شعبانیبهار: فرهنگ ورزش کردن در کشور ما نهادینه نشده
معاون ورزش همگانی وزارت ورزش در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: در کشور ما نگاه به ورزش محدود است/ در چند سال گذشته به جای اینکه ورزش بیشتر به مردم خدمات بدهد، پولی شده/ رهبری سرمایه اصلی در توسعه ورزش همگانی هستند
غلامرضا شعبانیبهار، معاون ورزش همگانی وزارت ورزش و جوانان هفته گذشته مهمان خبرگزاری «نسیم» بود. وی بزرگترین دغدغه کاری خود را احیای دوباره ورزش همگانی میداند و تمام تلاش خود را انجام میدهد تا جامعهای سالم در آینده داشته باشیم. متن گفتگوی خبرنگاران این رسانه با شعبانیبهار را در زیر بخوانید:
خیلیها منتظر هستند با ورود دانشگاهیها در ورزش، شاهد افول ورزش شویم و در آینده مدیران غیر ورزشی وارد این عرصه شوند، نظر شما در این خصوص چیست؟ بعضی از مدیران از قبل مانده یک نگاه سنتی را در مقابل یک نگاه تجربی نسبت به پدیده ورزش دارند و آنها دوست دارند با همین سبک و سیاق اداره ورزش را ادامه بدهند در صورتی که اصلاً چنین چیزی امروز امکان پذیر نیست. ما یادمان هست زمانی مطرح میشد که مثلاً تیم فوتبال یک مربی بدنسازی ویژه میخواهد و میگفتند بدنسازی کشتی با فوتبال، دوومیدانی، ژیمناستیک فرق میکند و علم تمرینش فرق میکند اما آنها این موضوع را قبول نمی کردند واصلاً نمیگذاشتند مربی بدنساز بیاید و مقاومت میکردند.آنها مربی بدنساز را به عنوان یک فعالیت علمی نمیشناختند وقبول نمیکردند چون نگاه آنها همان نگاه سنتی قدیم بود. اما با علمی شدن نگاه ها امروز می بینیم که هر تیمی ماساژور و مربی بدنساز دارد. ما در بحث ورزش این نگاه علمی را نیز داریم واگر نه برد و باخت ها همیشه در ورزش بوده است. یک روزی یک گل میزنیم یک روزی یک گل میخوریم و با یک گل خوشحال میشویم و با یک گل ناراحت. درست است در عالم قهرمانی اینها یک پوئنی است ولی ما به عنوان یک معلم همه اینها را یک مظاهری از ورزش میدانیم. اصل ورزش همان اصل سلامت و تندرستی و جسم و روان و نشاط جامعه و ارتقاء کیفیت زندگی و لذت بردن از زندگی است. همه اینها را ما از دل ورزش در میآوریم. تمام نظامهای تعلیم وتربیت عمدتاًتأکید به سلامت جسمی و روح دارد؛ یعنی اگر تعلیم و تربیت نتیجهاش به سمت سلامتی و تندرستی و تعادل رفتارهای یک فرد نرود، موفق نخواهیم بود. من خودم هم اعتقاد دارم ممکن است خیلی کارکرد ما کارکرد قهرمانی حرفهای صرف نباشد و از اینکه در بخش قهرمانی ورود نکردیم خیلی هم مثلاً احساس ضعف در این زمینه نمیکنیم. نگاه ما متفاوت است. نگاه ما این است که بخش عمدهای از فعالیتهای ورزش در دنیا فقط برای عامه مردم است نه یک قشر خاص. بنابراین ما دانشگاهیها اعتقادمان بر این است که اگر بخواهیم تعلیم و تربیت به معنای واقعی محقق شود شرطش داشتن سلامت جسمی است. اگر بخواهیم تغییری در رفتار افراد و در زندگی اجتماعی، فردی، خانوادگی و حتی سیاسی مردم اتفاق بیفتد، لازمه آن داشتن یک سلامت و نشاط و شادابی و تحرک جسمانی و تحرک فکری است در غیر این صورت اینها همه مظاهری از ورزشهای قهرمانی است.
