کارشناس عرفانهای کاذب: بحران معنویت، باعث رشد عرفانهای کاذب شده است
حجتالاسلام رسول حسنزاده در گفتگو با «نسیم»، در خصوص رشد عرفانهای کاذب اظهار داشت: غرب به دنبال ترویج این عرفانها است تا از طریق خرافات رایج در آنها، سیاستهایی مانند حمله به غزه را توجیه کند
حجت الاسلام حسنزاده، کارشناس عرفانهای کاذب و جنبشهای نوپدید دینی در رابطه با رواج یافتن و آسیبهای ناشی از عرفانهای نوظهور به گفتگو با خبرنگار«نسیم» نشست و بیان داشت: فضای عرفانهای کاذب بحثی است که در کشور ما جز موضوعات جنگ نرم محسوب میشود البته نمیتوان گفت که این موضوع تنها در کشور ما به عنوان یک پدیده اجتماعی و چالشی است بلکه در چند دهه اخیر در کشورهای غربی و آمریکایی و بسیاری کشورهای دیگر این موضوع مورد پژوهش و تأمل دین پژوهان و جامعه شناسان قرار گرفته است زیرا برای این جوامع نیز پیامدهای اخلاقی و اجتماعی دربرداشته است.
new religious movement (جنبشهای نوپدید دینی) خواستگاه جغرافیایی خاصی ندارد
وی اظهار داشت: هرچند این جنبشهای نوپدید دینی مختص جامعه ما نیست اما در جامعه دینی ما حساسیتها بیشتر است زیرا ما قائل به قلمرو دینی و حقیقتی به نام عرفان حقیقی هستیم و مسیری واحد را در این رابطه قبول داریم بر این اساس نگاهمان به این عرفانها و جنبشهای نوپدید نیز نگاه به یک آسیب اجتماعی خواهد بود.
وی اضافه کرد: این جنبشها و در اصطلاح new religious movement خواستگاه جغرافیایی خاصی ندارد زیرا آنها در تلاش هستند تا از مرزها عبور کنند و این در حالی است که بعضی از فرقهها ادعای بومی بودن دارند و حتی بعضی مدعی هستند که اسلامی میباشند به این ترتیب سعی میکنند تا باورهای دینی و اعتقادی مردم را با خودشان همراه کنند. اما ما همین مدعیان را میبینیم که مورد حمایت کشورهای دیگر هستند به طوری که گاهی اندیشههایشان در این کشورها بازتاب پیدا کرده، بازتولید میشود و دوباره وارد کشور ما خواهند شد.
عرفانهای کاذب در تلاش هستند تا افکار مادیگرایانه را در قالب معنویات به خورد مردم دهند
حجت الاسلام حسنزاده گفت: اگر بخواهیم یک گستره از این جریانها در کشور را مورد بررسی قرار دهیم به چند طیف از این عرفانها برخورد میکنیم، عرفانهایی که تلاش میکنند تا افکار مادیگرایانه را این بار به اسم معنویت به خورد افراد بدهند.
وی تصریح کرد: بعضی از این جنبشها مانند سای بابا، مهربابا، اوشو و یوگا شرقی هستند که این جنبشهای شرقی طیفی از عرفانهای کاذب هستند که آموزههای شرقی مانند تناسخ را احیا میکنند، به طور مثال یوگا که یکی از جریانهای ایدئولوژیک و مکتبی است متأسفانه در کشور ما به بهانه این که در فدراسیون ورزشهای همگانی ثبت شده به عنوان یک ورزش در نظر گرفته میشود.
کوچکترین آسیب یوگا، ترویج بحث تناسخ است
وی تأکید کرد: کوچکترین آسیب یوگا، ترویج بحث تناسخ است حتی در این میان آسیبهای جدی اخلاقی و مسائل جنسی نیز دیده میشود اما عدهای میگویند ما این ورزش را تنزیه کردهایم در صورتی که اینها فقط ادعاست، حتی پدر یوگای ایران سید جلال الدین موسوی نسب میگوید متأسفانه در کشور ما یوگا در ایران به عنوان یک ورزش مطرح است در صورتی که یوگا یک عرفان است.
بحران معنویت، فضا برای سوء استفادههای عرفانهای کاذب را مهیا کرده است
این کارشناس عرفانهای کاذب بیان داشت: امروزه استرس و اضطرابی که بر اثر پیامدهای مدرنیته و زندگی ماشینی بر زندگی مردم حاکم شده باعث میشود تا فضایی مهیا بشود تا عدهای از این بحرانهای معنویت سوء استفاده کرده و نسخههایی را در قالب و به اسم معنویت جدید در بین مردم ترویج کنند، بنابراین این نسخهها را در قالب کتابهای زرد و سمینار به جامعه عرضه میکنند.
وی افزود: یک سری از عرفانهای کاذب دیگر جریانهای روانشناختی هستند که در ظاهر به دنبال حل بحرانهای روانشناختی میباشند، مثلا اندیشه فردی مانند وین دایر در قالب کتابهایی مانند "عرفان داروی دردهای بی درمان " سعی دارد وارد دنیای ماورا و عرفان بشود و این درحالی است که این فرد روانشناس است. در میان این همه کتاب و کنفرانس هیچ چیز دست جوان ما را نمیگیرد بلکه تنها او را وارد یک سری از اوهام میکند و نه تنها جوان را از استرس و بحران رها نمیکند بلکه بیشتر از گذشته او را سرگشته و حیران مینماید.
