اولویتهای پژوهشی مطالعات قرآنی ابلاغ شد
مصوبه جلسه شانزدهم مورخ ۳۱ خرداد ۹۳ کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور به دستگاههای زیرمجموعه وزارت علوم ابلاغ شد
اولویتهای پژوهشی مطالعات قرآنی ابلاغ شدمصوبه جلسه شانزدهم مورخ ۳۱ خرداد ۹۳ کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور به دستگاههای زیرمجموعه وزارت علوم ابلاغ شد
به گزارش «نسیم»، "اولویتهای پژوهشی مطالعات قرآنی" که در جلسه شانزدهم مورخ 31 خردادماه سال 1393 کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور و بر اساس پیشنهاد جلسه سوم مورخ 20 خردادماه 1393 کارگروه توسعه پژوهش قرآنی، به تصویب رسیده است، از سوی وزیر علوم جهت اجرا و اعلام به بخشهای مرتبط ابلاغ شد.
این اولویتها به منظور تأمین پشتوانه دانشی تحقق اهداف، سیاستها و رویکردهای منشور توسعه فرهنگ قرآنی اجرایی خواهد شد.
اولویتهای پژوهشی مطالعات قرآنی
کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور در جلسه شازدهم مورخ 31 خردادماه سال 1393 بر اساس مصوبه جلسه سوم مورخ 20 خردادماه سال 1393 کارگروه توسعه پژوهش قرآنی، در راستای وظایف خود در راهبردی تامین منابع دانشی و انسانی نظام توسعه فرهنگ قرآنی و تدوین سیاستهای و جهتگیریهای کلان نظام ملی پژوهش و آموزش عالی قرآنی، در جهت بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای مراکز آموزش عالی حوزوی و دانشگاهی و تشویق بخشهای پژوهشی و طلاب و دانشجویان به انجام پژوهشهای کاربردی و توسعهای با تاکید بر رویکرد راهبردی، همسو با اهداف و راهبردهای ذیل، اولویتهای پژوهشی مطالعات قرآنی اعم از پایاننامه، مقاله و طرح پژوهشی را به شرح زیر تصویب کرد:
اهداف:
1- تأمین دانش مورد نیاز جهت مدیریت راهبردی توسعه فرهنگ قرآنی.
2- هدایت فرآیندهای آموزشی و پژوهشی به سمت کاربردی کردن تعالیم قرآنی در زندگی فردی و اجتماعی.
3- بهرهگیری حداکثری از ظرفیت و توانمندیهای علمی دانشجویان و طلاب حوزههای علمیه.
4- زمینهسازی ارتقای نظام تعلیم و تربیت، نظام رسانهای، نظام تبلیغات دینی و سایر نظامهای موثر با الهام از تعالیم قرآن کریم.
5- توسعه نظریهپردازی در نظامهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مبتنی بر معارف قرآنی.
6- گسترش تعاملات مرکز با موسسات آموزشی و پژوهشی حوزوی و دانشگاهی و جریانسازی رویکردهای نوین.
7- ایجاد تقویت انگیزههای دانشجویان و طلاب علاقمند و حمایت از ایدههای خلاقانه.
راهبردها:
1- زمینهسازی تحقق اهداف و راهبردهای منشور توسعه فرهنگ قرآنی.
2- زمینهسازی تحقق اولویتها، راهبردها و اقدامات علمی قرآنی نقشه جامعه علمی کشور.
3- زمینهسازی تحقق بندهای قرآنی علمی و فرهنگی برنامه پنجم توسعه.
4- ابتنای حداکثری فعالیتهای قرآنی بر مطالعه، کارشناسی و تحقیق شایسته.
5- توسعه و ارتقای نگرش راهبردی و نظاممند به فرآیندهای قرآنی کشور.
6- ترویج فرآیندهای علمی مدیریت دانش قرآنی.
ب- محور فرهنگسازی قرآنی
7- تولید مبانی و ادبیات علمی و اصلاحشناسی (ترمینولوژی) مفاهیم پایه فرهنگسازی قرآنی.
8- روششناسی (متدولوژی) پژوهشهای کاربردی فرهنگسازی قرآنی.
9- شناسایی، تحلیل و آسیبشناسی پیشینه و وضع موجود فعالیتهای فرهنگسازی قرآنی در داخل و خارج از کشور.
10- مدلسازی و ارتقای آفرینشهای هنری و رسانهای قرآنی در حوزه فرهنگ عمومی (نمادسازی و تبلیغات رسانهای و محیطی، محاورات و ...) و سبک زندگی قرآنی.
11- طراحی شاخص، سنجش و ارزیابی وضعیت تولید، نشر عرضه آثار و محصولات قرآنی در داخل و خارج از کشور.
12- رصد،آیندهپژوهشی، و آیندهنگاری فرهنگ قرآنی.
