نگاهی به "طفل سرراهی و خودمختار موسیقی ایران"

کدخبر: 986164

موسیقی وارداتی پاپ در سال ۹۳ هم به روند تکراری‌اش ادامه داد؛ برپایی کنسرت‌های پر زرق و برق و گرانقیمت در کنار ضعف‌های مدیریتی برای جهت‌دهی به این نوع موسیقی/ «نسیم»، از موسیقی "پاپ" در سال رو به پایان ۹۳ گزارش می‌دهد

خبرگزاری «نسیم»/ فرزانه غلامی تبار:

اینکه موسیقی پاپ در ایران، هویتی غربی و وارداتی دارد هیچ شکی در آن نیست اما نباید از این نکته غافل شویم به هر حال این گونه موسیقیایی در کشور جز پرطرفدارترین ها محسوب می‌شود و اینجاست که مسئولیت متولیان فرهنکی و هنری کشور برای جهت دهی مناسب این گونه موسیقی به ارزش ها و معیارهای نرم جامعه دوچندان می شود اما متاسفانه برخلاف وعده‌های مسئولان هنری کشور مبنی بر ارتقای سطح کیفی موسیقی پاپ در بخش‌هایی چون ترانه سرایی، آهنگسازی و خوانندگی امسال هم مانند سال‌های گذشته موسیقی پاپ همان مسیر نزولی تکراری و خنثی را سپری کرد بدون آنکه شاهد یک سیاست گذاری مدون و بابرنامه از سوی مسئولان هنری کشور باشیم به طوری "عنوان "طفل سرراهی" موسیقی ایران برازنده وضعیت موسیقی پاپ در کشور است البته طفل سرراهی که بیشترین چرخه مالی موسیقی کشور را به خود اختصاص داده است، از سوی دیگر دو نهاد معتبر موسیقی در کشور یکی "انجمن موسیقی ایران" به عنوان نماینده دولت در موسیقی و دیگری "خانه موسیقی" به عنوان تنها نهاد خصوصی موسیقی در کشور که البته برخی مواقع به طور غیر رسمی از نهادهای دولتی بودجه هم دریافت می کند، هیچ گونه فعالیت، برنامه ریزی و تاثیرگذاری در روند موسیقی پاپ تاکنون نداشته و نخواهند داشت به طوری که انجمن موسیقی ایران فعالیت و تمرکز خود را بر موسیقی نواحی و اصیل ایران نهادینه است و خانه موسیقی هم اغلب به موسیقی کلاسیک می پردازد و این وسط تنها دفتر موسیقی ارشاد است که صرفا درخواست مجوز آلبوم ها و کنسرت ها را بررسی میکند و این مرکز هم کاری به جریان موسیقی پاپ در ایران ندارد و این هنرمندان حاضر در این عرصه هستند که خودشان طبق سلایق خودشان تصمیم می‌گیرند نسل نوجوان و جوان علاقه مند به موسیقی پاپ چه چیزی گوش دهند و مسلما پس از مدتی همین سلایق شخصی جای خود را به سلایق عمومی مردم میدهد به طوری که امروزه شاهد آن هستیم برخی مواقع بی کیفیت ترین آثار موسیقیایی پاپ از نظر کارشناسان تبدیل به پرطرفدارترین آثار می‌شود، در ادامه در چند بخش و به طور خلاصه به جزئیات بیشتری از روند موسیقی پاپ در سال 93 پردخته شده است:

موسیقی پاپ با تلقیقی از سبک عربی- ترکی

شاید یکی از نکات ناامیدکنننده در بخش تنظیم قطعات و آهنگسازی موسیقی پاپ رواج بیش از حد سبک‌های موسیقیایی غربی، ترکی (استامبولی) و عربی است که در اغلب موارد این رواج به یک تقیلد صرف و بدون نوآوری بدل شده است زیرا به اعتقاد اغلب کارشناسان خبره موسیقی، استفاده به جا و نوآورانه سبک های موسیقیایی غربی، ترکی (استامبولی) و عربی در موسیقی پاپ کشور نه تنها به بدنه موسیقی پاپ ایران لطمه وارد نمی کند بلکه موجب احیا و جذابیت بازار موسیقی پاپ خواهد شد اما به عقیده خیلی از این کارشناسان این اتفاق در خوشبینانه ترین حالت شاید به کمتر از 5 درصد هم نرسد.

