موتمن: تجربه تاریخی ثابت کرده که کمدین‌ها شخصیت‌های جدی را خوب بازی می‌کنند

به گزارش خبرنگار «نسیم»، نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی "خداحافظی طولانی" لحظاتی پیش با حضور عوامل آن برگزار شد.

در ابتدای این نشست که فرزاد موتمن کارگردان این فیلم ضمن ابراز خوشحالی که بار دیگر در جلسه نقد و بررسی جشنواره فیلم فجر حاضر شده است گفت: قصه فیلم کار اصغر عبداللهی است که یک نویسنده و رمان نویس نسبتا قدیمی است. ابتدا از این داستان بی اطلاع بودم و دوست داشتم فیلمنامه خودم را جلو دوربین ببرم اما علی حضرتی با من تماس گرفت و پیشنهاد تولید این کار را داد و وقتی خواندم به دلایل زیادی فیلمنامه خودم را کنار گذاشتم و خواستم که این فیلمنامه را بسازم.

وی دلایل ساختن این فیلمنامه را برشمرد و گفت: اولین نکته این بود که فیلمنامه عشقی بود و همه می دانند که من عاشق دو ژانر عشقی و جنایی هستم و سینمای من این دو ژانر است. نکته بعدی این بود که بعد از "شب های روشن" هیچ فیلمنامه ای عشقی نداشتم و فکر کردم میزانسن های این فیلمنامه ها به من اجازه می دهد که به لحاظ گرارفیکی هم عشق را در بیاورم. نکته بعدی این بود که این فیلم در یک فضای صنعتی و در مورد کارگران فقیر است و متاسفانه در سینمای ما فیلم ها همه به خاطر تجارت از خیابان پارک وی به بالا می گذرد در حالی که مشتریان اصلی ما طبقه پایین جامعه هستند.

این کارگردان اضافه کرد: این فیلمنامه یک فرصت بود و اگر ایرادهایی هم داشت من باز چنگش می زدم و احساس کردم فیلم به من این اجازه را می دهد که به ژانر وسترن نزدیک کنم از طرفی یک تم در فیلم است که تقابل فرد با جامعه را نشان می دهد. در صحنه اول ما با این سبک مواجه می شویم.

وی اضافه کرد: البته یکی از دلایل مهم گروه تولید بود که پولشان آماده بود و بلافاصله یک چک خوب به من دادند و فیلم آغاز شد.

کارگردان "شبهای روشن" به انتخاب سعید آقاخانی برای نقش یحیی اشاره کرد و توضیح داد: ما به یک بازیگر مرد 50 ساله احتیاج داشتیم که هم بتواند تنهایی و تلخی را دربیاورد و هم لباس کارگری به او بیاید و بازیگران مرد ما در این رنج سنی خیلی کم اند. در یک جلسه ای به شکل جلسه بحرانی که نمی دانستیم چه کنیم و کسی را نداشتیم، مدیر تولید فیلم با ترس و لرز پیشنهاد سعید آقاخانی را داد اما به محض اینکه پیشنهاد داد سکوتی در جلسه حاکم شد و انتظار داشت که ما مخالفت کنیم و درست برعکس همه به آن فکر کردیم و مطمئن بودیم که سعید می تواند این نقش را بازی کند.

وی اضافه کرد: تجربه تاریخی ثابت می کند که کمدین ها شخصیت های جدی را خوب بازی می کنند چون فشار بر کمدین ها بیشتر است و معمولا شوخی ها روی کاغذ نیست و مجبورند خلاق و متمرکز و بداهه سازی کنند و واکنش ها را درجا به وجود آورند و خیلی تمرین کنند. معمولا کمدین ها در کارهای درام خوب جواب می دهند. شاید در ابتدا تردیدهایی در دلمان بود اما از همان 2 روز اول آقاخانی چنان متمرکز ظاهر شد که بعد از دو سه روز من و سعید با هم حرف نزدیم و من می ترسیدم حرفی به او بزنم که خراب شود و یادم است که اواسط فیلمبرداری میترا حجار به من گفت «آقاخانی برگ برنده فیلم است»

این کارگردان در خصوص موسیقی فیلم عنوان کرد: این فیلم غمگین است، حتی ازدواجی که صورت می گیرد خیلی غمگین است و می توان گفت ساده ترین ازدواج تاریخ سینمای ایران است. خودم آدم نوستالژیکی نیستم و فکر می کنم موزیک شما را به طرف نوستالژیک هدایت می کند و گاهی ما را یاد فیلم های قدیمی می اندازد.

وی اضافه کرد: ما خیلی سخت به این موسیقی رسیدیم و خیلی هم وقت ازما گرفته شد و حتی آهنگساز را اواسط کار تغییر دادیم. انواع موسیقی را انتخاب می کردیم و می دانیم که فیلم می تواند بدون موسیقی جلو برود اما من فیلم بدون موسیقی را نمی خواهم و با یک اصراری خواستیم که بسازیم و به این نتیجه رسیدیم که موسیقی غیر قراردادی باشد.