معاونت ورزش چه برنامه ای دارد که بتواند ورزش همگانی را در جامعه نهادینه کند؟ قبل از پاسخ به نکتهای اشاره کنم که کمتر در بخشهای ورزشی و توپ و تور به این طور مسائل میپردازند. خیلیها اعتقادشان بر این است که کشورهای توسعه یافته تمام هم و غمشان فوتبال و ورزشهای مختلف است در صورتی که این موضوع نیست. مثلاً ما تحقیقی را انجام دادیم که در آن دلایل میزبانی کشورها برای مسابقات بزرگ بررسی شده است. این تحقیق نشان داد که 90 درصد کشورهای اروپایی اعتقادشان بر این است که دلیل میزبانی ها این است که ما میخواهیم مردم را به ورزش کردن تشویق کنیم. ما میخواهیم بحث تحقیق و توسعه را در ورزش رشد بدهیم و ما میخواهیم یک تمرین مدیریتی کنیم وافکار عمومی را به سمت تحرک و فعالیتهای جسمانی سوق دهیم. کشورهایی مثل آمریکا کمی متفاوت است آنها ابتدا می خواهند بدانند که چه امکاناتی لازم است که همه صنوف را درگیر ورزش کنند و سپس می خواهند سلطه خود را از طریق ورزش در دنیا افزایش دهند. حالا به سراغ کشورهای در حال توسعه می رویم ومی بینم که اکثراً دنبال مدال هستند و می خواهند که در دنیا بگویندکه "ما هستیم" و فکر میکنندکه توجه به ورزش یعنی توجه به مدال و قهرمانی. لذا تمام ارزشهای آنها به سمت کسب قهرمانی میرود. بعد از پیروزی انقلاب هیچ کس نپرسید ما از این میزبانی مسابقات آیا میخواهیم یک تمرین مدیریتی برای نسل جوان داشته باشیم؟ من سوال می پرسم که وقتی یک مسابقه برگزار میشود چند مدیر کشور را جمع میکنیم تا نحوه برگزاری یک مسابقه را ببینند؟ کشورهای آسیایی علاوه بر اینکه به احیای ورزش در اصناف توجه دارند، به دنبال کسب میزبانی مسابقات هستند. امروز می بینیم تمام میزبانی های مسابقات در کره و چین است. ورزش دیگر فقط برد و باخت نیست. ورزش آنقدر کارکردهای اجتماعی، طبی، پزشکی، اقتصادی و سیاسی، فرهنگی دارد که در بعضی از کشورها آخرین مرحلهاش به بخش ورزشی میرسد. این صحبتی که عرض میکنم این به معنای نفی قهرمانی نیست. اگر ما یک نگاه سیستمی نسبت به مؤلفههای و شاخصهای توسعه کشور داشته باشیم، ورزش قهرمانی جای خودش هست نه کم نه زیاد و ورزش همگانی جای خودش هست و ورزش بانوان هم جای خودش هست.
نگاه در کشور ما به ورزش محدود است. اگر بخواهید بدانید که در دنیا چرا به ورزش بها داده میشودباید ببنید جایگاه آن در دانشگاه چگونه است. اگر می ببینید در دنیا به ورزش در دانشگاهها توجه کردند و دانشکده گذاشتند، استاد گذاشتند، دانشجو گذاشتند و به قول امروزیها صد تا پروفسور دارد، یعنی در آن کشور به ورزش اهمیت داده می شود. امروز می بینم یک عده میگویند که ما که کاری نداریم حداقل بچسبیم به فوتبال و کشتی و ورزش. متأسفانه بعضی مواقع نگاه فرهنگی ما یک نگاه محدودی میشود. در یک تحقیق ملی دلیل عدم گرایش جوانان به ورزش بررسی شد که دلیل عمده آن نگرش مردم و جوانان نسبت به ورزش عنوان شد. نزدیک به 39 درصد گفتن به دلیل مسائل اقتصادی بوده است در صورتی که در قانون اساسی داریم ورزش رایگان است. ما الآن فضای ورزشی را به حراج گذاشتیم. نگاه وقتی تفکر اقتصادی باشد و همهاش تولید، تولید، سود بیشتر، سود بیشتر مطرح باشد همین می شود. همین تفکر الآن حاکم است و به خصوص این چند سال گذشته ورزش به جای اینکه بیشتر خدماتی به مردم بدهد پولی شده است. سوال: در بسیاری از موارد امکانات ورزش وجود دارد اما فرهنگ ورزش در جامعه وجود ندارد؟ یکی از دغدغههای اصلی که در فضای کشور ما وجود دارد این است که فرهنگ ورزش کردن در کشور ما نهادینه نشده است یعنی مردم به این باور نرسیده اند که ورزش برایشان ضروری است و میبایستی در ساعات روزانه خودشان حتماً یک وقتی را به آن اختصاص بدهند. ما در بحثهای تغییر رفتار میگوییم که اولین مؤلفه دانش و مرحله دوم این نگرش است، مرحله سوم تبدیل این دانش و نگرش به یک رفتار فردی است و اگر این به باور عمومی تبدیل شود تبدیل به رفتار اجتماعی میشود. بعضی از افراد هستند که واقعاً نمیدانند که ورزش میتواند به سلامتی آنها کمک کند و این همان دانش است که خیلیها ندارند. بعضیها هم دانش لازم را دارند ولی نگرش لازم را ندارند برای نمونه مثلاً یک پزشک اعتقاد دارد و دانش و آگاهی دارد که سیگار کشیدن برایش بد است اما سیگار می کشد. اما اگر این نگرش واقعاً اتفاق بیفتد تبدیل به رفتار فردی میشود و اگر این رفتارهای فردی ما زیاد شود در جامعه تبدیل میشود به رفتار اجتماعی. برای آنکه ورزش در کشور ما نهادیه شود عناصر زیادی لازم است که ما نیز مسئول ان هستیم لذا من در اولین مرحله دانش افزایی را جزء برنامه اصلی خودم گذاشتم. در اولین گام با صدا و سیما قرار داد بستیم و 20 برنامه 30 دقیقهای برای افزایش دانش مردم در حوزه سلامت پخش خواهدشد. برای این 20 جلسه از 15 نفراز پزشکان دعوت کردیم تا از منظر تهدیدی با مردم صحبت کنیم . نکته بعدی این است که با اصحاب رسانه صدا و سیما، خبرگزاریها، مجلات و روزنامهها به صورت توصیهای ورود پیدا کردیم . این نگاه در گذشته بوده اما این نگاه دانش افزایی ، نگاه علمی و نگاه تهدید نبوده و همهاش نگاه اوصیکم به تقوی الله بوده است. برای توسعه ورزش همگانی در برنامه های اجرایی هم ورود پیدا می کنیم و اولین کاری تشکیل دایره معاونت همگانی در وزارت ورزش بوده است. بعضیها میگویند ساختار مشکلی را حل نمیکند اما من چون تخصصم مدیریت ورزشی است میگویم بعضی اوقات که ساختار نباشد چیزی شکل نمیگیرد.
چه مقدار بودجه برای بخش همگانی فدراسیون های ورزشی در نظر گرفتهاید؟ آقای رئیس جمهور در برنامه تجلیل از ورزشکاران بر دو چیز تاکید داشتند اول اینکه نگاه به ورزش بانوان عوض شود و دوم اینکه ورزش همگانی جزء اولویتهای دولت یازدهم است. بر این اساس برای توسعه ورزش همگانی برای اولین بار بودجه مشخص گذاشتیم برای نمونه هفته گذشته جلسه داشتیم و 6 میلیارد بودجه فقط به فدراسیونها دادیم فدراسیونها چه تضمینی به شما داده اند که این پول را خرج ورزش همگانی کنند؟ ما در سه مرحله اینها را ارزیابی کردیم. یک مرحله 50 درصد دادیم و گفتیم این برای شروع کار و مرحله دوم 25 درصد پرداختی داشتیم. یک سری از فدراسیون ها که ضعیف کار کردند 15 درصد گرفتیم و یک سری هم که اصلاً کار نکردند صفردرصد دادیم. بیشترین فدراسیونی که دریافتی داشت فدراسیون کشتی بود با 600 میلیون تومان. به طور کلی هر فدراسیون معادل 10 درصد از بودجه خود را در حوزه همگانی دریافت کرد. آخرین پرداختی ما در سه ماه آخر سال بود که 25 درصد پرداختی داشتیم و به 30 فدراسیون حداقل دریافتی یعنی 5 درصد دادیم و در مجوع 80 درصد از بودجه بخش همگانی خود را دریافت کردند و 11 فدراسیون نیز صد در صد بودجه خود در این بخش را دریافت کردند. مثلاً به جانبازان، دوچرخه سواری و کبدی صد در صد دادیم علتش این بوده که فعالیتهای گستردهای داشتند.