وی گفت: ما حتی مشاهده میکنیم که با سوء استفاده از معضلات زناشویی با نوشتن کتابهایی به ظاهر روانشناختی درصدد برمیآیند تا به اصطلاح مشکلات زناشویی را حل کنند اما به جای حل این موضوعات به سراغ مطرح کردن مطالب دیگر میروند .در بعضی از این عرفانها نیز گاهی حتی دعا که ارتباط با خداست نابود شده و تنها خواهشها و آروزهای نفسانی مطرح است و عبارتپردازی نیز به جای دعا به کار میرود.
عرفان به ذات خود دارای جذابیت است اما اگر این عرفان تنزیه نشود آسیبهای جدی در پی خواهد داشت
این پژوهشگر دینی عنوان کرد: گستره عرفانهای کاذب زیاد، آسیبهای آنها زیاد اما در راستای روشنگری راجع به آنها بسیار کم کار شده است به طوری که ما شاهد هستیم که در عرفانی مانند عرفان حلقه به دلیل جذابیت عرفان اکثر افراد به دلیل ناآگاهی و با فطرت زیبایی خواه خود به سمت آن میروند و وقتی متوجه پیامدها و آسیبهای این عرفان میشوند که دیگر خیلی دیر شده است.
وی اضافه کرد: چند روز پیش در همین رابطهی عرفان حلقه تماس گرفتند و اطلاع دادند که عدهای از افراد که وارد این عرفان شدهاند نهایتا کارشان به بیمارستان روانی کشیده است به همین دلایل است که ما اصرار داریم که در رابطه با این عرفانها و آسیبهای آن باید روشنگریهای پیشگیرانه داشته باشیم.
صف آرایی عرفانهای کاذب به صورت کاملا سیستمی و شبکه ای اهداف خود را دنبال میکنند
وی اظهار داشت: واقعیت این است که نگاه ما به گستره عرفانهای کاذب نگاه قارچ واره نیست که مثلا در یک مکانی یک دفعه یک نفر بلند میشود و مدعی فرقه و یا عرفانی میشود بلکه بر اساس رصدهای انجام شده نگاه و اعتقاد ما این است که اینها شبکهای و سیستمی و کاملا هدایت شده اهداف خود را دنبال میکنندو فعالیتها و صف آرایی و تقسیم کارها و همچنین همخوانی و اشتراک آموزهها حاکی از صحت این نگاه دارد.
حجت الاسلام حسنزاده با بیان این مطلب که بسیاری از آموزههای این عرفانها در جهت اهدافی است که غرب به دنبال آن است گفت: غرب با استفاده از عرفانهای کاذب و خرافات آن درصدد است تا نظام سرمایهداری و سلطه خود را حاکم کند و در حقیقت این اهداف نیز در جهت ترویج همین آموزههاست به طور مثال قانون تناسخ مطرح میکند که اگر به کسی ظلمی شده شما نباید مقابل آن ظلم عکس العملی نشان دهید زیرا آن فرد در حال تزکیه شدن است مسلما همین عرفانهاست که غرب به دنبال آن است تا اگر خواست به کشوری مانند غزه حمله کند طبق قانون تناسخ کسی نتواند طبق قانون تناسخ حرفی در این رابطه بزند.
وی خاطرنشان کرد: قانون جذب نیز از خرافههایی است که اینها بسیار بر آن تأکید دارند به طور مثال در کنفرانسهای خود نیز صراحتا بیان میدارند که به خاطر قانون جذب نباید اخبار جنگ را پیگیری کنید و در نتیجه میبینیم که همین خرافات مروج سیاستهای حاکمیت غربی خواهد شد اما این بار به اسم عرفان و کلاس معنویت.
جنبشهای متافیزیکی در کشور ما آسیبهای جدی به همراه داشته است
این کارشناس جنبشهای نوپدید دینی بیان داشت: یک سری از جنبشها نیز جنبشهای متافیزیکی هستند و سعی میکنند ارتباط انسان با متافیزیک را رواج دهند در این نوع جنبشها بحث درمان گری و درمانگرایی مطرح است و این نوع جنبشها در کشور ما نیز آسیبهای روانی و جسمی زیادی به همراه داشته است و افراد دچار مشکلات جبران ناپذیری شدهاند .
برای تشخیص عرفانهای کاذب نیاز به بصیرت داریم زیرا آنها بسیار محافظه کار بوده و از تمامی فرصتها برای جذب افراد استفاده میکنند
وی گفت: موضوعی که باید مورد توجه قرار دهیم این است که این فرقهها به خاطر اهداف و تسلط فرهنگیشان بسیار محافظه کار هستند و سعی میکنند تا تقابلی با دین و آداب و رسوم نشان ندهند به همین دلیل در فرصتهای مختلف نیز به دنبال جذب افراد هستند این فرصتها و فضاها میتواند در یک باشگاه ورزشی، یک هیئت مذهبی و حتی جلسات قرآن باشد، اینها حتی گاهی به سراغ افراد سرشناس و یا رهبران مذهبی نیز میروند به طوری که پاپ گذشته به دلیل همین مسائل از سمت خود استعفا میدهد و اینها اکنون نیز سعی دارند تا پاپ جدید را مطرح کنند زیرا شعار آنها را بیان میکند.
حجت الاسلام حسنزاده در پایان خاطرنشان کرد: حتی این افراد گاهی در کتابهای دعا دست میبرند به طور مثال به اسم نوشته بزرگان کلام امیرالمؤمنین(ع) را مینویسند و پایین آن نیز مطالبی از بزرگان فرقه مطرح میکنند لذا شناخت این فرقهها و عرفانها نیاز به شناخت درست و بصیرت دارد و بنابراین باید تلاش کرد تا مردم بیش از پیش نسبت به فعالیت آنها آگاه شوند.