ضیاءالدین دری: برگزاری جشنواره فجر باید چیزی شبیه اسکار شود

به گزارش خبرنگار «نسیم»، برنامه "هفت" شب گذشته در میزگردی با حضور سیدضیاءالدین دری و فرشته طائرپور درباره چشم انداز جشنواره فیلم فجر روی آنتن رفت. از جمله گفته های این دو سینماگر در برنامه به این شرح است:

سیدضیاءالدین دری: سیدمحمد بهشتی و فخرالدین انوار به نوعی جشنواره متوقف شده فجر را راه انداختند و به لحاظ کمی هم تعداد آثار سینمایی بالا رفت و در همان دوره 10 الی 12 ساله شاهد دریافت جوایز بین المللی هم بودیم. دوره بسیار خاصی بود که میتوان یک دوره درخشان هم از آن نام برده شود.

فرشته طائرپور: جشنواره فیلم فجر مثل بچه همه ماست گاهی از آن دلگیر شدیم و از فاصله داشتیم اما در همه حالت عزیزی برای سینمای ایران بوده که نقش موثری را ایفا کرده است. نمیتوان قبل از شروع جشنواره درباره فیلمها نظری داد چیزی که همه ساله جوی درست میشود اما خودش راهش را پیدا میکند.

جشنواره یک فرصت مغتنمی است و این کارتابل را هیچ مدیری نمیتوان کنار بگذارد برای همین هر سال یک تغییری در آن ایجاد میکنند. با همه این تغییرات مولود مبارکی است و همچنان اعتبارش و آزرده خاطرهایش را هم دارد.

یکی دو اتفاق در این دوره انجام شده؛ بخش بین المللش جدا شده و برگزاری جداگانه آن یک تدبیر ویژه را میخواهد که جذاب باشد. فکر میکنم که این دوره را آزمون و خطایی بدانیم مثل همان دوره که تغییر در سیمرغ ها ایجاد شد. امیدوارم اگر نتیجه خوبی گرفته نشد دوباره به روال قبل برگردد. شکی نیست که همه تلاش میکنند که جشنواره آبرومندی باشد.

ممکن است هیأت انتخاب برخی را آزرده خاطر هم بکند مثل سالیان قبل. همین که ما یک جشنواره ای داریم که اعتبار بین المللی بکند ما برنده ایم گرچه ممکن است عده ای هم سیمرغ نگیرند.

سیدضیاءالدین دری: جشنواره فجر شاید ابتدای آغاز بکارش، اعلامی برای حضورش در کنار انقلاب و جشنهای انقلاب بود که کار درستی است. موقعیت امروز سینما با آن دوران تفاوت دارد؛ همه هم به جشنواره فجر می بالیم اما نباید همیشه به این روند ادامه دهیم.

طائرپور: متأسفانه مدیریت فعلی سینما مقاومت در برابر برخی فیلمها نشان نداد؛ فیلمهای خاصی که در جشنواره فجر گذشته هم حضور داشتند و باید ضمانتی برای اکران بنابر قولهایی که گرفتند، داشتند اما نتوانستند در طول سال اکران بشوند. الان هم خیلی فیلمها روی پرده رفته که خیلی از آنان سینمایی نیستند.

به نظرم از سال گذشته یک اتفاقی افتاد مبنی بر اینکه یک مدیریت مستمر اداره جشنواره را برعهده بگیرد. این کار خوبی است.

سیدضیاءالدین دری: در زمان انوار و بهشتی هم چون طولانی مدت ماندند توانستند خودشان را اصلاح کنند و موفق هم بودند. از ان زمان به خاطر مدیریت ناپایدار این امکان دیگر میسر نشد.

شکل اجرایی جشنواره ما مثل ونیز، کن و برلین است که شکل اروپایی دارد و به آن جشنواره ها شبیه شده است.جشنواره آنان یک جشنواره واکنشی است. یک بازار فیلم دارد که مبادله میکند.