برای سال 94 چقدر بودجه برای ورزش همگانی در نظر گرفته اید؟ بستگی دارد به بخش قهرمانی ولی به نظر میرسد که امسال 7 و نیم میلیارد را ما بتوانیم داشته باشیم. 7 و نیم میلیارد را گفتم که احتمال دارد ما هیچ خرج نکنیم و احتمال دارد که 7 و نیم میلیارد را هم خرج کنیم. علتش این است که برای سال آینده یک فرمی درست کردیم تا اعلام کنند در طول سال چند تا پروژه همگانی دارند؟ در کجا ودر چه تاریخی؟ در چه شهرستانی؟ عنوان پروژه چیست؟ که من بدانم در طول سال چند پروژه با شما دارم که هم انتظار من از شما معلوم باشد و هم شما توقعاتتان از من معلوم باشد. بعد من برای برنامه شماکارشناس میفرستم تا اظهار نظر کنند که این پروژه ها تا چه حد پیش رفته است.بنابراین ما امسال تمام پروژههایمان را رصد میکنیم. ما الآن تفاهم نامه با هیچ فدراسیون غیر همگانی نبستیم هر کدام خواستند ابتدا باید فرمشان را پر کنند اگر این فرم ها را تکمیل نکنند ما بودجه آنها را در استانها و ادارات کل خرج می کنیم. بعد از دیدار با رهبری به رسول خادم گفتم یک برنامه برای ما انجام بده و 20 تشک در استادیوم آزادی بیندازید و کشتی بگیرد.خادم از این پیشنهاد استقبال کرد و آن را در قالب یک مسابقه برگزار کرد و بازتاب خوبی نیز داشت.
فدراسیون فوتبال چه کاری کرده؟ الآن فدراسیون آمده یک سری نونهالان را در قالب کلاسهای تابستانی جمع کرده است البته بودجه فدراسیون فوتبال در بعد همگانی صفر بوده است. فدراسیون فوتبال 700 میلیون تومان بودجه در بخش همگانی داشت ولی ما دیدیم که این در توسعهاش مانده است. ما تنها معاونتی که کارگروه تخصصی داریم. اعضایش هم دکتر هنری، دکتر قره، دکتر فرزاد غفوری، دکتر مجتبی امیری، دکتر خانم صفاری، دکتر رحمان سوری، دکتر فرشاد تجاری، هستند و همه این مسائل را با هم بحث میکنیم چون این کار یک نفر نیست و یک کار جمعی است.
برنامه های ویژه ای برای نوروز در نظر گرفته بودید در خصوص برنامه های نوروز 94 توضیح دهید؟ عید نوروز سال 93 گفتیم که یک برنامهای اجرا کنیم و قرار شد از ایام تعطیلات که همه به شهرهایشان می روند و وقت هم دارندو میل به پرخوری دارند برای اولین بار جشنواره ورزشی را 216 هزار نفر شرکت کننده در سراسر کشور برگزار کردیم. امسال نیز این جشنواره را برگزار کردیم که با رشد زیادی نسبت به سال گذشته همراه بود.
در خصوص تجهیز روستاها چطور؟ درسال گذشته قول دادیم نزدیک 100 روستا را تجهیز ورزشی کنیم و الآن من نزدیک 200 میلیون تومان برای تجهیزات ورزشی در مناطق چهار استان خراسان شمالی، رضوی، جنوبی و سیستان و بلوچستان هزینه کرده ایم. انشاء الله امسال هم اگر خدا عمری دهد میرویم در غرب کار کنیم. با استانداریها هماهنگ کردیم تا هر چقدر پول دادیم استان ها هم پول بیاورند. ما نمیتوانیم از روستاها غافل شویم یک نفر اگر سلامتیاش تهدید شود ما مسئول هستیم ما همهاش نباید به تهران که فکر کنیم. ما برای اینکه برنامههایمان را اجرا کنیم سه بازوی اصلی داریم یک بازویمان فدراسیونها است جالب است بدانید که رویکرد ما در بخش همگانی متناسب با رویکرد مقام معظم رهبری و رئیس جمهور است . برای نمونه 12 فدراسیون کلاً با رویکرد همگانی در نظر گرفتیم و گفتیم اگر فدراسیونها 10 درصد دارند همگانی انجام میدهند شما حداقل باید 20 درصد همگانی شوید. الآن ما قرارداد با 9 فدراسیون را بستیم. البته هنور با ما 3 فدراسیونی که صنفی هستند یعنی کارگری، دانشگاهی و دانشآموزی هنوز تفاهم نامه امضا نکرده ایم و کمک مابه صورت موردی کنیم.
