"قول"؛ فیلمی در اما و اگر برای نوجوانان
یادداشتی کوتاه بر فیلم "قول"؛ کسی ارزش فیلمسازی برای کودک را انکار نمیکند اما مسأله این است که فیلمسازی که به کارش وارد است چرا قصهاش را سردستی انتخاب میکند، داستانی از جنس ایرانی با لوکیشن بومی؛ حرفی نیست اما مخاطبت کیست؟
خبرگزاری «نسیم»- محسن غلامی(قلعهسیدی) فیلم سینمایی "قول" ساخته محمدعلی طالبی بعنوان نخستین فیلم حاضر در کاخ جشنواره فیلم فجر به اکران درآمد. فیلمی که داعیه کودک و نوجوان را دارد اما به نظر می آید تنها بتواند به قول معروف به درد قشر نوجوان بخورد! اگر بخورد به شرطه ها و شروطه ها.
محمدعلی طالبی در "قول" تلاش میکند قصه بگوید؛ قصهای هرچند تکراری اما مثلا با روایت تازه که البته به نظر نمیآید موفق شده باشد. چرا؟ از این جهت که طیف مخاطبش مشخص نیست و برای همین دست به عصا راه میرود و قصه میگوید.
باز قصهای در شمال کشور با همان لوکیشنها -که نکته بدی نیست- داستان دو کودکی را بازگو میکند که همسن و رفیقاند اما از سر لج و لجبازی یکی غرق میشود و دیگری سعی در انکار عدم ماجرا دارد... .
به نظرم هر قصه تکراری میتواند جذاب باشد به شرطی که ایده آلهایی را رعایت کند؛ به فرض که قصه هم قصه خوبی باشد اما اگر درست و با ایده نوشته نشود حتی با بهترین کارگردانی هم فقط شکست است. آفت قصه های کودک این است که از زبان بزرگسال روایت میشود و برای همین دیالوگ گویی آن از جانب کودک توی ذوق میزند؛ همچنان که "قول" از این بابت ضعف دارد. بازیگران کودک واقعا ضعیف هستند!
بگذریم از کارکترهای زن فیلم که ادعای زن شمالی را دارند اما در ظاهر همه چیزشان به قشر دیگری شباهت دارد.
قصه سعی میکند چالش ایجاد کند و گره بیندازد؛ ابتدا تلاش میکند و قصه را هم مبهم نشان میدهد اما نیمه دوم فیلم، دیگر قابلیت کشش مخاطب آن هم مخاطب نوجوان را ندارد چون از جنس و نگاه واققی آنان ارائه نمیشود.
کسی ارزش فیلم کودک ساختن بویژه از طرف امثال محمدعلی طالبی را انکار نمیکند اما مسأله این است که فیلمسازی که به کارش وارد است چرا قصه اش را سردستی انتخاب میکند. داستانی از جنس ایرانی با لوکیشنی بومی؛ حرفی نیست اما مخاطبت کجای این فیلم هستند؟ کودک که هیچ اما بعید بدانم نوجوان هم استقبال کند.
ضعفی که اکثر فیلمهای کودک و نوجوان ما دارند همین است نشناختن طرف مقابل؛ نیتشان خیر است و با هزار گیر و گرفتاری و هزینه ای ساخته میشوند اما یا مخاطب هدفش را نمیشناسد یا در اکران به سد میخورد!
کارگردانی "قول" بد نیست اما بدون تعارف بازیها ضعیفند و حتی اگر فیلمنامه ای نسبتا روایتگر و قصه گو هم داشته باشیم وقتی همه چیز جور نباشد، نتیجه نمیدهد.
"قول" برای قشری فراموش شده در سینماست اما ای کاش ایده آلهای سینما را هم در نظر میگرفت؛ گاها بد نیست فیلمسازان ما آثار دیگر کارگردانان ژانر خود را هم ببینند تا اینقدر به تکرار نیفتند. به نظر نمیرسد امثال این فیلمها بتوانند راهی در اکران داشته باشند چه رسد به موفقیت!