یک استاد دانشگاه: با محدود کردن غدیر به سادات، مرتکب بزرگترین جنایت در حق غدیر شدیم

عبدالحسین طالعی، عضو هیأت علمی دانشگاه قم، در گفتگو با «نسیم» و در خصوص دلیل پرداخت هر ساله و تاکید فراوان شیعیان در بزرگداشت غدیر، گفت: متاسفانه ما به این اصل مهم که نباید مناسبت های دینی یک بار مصرف شوند دقت نداریم؛ به عبارت دیگر نباید نگاه مناسبتی و یک روز در سال به مناسبت های دینی شود؛ این بدترین آفت برای سرمایه‌های دینی که در اختیار ما است، می باشد.

پیامبر(ص) در خطبه غدیر بیان می کنند غدیر برای تمام بشریت است، تا روز قیامت

وی در ادامه افزود: دین مطلق و برای همه است؛ به عبارت دیگر دین برای تمام سطوح، تمام زمان ها و تمام حالات انسان است؛ دین برای گفتن سخنانی برای یک روز خاص و یک قشر خاص نیامده است؛ پیامبر(ص) در خطبه غدیر بیان می کنند غدیر برای تمام بشریت است، تا روز قیامت برای تمام حالات مختلف انسان ها است.

اینکه غدیر مختص سادات است هیچ جایگاه و سندی ندارد

طالعی با تاکید بر این که ما غدیر را محدود ساختیم، اذعان داشت: در فرهنگ خود غدیر را از تمام بشریت به مسلمانان و بعد به شیعه ها و در نهایت به سادات محدود کردیم؛ این که غدیر مختص سادات است هیچ جایگاه و سندی ندارد؛ احترام سادات در جای خود محفوظ است؛ اگر غدیر عید سادات باشد به این معنا است که بدترین خیانت به غدیر از سوی ما صورت می گیرد؛ متاسفانه رسانه های ما به این امر دامن می زنند. وی در ادامه با تاکید بر این که پیامبر(ص) در خطبه غدیر بیان می کند این پیامی برای تمام بشریت است، گفت: سیاه، سفید، عرب، عجم و... مشمول این امر هستند؛ پیامبر (ص) در ادامه اذعان دارند این پیام را حاضران به غایبان و والدین به فرزندان تا قیام قیامت برسانند.

طالعی با اشاره به این که نه تنها در خطابه غدیر بلکه در هیچ جای دیگر اختصاصی برای سادات دیده نمی شود، اذعان داشت: نتیجه اختصاص غدیر به سادات این است که سرمایه عظیم را به هدر دادیم و افراد زیادی را از این روز محروم کردیم و بیان کردیم این عید برای سادات است و برای دیگران نیست؛ عده ای زیادی با محدود کردن غدیر به سادات از این گنجینه محروم شدند که خیانت به غدیر است. وی در ادامه افزود: با محدود کردن غدیر به یکسری بحث کلامی امامت ضربه‌ای دیگر به این گنجینه وارد ساختیم؛ بحث امامت در زندگی نیز مطرح نشده است؛ جامعه ای که علوی است نباید تا این میزان پرونده دادگستری داشته باشد؛ به دلیل عدم فرهنگ سازی بر اساس فرهنگ غدیر میزان پرونده های دادگستری بالا است.

طالعی اظهار داشت: کافی بود تنها یک اصل و یک ویژگی تحت عنوان گذشت و بخشش را از ائمه می آموختیم؛ ائمه (ع) به صراحت فرمودند هر کسی ما را دوست دارد به روش ما عمل کند؛ روش ائمه (ع) گذشت و بخشش بود؛ شاید بتوان گفت ضربه ای که حُر به سیدالشهداء وارد کرد کمتر کسی در صحنه کربلا وارد کرده است؛ اولین کسی که حضرت را محاصره کرد حُر بود. وی با تاکید بر این که حُر کسی بود که عمر خود را در خدمت به لشگر یزید گذرانده است، گفت: حُر سرلشگر بنی امیه بود؛ کسی که سر لشگر ارتش بنی امیه است در نظام ارتشی بنی امیه رشد و با خدمت به بنی امیه به این جایگاه دست یافته است؛ در آخرین دقایق عمر خود به درب خانه اهل بیت (ع) می آید؛ تاریخ گویای استقبال اهل بیت (ع) از حر است؛ ما با کسانی که در حد چند ریال با آن ها اختلاف داریم، این گونه رفتار می کنیم؟