به موضوع حضور 12 فدراسیون زیر نظر معاونت همگانی اشاره کردید. تا کنون با چند فدراسیون تفاهم نامه همکاری امضا کردید؟ رویکرد این 9 فدراسیون یعنی همگانی، روستایی، هنرهای رزمی، بیماریهای خاص، بدنسازی، نجات غریق به سمت همگانی رفته یعنی فدراسیون به معنی فقط قهرمانی نیست یعنی رویکردهایش و اعزامها را با تنظیم ما انجام میدهند. یک بخش عمده از کار ما توسعه ورزش همگانی در دستگاههای اجرایی است. در شورای ورزش همگانی 6 یا 7 وزارتخانهها عضو هستند و جدیداً مصوب کردیم که یک نماینده از حوزه علمیه یک نفر از فراکسیون ورزش نیز حضور داشته باشد این را هم تصویب کردیم. هدف اصلی از تشکیل این شورا چیست؟ هدف اصلی از تشکیل این شورا همافزایی ظرفیتهای دستگاههای اجرایی برای توسعه ورزش همگانی در سطح کشور است. یکی از دستاوردهای این شورا این است که ما داریم یک تفاهم نامه با وزیر انجام میدهیم که ما یک سری فضای ورزشی نیمه تمام را با کمک بسیج به پایان برسانیم. آیا میتوانید امکانات ورزشی را دوباره به مردم برگردانید؟ الآن بحث جدی داریم در این زمینه. مثلاً ما رفتیم مجلس به ما گفتند چرا ورزش همگانی توسعه نیافته است؟ گفتم دلیلش ماده 88 است دلیلش نگاه اقتصادی به ورزش است دلیلش نگاه درآمدزایی از اماکن ورزشی است. الآن مگر وزارت بهداشت بیمارستانهایی که مال خودش است را خصوصی میکند؟ برعکس الآن دارد رایگان میکند و اصلاً درمان را رایگان میکند چرا این رویکرد است و برای ما که فضای ورزشی که بخشی از سلامت است و بحثی از پیشگیری است را داریم به مزایده میگذاریم و میدهیم دست بخش خصوصی البته پول خوب است ولی به چه قیمتی یک آدمهایی هستند که آرزو میکنند که فقط سلامتی داشته و نصف تهران هم مال او است ولی نمیشود.
پس باید یک نگاه منطقی و متوازن و عادلانه داشته باشیم گفتم برای مثال آقای گرشاسبی شما چندتا سالن ورزشی توی شهر تهران دارید؟ گفت: 180 سالن. گفتم باشه گفتم چند تا منطقه شهرداری دارید گفت: 22 منطقه. گفتم شما 12 درصد از این 180 را بدهید میشود 22 سالن شما میتوانید به هر منطقهای از تهران یک سالن را معرفی کنیم و بگوییم این همگانی و مجانی است از صبح علی الطلوع تا نصف شب صبحها خانمها میآیند آنهایی که خانهدار هستند و یا آقایان بازنشسته هستند بیایند تا عصر این یک سالن فقط در منطقه باشد سه چهارتا را هم بگذار برای قهرمانی و بقیه را اگر میخواهید اجاره بدهید اجاره بدهید.