چیزی که برای ما حائز اهمیت است این است که فیلمسازان میدانند که نظام ما چه میخواهد و طبق آن پیش میروند بنابراین نباید همه سینما را قربانی یک فیلمی در سال بکنیم که ممکن است با ما زاویه داشته باشد.

سینمای ما به سمت خصوصی شدن میرود و میبینم که فارابی درحال کوچک شدن است. جنس تولیدات و تهیه کننده ها نیز درحال عوض شدن است و میخواهد با مردم و نظام هم ارتباط داشته باشد.

مشتری ها اولیه ما سینمای مل، 15ساله ها تا محصلان کارشناسی است و ابتدا اینها جذب سینما میشوند. اینها هم فقط برگزیده های جشنواره و فیلمهای حاشیه دار یا برگزیده جشنواره خارجی را میبینند و سراغ بقیه نمیروند.

هیچ مدیریتی نمیتواند جشنواره را بهم بزند. به نظرم یک سال باید جشنواره را رقابتی برگزار نکرد و جایزه نداد. بگویند که سینمای ما مثل هندوانه دربسته ای است تا خودش را نشان دهد.

جشنواره الان پرهزینه است و باید از این حالت خارج شود. باید فیلمها را اکران کرد در طول سال و بعد بوسیله یک آکادمی مشخص و یک دبیر مشخص برگزیده ها مشخص شود. مشخص میشود که جامعه هم در این سینما چه نیازی دارد. نیازی هم به اکران ده روزه در ایام فجر هم نیست و تنها در یک شب جشن را مثل اسکار برگزار کرد.

طائرپور: این فرمولی که آقای دری هم گفتند چیزی شبیه به جشن خانه سینماست. گرچه من هم معتقدم که سینمای ما به سمت خصوصی شدن میرود. الان همه ارگانها دنبال سینمای هدایتی هستند. الزاما سینمای خصوصی خوب نیست چون ممکن است همین بخش توسط برخی جریانهای مختلف یا مدیران قبلا دولتی، بچرخند.

جشنواره فجر نمیتواند از مسیر هدایتی و رقابتی خارج شود گرچه شاید جشن خانه سینما این کار را بکند.

سیدضیاءالدین دری: در جشن خانه سینما جنس داوری آن مورد تأیید همه سینماگران نیست. به نظرم بین جشن خانه سینما و جشنواره فجر یک فاصله 180 درجه ای بوجود خواهد آمد. برعکس امثال اسکار و گلدن گلوب که شاید در جوایز فقط 20 درصد اختلاف داشته باشد.

جشن خانه سینما نباید در بخش جوایز واکنش به جشنواره فجر باشد. اختلاف باید در ده درصد باشد گرچه این همه جا هم هست مثل برگزیده گلدن گلوب که هنگام دریافت جوایز بعد از 7 دوره کاندیدا شدن حرفی علیه آنان میزند اما سانسورش هم کردند.

طائرپور: به نظرم تفاوت در جوایز این دو نیست. جز سرمایه های جشنواره است که اگر برخی هم درمورد جشنواره اعتراضی کنند. امیدوارم جشنواره خوبی باشد و همه از ان لذت ببرند.

سیدضیاءالدین دری: چارت شورای پروانه ساخت و نمایش یکی است از قبل تا به الان؛ شورای الان افراد فرهیخته ای هستند و دلسوز. ما سینما و در طرح مسائل کمی ترسیدیم و به اجتهاد شخصی هم نگاه میکنیم. باید جامعه مذهبی را توجه کنیم. افراد شورا هم نمیتوانند از فیلمی بزنند اما بازتاب آن مطالب در اکران را شاید مناسب ندانند.

در سال 91 و حدود 36 فیلمی که دیدیم حدود 20 دقیقه ممیزی داشتیم؛ امسال از حدود 18 فیلمی که من دیدم فکر نمیکنم به 9 دقیقه هم برسد به سختی شاید در حد کلمه ای از فیلم باشد. مثلا فیلم تازه خانم نیکی کریمی که شریف ساخته شده و حذفی هم نداشت.