فرهنگ غدیر وارد زندگی ما نشده است

طالعی با اشاره به این که فرهنگ غدیر وارد زندگی ما نشده است، اذعان داشت: این امر ناسپاسی، بی معرفتی و خیانت به غدیر است و این مسئله قابل توجیه نیست؛ زمانی که در مجالس از جمله رسانه های ما شور بر شعور و شعر بر تعقل حاکم است، به بی خبری از این گنجینه ها منجر می شود؛ نتیجه این می شود که جوان ما از سرچشمه و منشأهای گذشت در ائمه (ع) بی خبر می‌ماند و به سراغ عرفان های کاذب می رود. وی ادامه داد: در حالی که در سیره اهل بیت (ع) نمونه های عملی از اخلاق وجود دارد، جوان ما به دنبال اخلاق در عرفان های کاذب می گردد؛ همسایه هایی که حضرت زهرا(س) برای آن ها دعا می کرد، همان کسانی بودند که حضرت زهرا (س) را مورد آزار قرار می دادند؛ ما حاضریم کسی را که ما را اذیت می کند دعا کنیم؟ از سرچشمه بهره کافی و مناسب نبردیم.

در دنیای فعلی مکتبی باقی می ماند که نگاه آینده نگر داشته باشد

طالعی بیان کرد: در فضای دنیای فعلی مکتبی باقی می ماند که نگاه آینده نگر داشته باشد؛ نگاه آینده نگر به این معنا است که پیش بینی کند مشکلات آینده چه می تواند باشد و راه حل های آن چیست؛ چند درصد از نوشته های غدیری ما با این بینش است؟ در کدام نوشته به مشکلات آینده اشاره و با استفاده از گنجینه ی غدیری راه حل برای آن ارائه شده است؟ وی با ذکر مثالی افزود: در پایان نامه ای از خطبه ی غدیریه منشور تربیتی استخراج شده بود؛ این پایان نامه در بین کارهای غدیری بی نظیر بود؛ چرا این گونه پایان نامه ها وجود ندارد یا اندک است؟ پیامبر (ص) دست امیرالمومنین (ع) را بالا می برد و می فرماید قرآن را هیچ کس غیر علی(ع) برای شما تبیین نمی کند؛ آیا رویکرد رشته های قرآنی ما بر این اصل است؟

خطابه غدیر وصیت نامه پیامبر(ص) است

طالعی با تاکید بر این که خطابه غدیر وصیت نامه پیامبر(ص) است، ادامه داد: خطابه غدیر 70 روز قبل از رحلت پیامبر (ص) است و هیچ خطبه‌ای را پیامبر (ص) با این تعداد مستمع نخواند؛ به گفته آیت الله جوادی آملی خطبه غدیر تالی تلو قرآن است و بر حفظ و تدریس این خطبه تاکید دارند؛ ایشان تاکید دارد حفظ و تدریس خطبه غدیر همانند حفظ و تدریس قرآن است و به تبع تدبر و فرهنگ سازی بر اساس خطبه غدیر نیز مد نظر است.

