ساسان فاطمی: اساتید تاثیرگذار در "کلاسیک سازی موسیقی ایرانی" نباید خانه نشین شوند
این پژوهشگر موسیقی در نشست مکتب هنرمندان معاصر ایران گفت: بابد قدردان هنرمندانی باشیم که با فعالیتهایشان، نگاهی نو به تئوری موسیقی ایرانی تزریق کردند
به گزارش خبرنگار «نسیم»، مجید کیانی در "چهارمین نشست مکتب هنرمندان معاصر ایران" در خصوص فعالیت هنری داریوش طلایی گفت: سابقه آشنایی من با داریوش طلایی به 40 سال پیش باز می گردد؛ به زمانی که مرکز حفظ و اشاعه موسیقی فعالیتش را آغاز کرده بود. داریوش در آن زمان جوانی خوش تیپ، خوش اخلاق و با هوش بود. من این افتخار را داشتم که در جشن هنر اول شیراز در گروهی با حضور دوستانی چون زنده یاد ذوالفنون، حدادی و همچنین داریوش طلایی همکاری کنم.
این پژوهشگر موسیقی در ادامه افزود: زمانی که انقلاب شد داریوش طلایی در فرانسه بود. او در کنسرت هایی که در فرانسه و کشورهای دیگر اروپایی برگزار می کرد تمام آداب فرهنگ اجرای صحنه ای را رعایت می کرد.
وی همچنین عنوان کرد: من هم چند سالی در فرانسه در رشته موسیقی تحصیل می کردم و پس از بازگشت به ایران در دانشگاه مشغول تحصیل شدم. بعدها با داریوش طلایی در دانشگاه نیز همکار شدیم. ایشان استادی وقت شناس و با دقت بود و هم در زمینه اخلاق هنری و هم در زمینه اخلاق پژوهش حساس بود.
مجید کیانی گفت: داریوش طلایی کتاب«نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی» را 20 سال قبل به رشته تحریر در آورد که ویژگی های جالب توجهی دارد. این کتاب در عین سادگی، بسیار مهم و پیچیده است که این موضوع نشان می دهد زحمات بسیاری در تالیف چنین کتابی نوشته شده است.
ساسان فاطمی دیگر سخنران این برنامه بود که پشت تریبون قرار گرفت و گفت: من حدود 20 سال قبل در پاریس به عنوان نوازنده گیتار فعالیت می کردم و تصمیم گرفتم که ساز تار را نیز یاد بگیرم؛ این بود که در پاریس خدمت استاد داریوش طلایی رسیدم؛ البته در آن موقع هرگز فکر نمی کردم روزی در دانشگاه همکار ایشان بشوم.
فاطمی در ادامه افزود: من در این مجال سعی می کنم به جنبه تئوریک استاد داریوش طلایی بپردازم. ایشان در بحث تئوریک آثار بسیار مهم و تاثیر گذاری را برای موسیقی ایران تالیف کرده اند که از آن جمله می توان به«نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی»، «مقاله ردیف ها و مقام ها» که سال 1378 منتشر شد، ردیف میرزا عبدالله و برخی مقالات دیگر اشاره کرد.
این استاد دانشگاه همچنین عنوان کرد: داریوش طلایی جزو اساتیدی است که در«عصر باز کلاسیک سازی موسیقی ایرانی» فعال و اثر گذار بوده است. یعنی مربوط به دوره ای است که تلاش هایی صورت گرفت تا موسیقی ایرانی به بیان تئوریک در بیاید. در اواخر دوره قاجار ما شاهد موجی از سوی موسیقیدان ها برای تدوین دوباره تئوریک موسیقی ایرانی بودیم. یکی از مهمترین این افراد کلنل علی نقی وزیری است؛ بعدها نیز مرکز حفظ و اشاعه موسیقی در این زمینه گام های تاثیر گذاری برداشت.
وی ادامه داد: مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران در آن زمان از اساتیدی استفاده می کرد که نه تنها به اجرای موسیقی ایرانی می پرداختند بلکه دارای تفکری تحلیلی نیز در این زمینه بودند. در واقع اگر کلنل علی نقی وزیری با تاثیر پذیری از موسیقی غربی چنین کاری کرد در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی اتفاق دیگری افتاد.
ساسان فاطمی گفت: این دو اتفاق در رویکرد داریوش طلایی به موسیقی ایرانی سهم بزرگی داشتند. تئوری داریوش طلایی تئوری مشهوری است. پیش از هر چیز باید بگویم که این اثر طلایی فقط تئوری محسوب نمی شود. بلکه نگارش ردیف میرزا عبدالله با شیوه های آوانگاری و با نگاهی تحلیلی را نشان می دهد. در شیوه آوانگاری شان نیز بهترین شیوه را در پیش گرفته است. استفاده از چنین شیوه ای نشان می دهد که تفکر ایشان شفافیت ویژه ای دارد.
این استاد دانشگاه همچنین عنوان کرد: داریوش طلایی تئوری را ساده می کند اما سطح اش را پایین نمی آورد. تئوری پیچیده تئوری بدی است. یک تئوری را زمانی می توان تئوری خوبی دانست که بتوان با یک نگاه به کلیت آن رسید. او زوائد را در این تئوری کنار می گذارد. طلایی نگاهی کلی را در پیش می گیرد و آرام آرام به اصل مطلب می پردازد.
وی ادامه داد: یکی از اقدامات جالب طلایی در بحث تئوری موسیقی ایرانی این است که او موسیقی ایرانی را به 4 دانگ اصلی تقسیم بندی کرده است. ذهن ایشان در تفکیک بسیار فعال و حساس است. یکی از مهمترین شیوه های رویکرد ایشان به ردیف همان بحث دوگانه«ملودی » و «مد» است.