البته در سالی که گذشت، تک قطعاتی در حوزه موسیقی پاپ منتشر شد، که تا حدودی به طور خلاقانه از سبک های ترکی(استامبولی) در تنظیم قطعات بهره برده است که به فضای کار هم هیچ آسیبی وارد نکرده است که در همین چند اثر خلاقانه هم جای پای "میلاد ترابی" به عنوان تنظیم کننده دیده می ‎ شود که در یکی دو اثر هنرمندی چون محمد علیزاده این خلاقیت در کار دیده میشود، اما براستی در بیش از 90 درصد آهنگ های الگو گرفته از سبک های استامبولی و غربی فاقد هیچ گونه خلاقیت و نووری هستند و آهنگساز و تنظیم کننده کورکورانه یک اثر خارجی را با کمی تغییرات در اختیار خواننده های بعضا بی نام و نشان موسیقی قرار می دهند و درازای کار کم زحمت خود نیز پول های هنگفتی هم از آنان دریافت می کنند.

جای خالی خواننده‌های صاحب سبک در موسیقی پاپ ایران

براستی خواننده‌های صاحب سبک و صاحب امضای موسیقی پاپ سال 93 هم کوچکترین نقشی در فضای موسیقی کشور نداشته‌اند و از سوی دیگر نیز موسیقی پاپ در سال 93 هماننده یک دهه اخیر هیچ خواننده موسیقی پاپ با سبک مستقل را به جامعه موسیقی پاپ معرفی نکرد و البته با توجه به عدم برنامه ریزی های مدون همین انتظار هم می رفت، به زغم اغلب کارشناسان خبره موسیقی و مخاطبان حرفه ای و با سابقه موسیقی کشور، موسیقی پاپ ایران در یک ده اخیرخواننده مستقل و صاحب سبکب به خود ندیده است که بخواهد در سال 93 نقش پررنگی ایفا کنند شاید جای خالی هنرمند فقیدی چون ناصر عبدالهی بیش از گذشته در فضای موسیقی کشور احساس شود ، خواننده ای که به اعتقاد خیلی ها بدون تقلید از صدا و سبک های خواننده های لس آنجلسی و با بهر گیری از ترانه های نازل در زمان خودش یک تکان اساسی به موسیقی پاپ ایران وارد کرد و البته با رفتن زودهنگامش داغی بر دل مخاطبان حرفه ای موسیقی پاپ ایران گذاشت.

به هر حال موسیقی پاپ در سال 93 هم نه تنها هیچ چهره جدید بلکه هیچ نکته تاز ای برای این گونه موسیقی پرطرفدار نداشته است و از سوی دیگر چهره های مشهور این عرصه امسال هم نیز در تولید تک آثار خود تا حدودی قدم بر تکرار خود گذاشتند و تمرکز خودر ا بر برپایی کنسرت های پرتعداد و تکراری گذاشتند.