زیارت امیرالمومنین(ع) با سند معتبر از امام هادی (ع) رسیده است، منبع زیبا و عالی در سیره امیرالمومنین (ع) است

وی با تاکید بر این که کتاب در خصوص سیره امیرالمومنین (ع) بسیار است، بیان کرد: این سیره ها اصولا مبتنی بر منابع تاریخی است با توجه به این که نقص، اشکال و کمبود در منابع تاریخی وجود دارد؛ زیارت امیرالمومنین(ع) که با سند بسیار معتبر از امام هادی (ع) رسیده است، منبع زیبا و عالی در باب سیره امیرالمومنین (ع) است که توجه چندانی به آن نمی شود. طالعی با تاکید بر این که زیارت امیر المومنین (ع) منبعی برای تاریخ امیرالمومنین (ع) است، گفت: از این زیارت غفلت شده است و باید به برکت غدیر کار بر روی این زیارت صورت گیرد؛ این زیارت حدود 100 جمله است و هر یک از جملات یک سرفصل است؛ این جملات باید در سطوح مختلف درس نامه شود. وی ادامه داد: تمام دانش آموزان ما تمام متون ادبی مهم را می شناسند چرا که بر روی این مسئله کار شده است؛ هر کسی در سطح خود با متون ادبی آشنایی دارد که اقدام بسیار درستی و مناسبی است؛ آیا کلمات شعرای غیر معصوم با کلمات ائمه معصوم قابل مقایسه است؟ اگر قابل مقایسه نیست پس تا چه میزان بر کلمات ائمه (ع) کار شده است تا به شکل درس نامه تبدیل شوند؟ طالعی با اشاره به مسئله کمبود آب، اذعان داشت: باید از آب استفاده بهینه برد؛ این آب است که در حال هدر رفتن است؛ کلمات ائمه (ع)، خطایه غدیر و... همانند آبی است که در حال هدر رفتن است؛ به این امر نگاه مدیریتی نشده است؛ نگاه مدیریتی به این معنا که اگر به این کلمات، فضا، گنجینه و سرمایه توجه می شد، فضای کنونی ما تا چه میزان بهتر بود؟ تا کنون تا چه اندازه آن بهتری و بهینه شدن را به دلیل بی توجهی از دست دادیم؟

در دانشگاه چه اندازه پایان نامه با نگاه آینده نگر به خطبه یا محتوای غدیر پرداخته است؟

وی با بیان این امر که هنر فرصت سوزی جای فرصت سازی را گرفته است، افزود: گویندگان از هر بحثی که در باب غدیر مطرح می کنند، یک راه حل عملی و پیشنهادی از آن استخراج کنند؛ در عرصه دانشگاه چه اندازه پایان نامه با نگاه آینده نگر به خطبه یا محتوای غدیر پرداخته است؟ طالعی ادامه داد: هم و غم عمده مباحث امامت ما این است که عنوان کند اهل بیت (ع) امامت دارند و این حق برای دیگران نیست؛ امامت داشتن به این معنا است که به بررسی نقش عملی امامت در زندگی ما بپردازد؛ به عبارت دیگر افراد را تا در خانه می آوریم ولی در خصوص توضیح ماجرای داخل خانه غفلت می کنیم؛ افراد باید زیبایی های داخل خانه را ببینند و ما بدون توجه به این امر، این افراد را رها کرده و به سراغ دیگر افراد می رویم. وی با تاکید بر این امر که مباحث اثبات امامت و ولایت لازم است، افزود: از علامه امینی، علامه شرف الدین، سلطان الواعظین شیرازی و... به دلیل پرداختن به بحث اثبات امامت یاد می کنیم؛ در خصوص اثبات امامت کتاب هایی همانند الغدیر، المراجعات، شب های پیشاور و... وجود دارد؛ اثبات امامت در جایگاه خود مهم و محفوظ است؛ فراموش نکنیم که فضای امروز سراغ از داخل خانه می گیرد.

طالعی اظهار داشت: جرداق مسیحی اذعان دارد برای من تفاوتی ندارد علی (ع) اولی یا چهارمی است، برای من مهم این است که سخنان علی (ع) بی نظیر است؛ باید به سراغ سخنان رفت تا رهنمود روزآمد تهیه شود؛ این امری است که بر زمین مانده است و فکر و برنامه ریزی سنگینی را می طلبد چه بسا همایش ها بطلبد؛ به سوال پاسخ داده شود که چه نیازی به غدیر است؟ جواب به این سوال نیاز به شناخت صحیح فرهنگ غدیر و فضای امروز دارد.