محور نظامسازی قرآنی
13- تولید مبانی و ادبیات علمی و اصلاحشناسی (ترمینولوژی)نظامسازی قرآنی.
14- روششناسی (متدولوژی) پژوهشهای تخصصی (بنیادی و توسعهای) قرآنی و بین رشتهای قرآنی و روششناسی نظریهپردازی قرآنی.
15- تولید و توسعه معرفت علمی در علوم انسانی مبتنی بر معرفتشناسی،هستیشناسی و روششناسی مبتنی بر قرآن کریم و پارادیمهای آن.
16- شناسایی، تحلیل و آسیبشناسی پیشینه و وضع موجود فعالیتهای نظامسازی قرآنی در داخل و خارج از کشور.
17- بازآفرینی و مدلسازی مرجعیت معرفتی و هویتسازی تمدنی قرآن کریم بر پایه منابع دانشی و نهادی.
18- شاخصسازی، سنجش و ارزیابی نظریهپردازی قرآنی.
19- رصد، آیندهپژوهشی و آیندهنگاری دانش قرآنی.
جدول اصطلاحات و تعاریف
اولویت: مجموعه موضوعات همگون و هم راستا که با توجه به محدودیت منابع ، برای رسیدن به اهداف کلان نسبت به سایر موضوعات دارای مزیت، رجحان و برتری در انتخاب هستند.
موضوع: مفهوم کلی مطالعاتی که میتوان عناوین و مسائل مختلفی را از آن تولید کرد.
عنوان: عبارتی که مستقیما نمایانگر مساله و محتوای پژوهش میباشد.
مساله: سوال، مشکل یا شبههای که پژوهشگر در جهت تجزیه و تحلیل و در نهایت اثبات یا نفی آن یا تبیین کمیت و کیفیت آن تلاش میکند.
پژوهش: فرآیند پردازش اطلاعات، برخوردار از انتظام، متعلق به گستره خاصی از علوم و دارای هویت جمعی است که به نوآوری میانجامد.
نظام توسعه فرهنگ قرآنی: مجموعهای متشکل از بخشهای قرآنی دستگاهها و نهادهای دولتی، عمومی و مردمی که به عنوان یکی از زیرنطامهای نظام فرهنگی کشور برای تحقق توسعه فرهنگ قرآنیفعالیت میکنند.
توسعه فرهنگ قرآنی: تعمیم و تعمیق شناخت و ایمان به قرآن و ارتباط و انس با آن و تحقق مضامین آیات قرآنی در رفتار فردی و اجتماعی اقشار مختلف جامعه،(آشنایی با منشور توسعه فرهنگ قرآنی،65)
فعالیتهای قرآنی (امور قرآنی): فعالیتهای که به منظور شناخت و شناساندن قرآن و معارف آن و تقویت ایمان به قرآن و انس با آن و بهرهگیری فرد و جامعه از قرآن انجام میشود این فعالیتها شامل حوزههای آموزش عمومی قرآن،آموزش عالی و تخصصی قرآن، پژوهشهای قرآنی و فعالیتهای تبلیغی ترویجی قرآنی است.
آموزش عمومی قرآن: برنامههای آموزشی مربوط به خواندن و درک مفاهیم و معارف قرآن که برای انس آحاد جامعه به قرآن و استفاده از آن ارائه میشود.
آموزش عالی قرآنی: برنامههای آموزشی که به منظور تربیت نیروی انسانی متخصص فعالیتهای مختلف قرآنی اجرا میشود این برنامهةا در دو قالب رشتههای دانشگاهی و حوزوی و آموزشهای آزاد تخصص میباشد.
پژوهشهای قرآنی: پژوهشهای که با هدف شناخت قرآن و معارف آن و وظایف فرد و جامعه نسبت به قرآن و چگونگی تحقق توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه انجام میشود.
فعالیتهای تبلیغی ترویجی قرآنی: فعالیتهای که با بکارگیری دانش، روش و ابزارهای مختلف هنر و ارتباطات،به منظور گسترش توجه و اشتیاق نسبت به قرآن کریم و توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه انجام میشود.
هماهنگسازی امور قرآنی: مدیریت امور قرآنی بخشهای دولتی، عمومی و غیر دولتی در جهت همافزایی و ارتقای فعالیتهای قرآنی در سطح ملی و بینالمللی
فرهنگسازی قرآنی: تعالی نگرش افراد جامعه نسبت به قرآن کریم در حوزه باور،علم و عمل که از طریق توسعه آموزش عمومی قرآن و توسعه فعالیتهای تبلیغی ترویجی قرآنی انجام میشود.
نظامسازی قرآنی: باز طراحی نظامهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی و خردهنظامهای آن مبتنی بر مفاهیم و معارف قرآنی.