ماراتن کنسرت های پاپ با چند ویژگی منحصر به فرد

امسال هم کنسرت های پاپ ، مهم ترین و فعال ترین بخش موسیقی پاپ را به خود اختصاص داده بود ، اینکه برگزاری کنسرت های موسیقی بیشمار خود فی نفسه نکته منفی نیست شکی در ان نیست اما به واقعه برپایی بی برنامه و بی هدف کنسرت ها صرفا به خاطر "برپا شدن کنسرت" هیچ کمکی به پیشرفت و تعالی موسیقی پاپ نکرده و نخواهد کرد و تنها خاصیت آن افرایش تعداد تهیه کنندگان یا همان کنسرت گذران موسیقی پاپ در کشور است که به جز موارد خاص اغلب آنان فاقد تحصیلات آکادمیک و مرتبط با موسیقی و فاقد سوابق فرهنگی و هنری هستند و صرفا به عنوان اجراکننده یک کنسرت ایفای نقش می کنند ومعمولا این دسته تهیه کننده طبقه سلیقه عمومی و حتی آنی نسل نوجوان با خواننده ها قرار داد می‌بندند و در انتخاب خواننده هیچ بینش و نگرش حرفه ای را دخیل نمی دانند در واقع این جریان غالب در موسیقی پاپ درست برعکس کشورهای صاحب سبک موسیقی در دنیا است به طوری که در آن کشورها خواننده در میان چندین تهیه کننده حرفه ای به سختی و با وسواس فراوان با یک تهیه کننده قرار داد می بنند اما در موسیقی پاپ ایران به جز چند مورد خاص این تهیه کننده‌های غیر حرفه ای هستند که با پیشنهادهای وسوسه انگیز خود، خواننده مورد علاقه خود را پیدا می کنند و با آنان قرار می بندند و در نتیجه این روند شاهد برپایی کنسرت های پیایی و رنگارنگ خوانند ه های پاپ در کشور هستیم که به طور میانگین شاید بتوان گفت هر سه روز یکبار به استثنای ایام خاص در کشور کنسرت پاپ برپا میشود که سهم تهران به طرز عجیبی بیشتر از سایر استان ها است .

در سال 93 اما درحوزه کنسرت ها یک تفاوت با سال‌های پیشین داشت و آن اینکه امسال برج میلاد در یک اقدام غیر منتظره و قابل تامل اعلام کرد که در این برج امسال هیچ کنسرت پاپی برگزار نخواهد شد و کنسرتهای سنتی و کلاسیک را با تخفیف مناسب برگزار خواهد کرد، البته ناگفته نماند خوانندههای موسیقی پاپ تنها در جشنواره موسیقی فجر توانستند مجوز اجرا در برج میلاد را به طور موقت دریافت کنند.

یکی دیگر از نکات جالب و در عین حال خاص کنسرت های موسیقی پاپ در سال 93، برپایی کنسرت هایی از خواننده هایی که حتی یک آلبوم موسیقی مجاز هم منتشر نکردهاند و تنها مجوز برپایی کنسرت را اخذ کرده اند که این مسئله خود یک نکته منحصر به فرد در موسیقی کشور محسوب می‌شود.

اما یکی دیگر از نکات جالب کنسرت های امسال حضور چند خواننده در صف اول پرکا رها بود به طوری که این خواننده ها طی چند سال اخیر جز پرکارترین ها بوده اند که به ترتیب احسان خواجه امیری، مازیار فلاحی، محسن یگانه، سیروان خسروی، فرزاد فرزین، سون، محمد علیزاده، بابک جهانبخش و حمید عسگری جز پرکارترین خواننده های کنسرت گذار موسیقی پاپ در سال 93 بودند که نکته جالب نیز حضور همین خواننده‌ها تقریبا با همین ترتیب دراجراهای سال 92 بوده است البته نبابد از یک نکته غافل شویم که زنده یاد مرتضی پاشایی هم جز پرکارترین خواننده موسیقی پاپ در سالی که گذشت بود، که با رفتنش، نتواسنت گوی سبقت را از احسان خواجه امیری و سایرین ببرد اما به واقع حاصل برپایی این همه کنسرت موسیقی پاپ برای ارتقای این گونه موسیقی چه بود؟

