قیمتگذاری منطقی سرخابیها در مقابل شرط سخت واگذاری
سعید فائقی، رئیس اسبق سازمان تربیتبدنی در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری «نسیم» قرار داده، به بررسی نحوه واگذاری دو باشگاه استقلال و پرسپولیس و قیمتگذاری آنها پرداخته است
متن یادداشت سعید فائقی که در اختیار «نسیم» قرار گرفته، به شرح زیر است:
قیمتگذاری دو باشگاه استقلال و پرسپولیس این روزها با واکنشهای متفاوتی روبهرو شده است. عدهای رقم اعلام شده را منطقی و گروهی دیگر این قیمت را کاذب عنوان میکنند. با این حال باید منطقی برای این مسئله تبیین شود. مسلما این قیمت گذاری به طور مسقیم به فرمولی برمیگردد که ارزش باشگاهها بر اساس آن تعیین شده است. به طور کلی ارزیابی شرکتهای مختلف با روشهای گوناگونی صورت میگیرد اما قیمتگذاری باشگاههای ورزشی به خصوص با برندهای فعالی مثل استقلال و پرسپولیس قطعا متفاوت از شکل عادی ارزشگذاریها خواهد بود. قیمتگذاری این دو باشگاه بر اساس داراییهای فیزیکی و غیر فیزیکی صورت گرفته که داراییهای فیزیکی شامل ورزشگاهها و ساختمانهای این باشگاهها مثل ورزشگاه درفشی فر پرسپولیس است و دارایی غیر فیزیکی شامل برند یا همان نمانای باشگاه است. هر چند روند قیمتگذاریهای عادی شرکتها با ورود به بورس انجام میشود اما ارزیابی من از این ارزشگذاری این است که با توجه به شرایط دو تیم سرخابی، قیمتگذاری از طریق مشابهسازی قیمت برند و تبلیغات پیراهن با میانگین قراردادهای تبلیغاتی یک ساله انجام شده است.
مثلا در ارزیابیها قیمت تبلیغات دور زمین و روی پیراهن تیمها در یک سال بررسی شده و این رقم در معادلهای برای مدت طولانی که در صورت واگذاری به صورت مادام میشود، در نظر گرفته شده است. احتمالا در این ارزیابی سهم تبلیغات دور زمین به اضافه تبلیغات روی پیراهن ضربدر دورهای ۳۰ ساله شده است و رقم حدودی معادل ۲۹۰ میلیارد اعلام شده، محاسبه شده است. این رقم هر چند در نگاه بسیاری از منتقدان و کارشناسان رقم بالایی ارزیابی شده اما بنده به بالا بودن رقم اعتقادی ندارم و بیشتر معتقدم برای این واگذاری شرایطی سخت در نظر گرفته شده که این شرایط در مقابل رقم اعلام شده بیشتر به عنوان یک معضل برای خریدار به حساب میآید. واگذاری دو تیم در ازای پرداخت ۴۰ درصد اولیه و پرداخت اقساط به صورت دو ساله شرایط سختی را برای خریدار رقم میزند که با توجه به حجم بالای بدهیهای دو تیم، بعید به نظر میرسد که مالک باشگاه از پس پرداخت این مبلغ بر بیاید. از سوی دیگر در شرایط به وجود آمده فضای غیر رقابتی برای خرید این باشگاهها به وجود آمده که این فضا چندان فضای مناسبی برای خرید باشگاهها نیست. با این شرایط افراد مرتبط با حوزه ورزش و به خصوص پیشکسوتان توانایی خرید باشگاهها را نخواهند داشت و به ناچار مجبور به خروج از فضای رقابت میشوند و رقابت تنها بین متمولان غیر ورزشی که سنخیتی با ورزش ندارند ایجاد میشوند. با این شرایط اعتقاد من این است که در دور اول و حتی دوم آگهی، فروش دو باشگاه سرخابی با استقبال روبهرو نمیشود و در ادامه ممکن است سازمان خصوصی سازی مجبور به کاهش قیمت و تسهیل شرایط در نظر گرفته شده شود. از تمام این مسائل گذشته موضوعی که این روزها در مورد آن زیاد شنیده میشود این است که دو باشگاه استقلال و پرسپولیس به عنوان شرکتهای تجاری سودده معرفی نمیشوند و خریدار باشگاه احتمالا با خرید این شرکتها متضرر خواهد شد. در پاسخ به این مسئله باید گفت سابقه این دو باشگاه در بدو تاسیس نشان میدهد که اتفاقا سرمایهگذاری در بخش ورزش و به خصوص این دو باشگاه سود ده است چرا که هر دو این باشگاهها در ابتدا شخصی و خصوصی بودهاند که باشگاه پرسپولیس متعلق به فردی به نام عبدو و باشگاه استقلال مؤسسهای عمومی و غیر دولتی بوده است. به علاوه اینکه فعالیت باشگاههایی مثل داماش، استیل آذین، پگاه و... در فوتبال نشان داده که فضای ورزش فضای مناسبی برای تبلیغات تجاری و سرمایهگذاری اقتصادی است. در نهایت اقدام صورت گرفته از سوی سازمان خصوصی سازی اجرای قانون مثبتی است که در نهایت میتواند به نفع دو باشگاه تمام شود به شرط اینکه ساز و کارها به صورت معقول مهیا شود و ارزشگذاری و شرایط واگذاری به شکل منطقی و صحیح تعیین شود.