چرا پیامبر(ص) مردم را تا 3 روز در بیابان گرم و بی امکانات نگاه داشته؟

وی در ادامه و در تبیین دلیل اهمیت غدیر بین شیعیان گفت: غدیر نزد ما جایگاهی خاص دارد چرا که برای چه امری پیامبر(ص) مردم را تا 3 روز در بیابان گرم و بی امکانات نگاه داشته و از تمام حاضران بیعت گرفته است؟ در کدام خطبه پیامبر(ص) چنین تاکیدی داشته است؟

غدیر تابلویی برای نشان دادن راه درست است

طالعی اذعان داشت: غدیر یک تابلو است؛ این که بگوییم غدیر یک کلمه است و بر سر کلمه دعوا داریم، نیست؛ در واقع غدیر تابلویی برای نشان دادن راه درست است؛ صراط مستقیم در قرآن به این معنا است که یک راه درست و استوار است و باقی راه ها غلط است؛ آن اندیشه ای که از صراط های مستقیم نام می برد، اندیشه اشتباهی است که باید در جایگاه خود مورد بحث قرار گیرد.

وی با تاکید بر عدم وجود صراط های مستقیم، گفت: عده ایی از این امر ناراحت می شوند؛ اگر تمام مردم دنیا به مواد مخدر دچار شوند قطعا هلاک می شوند؛ این که تمام مردم دنیا مواد مخدر مصرف می کنند من از عنوان اکثریت استفاده کنم، دلالت بر امر خاصی می کند؟ این اکثریت بیخود است. طالعی افزود: آن چه پیامبر(ص) بیان می کند این است که صراط مستقیم علی (ع) است؛ به عبارت دیگر صراط های دیگر مستقیم نیستند؛ پیامبر(ص) سخنی در جمعیت بسیاری بیان کرده است؛ این بیان در جای های دیگر اعم از جمع های خانوادگی، در مسجد و... از سوی پیامبر (ص) بیان شده بود، از سوی برخی انکار صورت گرفت؛ اگر کسی حرفی را با وجود 70 هزار شاهد منکر شد، تا چه میزان انکار او بد است؟ انکار وی به معنای انکار آن حرف است؟

وی در ادامه با ذکر حدیثی از امام معصوم (ع) اذعان داشت: امام معصوم (ع) می فرماید هر کسی با داشتن دو شاهد به حق خود می رسد ولیکن امیرالمومنین (ع) با داشتن هزاران شاهد به حق خود نرسید؛ نکته حدیث غدیر این است؛ مرحوم سید عبدالعزیز طباطبائی که حدود 20 سال پیش فوت کرد، مقاله ایی تحت عنوان راویان حدیث غدیر، بسیار زیاد و بسیار کم نوشت.

طالعی ادامه داد: علامه امینی 110 راوی برای غدیر از صحابه نام می برد؛ در خصوص بسیاری از احکام رایج با یک مطلب از یک راوی مسئله قطعی و روشن می شود، در این امر 110 راوی مطرح است البته تا حدی که علامه امینی یافته است؛ طباطبائی در مقاله خود اذعان داشت 110 نفر بسیار است و اگر 70 هزار نفر در غدیر حضور داشتند 110 نفر عدد بسیار اندکی است؛ چرا باقی افراد نقل نکردند؟ وی اظهار داشت: اگر حقی با داشتن هزاران شاهد پایمال شود، با شاهد اندک بسیار راحت تر پایمال می شود؛ لذا به ما گفته شد قضیه را جدی بگیرید تا صحنه ها در تاریخ و ذهن ها گم نشود؛ راندمان مجالس ما اندک است ولیکن این مجالس به این شکل باید ادامه پیدا کند؛ این مجالس هر چند مشکل دار در ذهن نسل ها این امر را تکرار می کند.

