اسفندیار شهیدی: تنها کاری که سینما می‌تواند انجام بدهد تغییر الگو و باور مردم است

به گزارش «نسیم»، کارگاه آموزشی ترکیب بندی(جشنواره فیلم عمار) روز گذشته از ساعت 13:30 در سالن شماره سه سینما فلسطین تهران با حضور استاد اسفندیار شهیدی برگزار شد.

در این کارگاه شهیدی ابتدا به بیان برخی دیدگاه های خود در مورد هنر سینما پرداخته و گفت:«من معتقدم هیچ هنری بالاخص سینما نمی تواند به کسی چیزی یاد بدهد، ما هروقت در بحث فیلم و سینما به سمت آموزش رفتیم در مسیر سطحی گرایی گام برداشته ایم».

شهیدی ضمن اشاره به اینکه یکی از دلایل سطحی شدن هنر این است که ما می خواهیم به مردم چیزی یاد بدهیم گفت: «بعنوان کسی که بیش از 11 هزار دقیقه فیلم سینمایی کار کرده است معتقدم تنها کاری که هنر و بالاخص سینما می تواند انجام بدهد تغییر الگو و باور مردم است».

وی در ادامه با تاکید بر اهمیت فرم به اندازه محتوا در سینما گفت: «هیچ محتوایی نمی تواند بدون رعایت فرم مناسب ظاهر شود و تأثیر بگذارد».

شهیدی در بخش دیگری از این کارگاه، سینما را عرصه ای معرفی کرد که واقعیتش را خودش می سازد و نیازمند واقعیت بیرونی نیست. وی با اشاره به اهمیت جذابیت در هنر سینما، داشتن جذابیت در آثار مستند را با اهمیت تر دانست و با مثال زدن مستند جاده ابریشم که در دهه شصت در رسانه ملی پخش شد گفت:« این مستند آنقدر خوب و جذاب بود که وقتی ساعت پخش آن فرا می رسید خیابان ها خلوت می شدند».

استاد اسفندیار شهیدی ادامه داد: «من فکر می کنم که 70 تا 80 درصد فیلم های ما به شدت به دیالوگ وابسته هستند، یعنی اگر قرار است در فیلم اتفاقی بیافتد و کاری انجام شود آن را می گویند و دیالوگ می کنند؛ کسی تلاش نمی کند که در این زمینه در فیلم یک کار تصویری انجام دهد. من معتقدم در سینمای ایران کسی ذره ای به تصویر اعتقاد ندارد و قول می دهم شما هم جزو همین دسته هستید».

وی وجود تصویر، فکر و ذهنیت دراماتیک در سینما را حیاتی دانست و تأکید کرد: «اگر تصویر، فکر و ذهنیت دراماتیک در سینما نباشد به این معناست که هیچ چیز دیگری وجود ندارد. دراماتیک فکر کردن باعث عمق بخشیدن به ماجرا و داستان می شود و این خیلی مهم است که ما ذهنیت دراماتیک داشته باشیم».

شهیدی در بخش دیگری از این کارگاه ترکیب بندی را عالی ترین بحث فیلم برداری دانست و گفت: «کسی که می خواهد فیلم برداری کند باید ترکیب بندی را به خوبی بداند».

وی در تعریف ترکیب بندی گفت: «ترکیب بندی علم سازماندهی عوامل بصری است و در کار مستند خیلی مهم تر و سخت تر است. ترکیب بندی شیرازه تصویر و به نوعی می توان گفت ایدئولوژی تصویر است».

در ادامه این کارگاه اسفندیار شهیدی به اهمییت دیدن و تفاوت آن با ادراک، حساسیت و ظرافت سیستم بینایی و عملکرد آن پرداخت و سپس به شباهت ها و تفاوت های چشم و دوربین اشاره کرد. وی در این رابطه افزود :«چشم ما در دیدن انتخاب گراست، یعنی وقتی به چیزی نگاه می کنیم بقیه تصاویر در حاشیه آن قرار می گیرد اما دوربین همه چیز را نشان می دهد».

شهیدی انتقادی نوع نگاه فیلم سازان از دید چشم انسان در فیلم ها مطرح کرد و در این زمینه افزود : «چشم دارای سیستم ثبات تصویر است، یعنی حتی وقتی که ما می دویم هم دنیا را با تکان و لرزه نمی بینیم. پس چرا در فیلم هایی که از دید انسان می سازیم دنیا را با تکان نشان می دهیم. یعنی وقتی می خواهیم دید شخصی را که می دود نشان دهیم دوربین را تکان می دهیم و بالا و پایین می کنیم».

در ادامه این کارگاه کارآموزان به پرسش سئوالات خود پیرامون ترکیب بندی پرداختند. در بخش پایانی کارگاه نیز اسفندیار شهیدی به ارائه توضیحاتی در مورد شناخت مرکز توجه و عوامل بصری پرداخت.