صفر و صدش نکنید همه را اجاره بدهید چرا اجاره بدهید اتفاقاً ماده 88 ظرفیت خوبی است ماده 88 میگوید شما همه میخواهید نگه دارید نگه دارید به من ربطی ندارد اما اگر میخواهید اجاره بدهید این ساز و کارش است یعنی از زمانی که شما میگوید اگر شما 10 تا را بخواهید خودت نگهدارید اشکالی ندارد حالا میگوید شما کدامش را نیاز دارید میگویید من پنج تا را نیاز دارم میگوید این پنج تایی که نیاز دارید طبق شرایطی باید واگذار شود و درست هم هست نوشته مازاد بر نیازها را باید از طریق ماده 88 اجاره دهید. و من هم بعد از زدن مثال 10 آپارتمان تازه جا انداختم که بابا میتوانید هیچی اجاره ندهید. ما در کل ایران میگوییم مثلاً 187 سالن رایگان برای توسعه ورزش همگان و سلامتی مردم داریم کسی نمیگوید سالن نیست کسی نگوید که هیچ جا نیست. دولت به لحاظ حاکمیتی هم وظیفه دارد برای مردم حداقلها را فراهم کند حالا یک متمکن است برود انقلاب اشکالی ندارد اما منی که ندارم میروم توی سالن همگانی کارم را انجام میدهم لذا این را بردیم به سمتی که بالاخره یک چیزی از آن در میآید. برنامههای ورزش همگانی در سال 94 چیست؟ چند برنامه ویژه داریم. یکی از برنامهها استمرار تجهیز خانههای روستایی احتمالاً توی مناطق غربی باشد، برگزاری جشنواره ورزشی اقوام است که امسال با مشارکت ریاست جمهوری میخواهیم در کشور برگزار کنیم با آقای یونسی و.. هستند. این جزء برنامههایمان هست که بتوانیم برگزار کنیم و نکته مهم این است که ورود ما به ورزش مدارس و همکاریهای مدارس را امسال در قالب جشنوارهها را بیشتر خواهیم کرد و داریم با آقای دکتر حمیدی طراحی میکنیم که بتوانید یک کمی بحث ورزش مدارس را برجستهتر کنیم. مهمترین کار ما این است که توی این فدراسیونهای 9گانه و دوازدهگانه یک نظارت جدی و پیگیری و رصد جدی خواهیم داشت که اینها فعالیتشان خیلی بیشتر از گذشته نمود پیدا میکند. ما با آقای دکتر گودرزی صحبت کردیم ورزش همگانی و رسانه را میخواهیم انشاء الله امسال یک همایش خوبی برگزار کنیم.
واما حرف پایانی؟ از من بپرسند سرمایه اصلی شما در توسعه ورزش همگانی چیست؟ در یک کلام میتوانم بگویم که نگاه علمی و منطقی مقام معظم رهبری است که اگر این نبود اصلاً ما نمیتوانستیم حرکت کنیم. نگاهشان نگاه راهبردی است حالا علتش را یک نکته عرض کنم ما الآن هرم جمعیتی جوانان ما الآن روی 30 سال است یعنی 5 سال دیگر هرم جمعیتی جوانان ما میرود روی 35 سال. در 2050 هرم جمعیتی ما میرود روی 55 سال. شما حساب کنید در سال 2050 بهترین نیروهای جوان ما که بیشترین جمعیت را تحت شعاع قرار میدهد و شامل آن میشود 55 سالگی است. این 55 سالگی چه نوع ورزشی را میطلبد؟ فقط همگانی میطلبد. چون ورزش قهرمانی بین 18 تا 35 سال عمر مفید قهرمانی در ایران طولانی است اما در خارج بین 18 تا 26 سالگی در کشور ما یک کمی به آن کشش میدهند میروند خداحافظی میکنند دوباره پشیمان میشوند و بر میگردند اما در خارج اگر رفت دیگر رفته اگر بیاید هم دیگر نمیگذارند. پس حالا میخواهم بگویم که رهبری نگاهشان استراتژیک است چون نگاه ایشان روی اینها است میداند که جمعیت ما در آینده فقط به سلامت نیاز دارد حالا شما حساب کنید هرم جمعیتی شما 55 سال است میدانید چقدر هزینه درمان و مراقبت میخواهد؟ چقدر باید کشور سرمایه داشته باشد که اینها را نگهداری کند پس بهترین راه پیشگیری است به خاطر این است که رهبری میگویند که ورزش برای جوانان لازم است اما برای افراد مسن واجب است چون این دوران دورانی است که خودش نیست یک دفعه میبینید یک مریض ده نفر را گرفتار میکند حالا گرفتاری این 10 نفر گرفتار را ضربدر کل کشور بکنید میبینید که حوصله مردم چقدر افسرده است و روحیه مردم چقدر ناراحت است حالا شما حساب کن که این چقدر کمتر باشد توی وفاق ملی، توی همبستگی ملی، توی نشاط ملی همه تأثیر دارد.