ما با حکومتی همانند حکومت سعودی مواجه هستیم که مسجدی به نام غدیر را نیز از بین برده است

طالعی برای گسترش مسئله غدیر در اذهان، گفت: نامگذاری مراکز به نام غدیر باعث ایجاد سوال برای برخی می شود؛ ما با حکومتی همانند حکومت سعودی مواجه هستیم که مسجدی به نام غدیر را نیز از بین برده است؛ زمانی که ما با چنین امری مواجه هستیم پس به هر نحو و شکلی نام غدیر را زنده کنیم حتی اگر به شکل مجالس مشکل دار باشد؛ این امر سبب می شود غدیر در ذهن نسل ها باقی بماند. وی با اشاره به این که قصه های تکراری در فرهنگ ما بسیار است، اذعان داشت: نوروز، هفت سین و... در فرهنگ ما قصه تکراری است؛ باید همانند نوروز و قصه های تکراری دیگر غدیر نیز تکرار شود تا از ذهن نسل های بعد پاک نشود؛ به این دلیل پیامبر(ص) فرمودند حتی زنان بیعت کنند؛ این اولین زمان است که به زنان شخصیت حقوقی مستقل داده شد تا بیعت کنند.

طالعی در ادامه بیان کرد: پشنهاد می کنم کتاب های شیخ محمد باقر انصاری که در خصوص غدیر است، مورد مطالعه قرار گیرد و برسی شود چرا که از زوایای گوناگون مورد بحث قرار گرفته است. وی بیان داشت: کار بسیار شامخ میر حامد حسین در عبقات الانوار، علامه امینی در الغدیر و... از جمله اقدامات بزرگان در زمینه غدیر است که هر یک از حیثی جالب است و از یک زاویه خاص برجستگی دارد؛ عیقات و الغدیر دو کار حدیثی ارزشمند هستند؛ چند پایان نامه دانشگاهی در خصوص این دو کتاب نوشته شده است؟

طالعی اذعان داشت: اخیرا کتاب شناسی در خصوص علامه امینی تهیه می کردیم، به این امر پی بردیم که در خصوص الغدیر تنها 3 پایان نامه در پیام نور قم، آزاد تهران-مرکز و دانشگاه کوفه وجود دارد؛ کتاب الغدیر ظرفیت بیشتر از این ها دارد؛ افراد یا بی خبر هستند یا مطلب را امری ساده و کم اهمیت می شمارند یا مطلب را کلامی محض می دانند. وی با تاکید بر این که کتاب عبقات جهادی بالاتر از الغدیر، است، گفت: در خصوص کتاب عبقات تنها یک پایان نامه متعلق به یک طلبه هندی پیدا کردیم؛ شان الغدیر و عبقات بالاتر از این تعداد است؛ این امر حرکت بسیار جدی در جامعه نخبگان می طلبد؛ این امر می تواند سر فصل یک همایش شود؛ در همایش ها باید به کم کاری خود اقرار کرد و راه حلی برای این مسئله عنوان شود.

علامه امینی کم از علامه طباطبائی ندارد؛ الغدیر نیز در جایگاه خود کمتر از المیزان نیست

طالعی اذعان داشت: در خصوص المیزان علامه طباطبائی تا چه اندازه پایان نامه وجود دارد؟ المیزان کتاب مهم و شخصیت علامه طباطبائی بالا است؛ جای توجه به کتاب المیزان بیشتر از این ها است ولیکن در مقام مقایسه با کتاب الغدیر و عبقات وضعیت به چه گونه می شود؟ علامه امینی کم از علامه طباطبائی ندارد؛ الغدیر نیز در جایگاه خود کم از المیزان نیست.

نظام پژوهشی ما بیمار است

وی با تاکید بر این که نظام پژوهشی ما بیمار است، اظهار داشت: نظام پژوهشی ما به یک مسئله توجه افراطی دارد و به مسئله دیگر بی توجه است؛ نظام پژوهشی ما باید درست شود.