بهای بلیط های کنسرت های پاپ در همان ابتدای سال 93 هم با افزایش چشمگیری روبرو شد به طوری که سال 93 قیمت بلیطها میانگین 30 هزار تومان تا 90 هزار تومان به فروش می رسید که این رقم در سال 93 به میانگین 45 هزار تومان تا 110 هزار تومان افزایش پیدا کرد که شاید این افزایش قیمت برای اغلب مخاطبان کنسرت موسیقی پاپ نکته منفی نبوده است زیرا سال هاست که قیمت بالای بهای بلیط کنسرت های موسیقی، این تفریح فرهنگی را از سبد تفریحی خانوادهای ایرانی خارج کرده است و این کنسرت ها اغلب به محفلی برای اقشار متوسط به بالای جامعه تبدیل شده است و از سوی دیگر نگارنده این مطلب در ادامه به درآمدهای نجومی برخی خواننده ها و تهیه کنندگان کنسرت در قبال قیمت نامعقول بهای بلیط کنسرت ها نمی‌پردازد.

انجمن خوانندگان موسیقی پاپ، آرزوی دست نیافتنی!

در همان روزهای آغازین سال 93 ، خانه موسیقی که تمام فعالیت های خود را مبتنی بر موسیقی کلاسیک ایرانی بنا نهاده است بالاخره در مقابل انتقادات اهالی موسیقی پاپ تسلیم شد و فراخوان تشکیل انجمن خوانندگان موسیقی پاپ را اعلام کرد و این در این فراخوان ، یک روز برای گردهمایی خوانندگان حرفه ای موسیقی پاپ اعلام کرد در این گردهمایی که چیزی حدود 100 خواننده پاپ در آن حضور داشتند تنها چهره آشنای این جمع شهرام شکوهی بود و خبری از سایر خواننده های مطرح موسیقی پاپ نبود و همانجا بود که نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی اعلام کرد به علت غیبت چهره های شاخص موسیقی پاپ ، فعلا نمی توا در خصوص این انجمن تصمیم گیری کرد و بزودی با فراخوانی جدید این انجمن راه اندازی خواهد شد که البته "بزودی" آقای مدیرعامل کم کم به سمت یکسالگی خود نزدیک میشود و خبری از انجمن خوانندگان موسیقی پاپ نیست و از نکات جالب این تجمع حضور گسترده خواننده های زیرزمینی و غیرمجاز پاپ در آن بود که مسئولین موسیقی کشور می بایست از حضور این عده نهایت استفاده را می کرد و یا سروسامان دادن به آنان از ترویج خواننده هاس موسیقی غیرمجاز و زیرزمینی تا حدودی جلوگیری می کردند اما حیف که از این فرصت خوب هیچ استفاده نشد.

حال به این مسائل ، حضور تزئینی و صرفا درآمدزایی موسیقی پاپ در بخش جنبی جشنواره موسیقی فجر 93 را نیز اضافه کنید و از سوی دیگر به عدم برنامه ریزی مدون و مشخص مسئولان وزارت ارشاد به عنوان متولی اصلی موسیقی کشور هم باید اشاره کرد تا به بلاتکلیف بودن این گونه پرمخاطب موسیقی پاپ اضافه شود البته در این میان نباید به نقش خنثی خواننده های پرطرفدار مویسیقی پاپ غافل شویم خواننده هایی که چند سالی است در ماراتن کنسرتهای تکراری و بدون برنامه حضور دارند و انگار برایشان آینده موسیقی پاپ اهمیت چندانی ندارد و سر در لاک خود کرده اند تا صرفا زمان برایشان بگذرد، حال باید منتظر اتفاقات موسیقیایی در سال آینده باشیم تا ببینیم مسئولیان هنری کشور برنامه ای برای سروسامان داده پرمخاطب ترین گونه موسیقی کشور داردند یا خیر، گونه ای که در صورت برنامه ریزی مدون می توان به بهترین شکل ممکن در راستی تولید آثار فاخر قدم گذاشت.

ارسال نظر: