جوابیه مرکز تحقیقات کشاورزی سمنان به «نسیم»
مرکز تحقیقات کشاورزی سمنان در پی انتشار گزارشی با عنوان "بیش از شش هزار اصله درخت ۴۵ ساله در شاهرود قطع شد" جوابیهای ارسال کرد؛ قطع و امحای درختان خشکیده در راستای کنترل زیستگاه، آفات و بیماریها، ضروری است
به گزارش «نسیم»، متن کامل این جوابیه را در ادامه می خوانید:
مدیر محترم سایت نسیم
با سلام
در آغاز از دغدغه و اهتمام آن خبرگزاری به مسایل زیست محیطی تشکر و قدرشناسی میگردد. در ارتباط با خبر منتشره در تاریخ 23/10/1393که بلافاصله مورد توجه سایتها و طرفداران محیط زیست قرار گرفته و بازتاب وسیعی را به دنبال داشته است، مراتب ذیل به اطلاع میرسد. انتظار میرود به عنوان رعایت اصول اولیه خبررسانی قبل از انتشار خبر، نسبت به بررسی صحت و سقم خبر اقدام و پس از حصول اطمینان از صحت، به انتشار آن اقدام گردد، شایسته است برابر ماده 23 قانون مطبوعات نسبت به انتشار پاسخ مرکز در اسرع وقت اقدام گردد.
- ضمن ابراز قدرشناسی و سپاس از زحمات و تلاشهای ارزشمند مدیران و کارکنان و محققان مرکز که با جدیت و پشتکار در خور تحسین این مجموعه بزرگ و سرآمد را بنیان نهاده و در ارتقای آن کوشیدهاند، از خدای منان برای آنان طول عمر با عزت و برای درگذشتگان مغفرت و آمرزش واسعه الهی مسئلت میگردد.
- رسالت و ماموریت مرکز تحقیقات به عنوان یک مجموعه پژوهشی، "شناسایی معضلات بخش کشاورزی استان، مطالعه، تحقیق، آزمونهای عرصهای و آزمایشگاهی مستمر و فراوان، بهرهگیری از توان و ظرفیتهای علمی و فنی محققین و اعضای هیات علمی که برخی در سطح ملی و بینالمللی شاخص و صاحب نظر هستند، جامعیت بخشی به تحقیق از طریق سطح و گستره پژوهش و انتقال و توسعه آن به بهرهبرداران و کارشناسان بخش کشاورزی، ارائه رویکردها و راهبردها به دستگاهها و مسئولین استانی و ملی و تولید دانش و علوم کاربردی" بوده و اینها اساس و رویکرد مبنایی مرکز تحقیقات به شمار میرود که حاصل چند دهه تلاش و اثرات آن را در سطح استان میتوان به وضوح مشاهده کرد.
- تحقیقات یعنی یافتن و انتخاب ارقام و پایههای مقاوم در مقابل تنشهای محیطی زنده و غیرزنده ازجمله مقاوم به خشکی، لذا یکی از رسالتهای ذاتی تحقیقات، برنامههای گزینشی جهت یافتن ارقام و پایهها هست و در این مسیر، قطعا یکسری از نتّاج همیشه حذف شدنی هستند و برخی نتّاج ماندنی.
- تعداد ادعایی درختان قطع شده اغراقآمیز بوده و به شدت تکذیب میگردد و انتشار آن از مصادیق بارز تشویش اذهان عمومی جامعه محسوب میشود. با توجه به تصاویر ماهوارهای منتشر شده، در قطعه زمین مورد اشاره حتی یک درخت چنار یا کاج نیز وجود نداشته است. در کل سطح مذکور و 40 سال پیش حدود 600 نهال مثمر گیلاس کشت شده بود و پس از سپری شدن عمر مفید آنها، احیای باغ در همان مکان یا مکان دیگر، جزو برنامههای مدیریتی مرکز بوده است. لذا، ابتدا اقدام به احداث باغ گیلاس جدید در سطح حدود 2 هکتار در ورودی مرکز و با رعایت اصول فنی و سامانه آبیاری تحت فشار گردید و سپس بعد از انتظاری چهار ساله و اطمینان از استقرار و رشد و نمو کامل باغ جدیدالاحداث، اقدام به حذف درختان باقیمانده که حدود یک سوم نهالهای اولیه بود، گردید که ضروری مینمود. چرا که این باغ که فراتر از عمر مفید حفظ و نگهداری شده بود، در مجاورت کلکسیون انگور، کلکسیون گردو و خزانه تولید نهال شناسهدار استان واقع شده بود و با توجه به اهمیت حفظ کلکسیونها و تولید نهالهای سالم و دارای اصالت و نیز با توجه به سپری شدن عمر مفید درختان گیلاس (حداکثر 25-20 سال)، امکان تبدیل شدن درختان به عنوان کانون و زیستگاه آفات و بیماریها محرز گردیده بود، لذا هیچ چارهای جز حذف آن وجود نداشت. هماکنون این مکان در حال آمادهسازی بستر و پاکسازی محیط و عاری نمودن از میزبانی آفات و بیماریها بوده تا مجددا در برنامه احداث باغ قرار گرفته و با فراهم شدن اعتبارات آبیاری تحت فشار، به صورت اصولی و مبنایی اقدام خواهد شد.
- از بدو تاسیس مرکز، امر قطع اشجار خشک اعم از مثمر و غیر مثمر و واکاری مجدد آنها به عنوان یک ضرورت علوم باغبانی انجام شده است. حفظ ذخایر ژنتیکی و ارقام مختلف درختان میوه در کلکسیونهای متعدد مرکز که در سطح ملی بینظیر و یا حداقل کم نظیر است جز در سایه قطع (در پایان عمر باغ) و ایجاد باغات جدید، میسر نبوده و نمیباشد. ضمن اینکه در طول دوره رشد درختان، با توجه به تنوع گیاهان، خشکیدگی تعدادی درخت رخ میدهد که یک روند طبیعی محسوب شده و قطع و امحای درختان خشکیده در راستای کنترل زیستگاه آفات و بیماریها، بسیار ضروری مینماید.
- در سالهای اولیه دهه تاسیس مرکز، تعداد 9 حلقه چاه با ظرفیت آبدهی بیش از 250 لیتر در ثانیه مورد بهرهبرداری بوده که در طی دو سه دهه گذشته تعدادی از چاهها با قطع و کاهش شدید آبدهی مواجه شده و از مدار بهرهبرداری خارج شده است وآبدهی بقیه چاهها نیز به شدت کاهش یافته، به نحوی که در حال حاضر آبدهی چاههای مورد بهرهبرداری به کمتر از صد لیتر در ثانیه تقلیل یافته و در ماههای گرم سال همین میزان اندک نیز قابل استحصال نمیباشد. بنابراین مدیریت مصرف آب، حفظ ذخایر ژنتیکی و کلکسیونها، تولید هستههای اولیه بذری و نیز تولید و تکثیر نهالهای سالم و دارای اصالت بسیار اهمیت خواهد داشت.
- این مرکز به حکم ضرورت و در راستای اجرای سیاست های دولت و با حمایتهای سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و سازمان جهادکشاورزی استان سمنان و به منظور تامین بستر اجرای فعالیتهای فنی و تحقیقاتی خود در جهت تولید بذور و نهال مبادرت به احداث شبکههای آبیاری تحت فشار در مزارع و باغات تحقیقاتی و کلکسیون نموده، اما به دلیل مضایق و محدودیتهای اعتباری از یک سو و مضایق منابع آبی از سوی دیگر، توفیق اجرای شبکه آبیاری در محیط طولانی پیرامونی محدوده مرکز را نیافته است و آبیاری اشجار واقع در محیط پیرامونی به روش غرقابی انجام میگردد که با توجه به محدودیت منابع آب و ضرورت تعادل و حفظ سفره آبهای زیرزمینی ممکن است تنشهای موردی بروز نماید.
- تعداد کمتر از صد درخت که عمر چندانی نداشته و مورد شکایت کشاورزان منطقه بسطام قرار گرفته بود به استناد نامه بخشدار محترم بسطام و پس از بررسیهای فنی از سوی کارشناسان مرکز که از نخبگان و پیشکسوتان علوم باغبانی در سطح استان به شمار میآیند، قطع شده است. احداث باغات جدید و توسعه فضای سبز تحت سامانههای آبیاری نوین، جزو سیاستها و برنامههای مدون و اصلی مرکز بوده و مدیریت منابع و مصرف بهینه آب، مهمترین دغدغه و رویکرد مبنایی محققین و اعضای هیات علمی مرکز بشمار میرود.
- در قطع اشجار منفعت اقتصادی و کسب درآمد به هیچ وجه مدنظر نبوده و برای یک مجموعه پژوهشی با سابقه شرمآور است که برای کسب منافع اندک و ناچیز اقدام به قطع درختان نماید. ضمن اینکه باغ مذکور جزو درختان مثمر بوده و منطق و عقل سلیم حکم میکند که از آن بهرهبرداری شود، لذا ادعای حذف این باغ (با این توهم که در آن کاج و چنار کشت شده) و تخصیص سهم آب آن به افزایش سطح زیر کشت، سراسر کذب و نادرست است.
- مساحت این مرکز 450 هکتار ذکر شده که صحیح نیست و کمتر از این میزان میباشد.
- و نکته غایی و مبنایی و خط فکری و مسیر علمی و عملی مسئولین مرکز فرمایشات و رهنمودهای مقام معظم رهبری و سفارشات و سخنان گهربار معظمله در خصوص تحقیق و پژوهش است که آویزه گوش و آیینه و تابلو و نماد عینی تمام فعالیتهای مرکز بوده و افتخار میکنیم که این مجموعه بزرگ استانی و ملی توانسته با پژوهشهای کاربردی و شناسایی و ارائه راهکاری علمی و عملی، بسیاری از معضلات بخش کشاورزی را برطرف نموده و امروز جزو مراکز بسیار خوب کشور ارزیابی میشود و این نبوده و نیست جز مسئولیتپذیری، مدیریت جهادی، وقف جسم و جان برای کشاورزی استان، نگاه کسب منفعت معنوی و تلاش برای جلب رضای خدا و خلق خدا. انتظار به حق این است که همه همت کنیم و شبکه عظیم و گسترده و فراگیر و مثر تحقیقات کشاورزی را مورد حمایت قرار داده و یقین بدانیم که بازخورد نتایج تحقیقات مستقیماً به بهرهبرداران و در نگاه کلی به همه آحاد مردم میرسد.
خبرگزاری «نسیم» این آمادگی را دارد که مستندات خود در این باره را پس از اظهار نظر کارشناسی سازمان محیط زیست منتشر کند.