی هیئت و منبر میخواستیم انتقال بدهد استفاده بکنیم. این اتفاق گاهی میافتد ولی به شکل ضعیف. اتفاقی که میافتد این است که ما در تلویزیون یک دوربین میگذاریم و نمای بسته صورت منبری را می گیریم و از اول تا آخر منبر را پخش می کنیم، این یک استفاده رادیویی به بد ترین شکل ممکن است. گاهی ممکن است برویم به سمت برنامه سازی و استفاده از حد اکثر ظرفیتها با یک نگاه کارشناسانه و دقیق. وارد جزئیات نمیشوم، این که از این رسانه های مکمل برای انتقال همان پیام استفاده بشود یک بعد قضیه است و یک زاویه دیگر این است که گاهی خود همین هیئتی ها نیاز دارند به انتقال تجربیات، ذکر خاطرات، مباحث معرفتی، هماهنگی های بین خودشان. من شان نشریه خیمه یا نشریات دیگر را که بعد از خیمه راه افتاد را همین می ببینم که اینها قرار است خود این اجزاء مختلف هیئتها رابه هم وصل بکنند. از چاپ عکسهای قدیمی هیئتها گرفته تا بیان خاطرات و معرفی پیرغلامان و چهره ها بگیرید تا مثلا درج مقاله یا مطلبی راجع به بحثهای تخصصی و تکنیکی سیستم صوتی هیئت، دکوراسیون هیئت، آشپزخانه هیئت، بهداشت، بیمه هیئتها، تصویر برداری از مراسم هیئت و بحث های فنی و راهنمایی هایی در این زمینه. * * * پایان