موتمن اضافه کرد: دوست داشتم یک موسیقی خیلی طبیعی برای این فیلم داشته باشیم و یک راه دیگر این بود که موسیقی طویلی ساخته شود که بیشتر آن سکوت است و جملات کوتاه این سکوت را بشکنند و آهنگساز به قطعات فقط نوکی می زند درست مانند خود قصه که به موضوعات آن نوک زده ایم.

وی اشاره کرد: هنوز روی صدای فیلم تردید داریم و صدا را در سینمایی چک کردیم که خیلی سینمای خوبی نداشت و فقط باید به جشنواره می رساندیم و الان که اینجا دالبی شنیدیم میزان موسیقی را بالا دیدم اما این صدا از این سینما به آن سینما عوض می شود اگر چیزی که این جا شنیدیم که را ملاک قرار دهیم این موسیقی بالاست.

وی با اشاره به اینکه در فرانسه به بازیگر کمدین می گویند توضیح داد: هیچ صحنه ای در فیلم نیست که سعید آقاخانی نباشد و فیلم مال یحیی است، چقدر شگفت انگیز چشمهایش را کنترل می کند که شوخ نباشد و چقدر خوب با مردمک های چشمش بازی می کند، من هر وقت این را می بینم می گویم وای چقدر خوب بود!

این کارگردان به ویژگی های فیلم اشاره کرد گفت: یک ویژگی که فیلم دارد این مختصر گویی آن است ما چیز زیادی از اتفاقی که افتاده نمی بینیم آنچه که می فهمیم این است که یحیی تنها خواسته ماهرو که می خواست وقتی به کما می رود بمیرد انجام می دهد اما کار او نمی تواند باعث مرگ او شود چون باید 7 دقیقه طول بکشد که دستگاه ها جدا باشد ولی یحیی تنها لحظه ای دستگاه را خاموش می کند.

وی اشافه کرد: چیزی که فیلم نمی خواهد به آن نزدیک شود قضاوت درباره این موضوع است بحث این فیلم این نیست و از دور به این ماجرا نگاه می کند و یحیی هر کاری کرد از سر عشقش به ماهرو انجام داد.

موتمن در مورد فیلمبرداری این فیلم سینمایی نیز توضیحاتی را ارائه داد و گفت: مرتضی غفوری فیلمبردار این فیلم بود که الان هم آلمان است، ما پیش از تولید صحبت کردیم و لوکیشن ها را دیدیم فیلم یک منطق رنگ و نور دارد. به نظر من این فیلم دو قصه و یک تم دارد یکی از این قصه ها ماهرو و دیگر طلعت است و ماهرو رنگی و با رنگ های زنده شروع می شود اما لحظه به لحظه کمرنگ می شود تا روی تخت بیمارستان نشانش می دهیم و طلعت برعکس آن کبود شروع می شود اما صحنه به صحنه رنگ می شود و در دو صحنه آخر به رنگی بودن ماهرو می رسد.

در ادامه این نشست ساره بیات به عنوان بازیگر این فیلم عنوان کرد: دیروز که فرصت نداشتیم درباره فیلم "ناهید" صحبت کنیم امیدوار این فرصت امروز باشد.

وی ادامه داد: از روزی که فهمیدم فرزاد موتمن قصد دارد فیلم بسازد مشتاق بودم که با او همکاری کنم. به نظر من سینمای موتمن سینمای مولف است و او صاحب سبک، در نتیجه دوست داشتم و در نهایت این سیاق را انتخاب کردم. در ضمن همانطور که خود فرزاد موتمن شریف است کارش هم شریف بود و احترامزیادی برای ما قایل بودند و من آسایش داشتم.

بیات در ادامه این نشست در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا بعد از فیلم "جدایی نادر از سیمین" این سبک نقش را انتخاب می کند، توضیح داد: من نقش هایی را که خودم دوست دارم و کارگردان هایی که دوست دارم را انتخاب می کنم. گروه و فیلمنامه برای من حائز اهمیت است و خیلی جاها دوست ندارم که باشم.

وی در پایان صحبت های خود از رسانه ها درخواست کرد که جزییات فیلم را در اخبار توضیح ندهند و امانت دار باشند و ماهرو را لو ندهید.

سعید آقاخانی که در فیلم نقش «یحیی» را ایفا می کرد گفت: اصلا در ذهنم نمی گنجید که این نقش به من پیشنهاد شود با توجه به اینکه قبلا همه کارهایم کمدی بوده است و مداوم فکر می کردم کارگردان پشیمان می شود.

وی ادامه داد: من با طبقاتپایین جتمعه آشنا هستم وقتی کککه فیلمنامه را می خواندم شخصیت یحیی خیلی کم حرف بود و احساس می کردم که خیلی کم اکت باشد و خودم باید ظریف سازی کنم و آدم قابل باور شوم.

میثم کائد مدیرتولید این فیلم نیز اشاره کرد که در این فیلم همه سر جای خود بودند و بار کسی روی دوش دیگری نبود.