حدادعادل: پیشنهاد می‌کنم انجمن دوستداران اقبال در ایران تاسیس شود

به گزارش خبرنگار «نسیم»، غلامعلی حدادعادل در بزرگداشت اقبال لاهوری که عصر امروز در حوزه هنری برگزار شد، با بیان اینکه بیش از نیم قرن است که از آغاز آشنایی ام با اقبال می گذرد، گفت: چند نکته قابل تامل در شخصیت اقبال لاهوری وجود دارد یکی اینکه شخصیت فکری و فلسفه وی ترکیبی از منظر فلسفه اسلامی و غربی است؛ البته مرادم این نیست که وی تفکر بی سروسامانی دارد بلکه لاهوری هم با فلسفه شرق و هم با فلسفه غرب آشنا بود.

وی اظهار داشت: پایان نامه دکتری اقبال لاهوری سیر حکمت در جهان اسلام بود؛ البته وی فلسفه را در آلمان خوانده بود و به همین دلیل با فلسفه غربی بی واسطه آشنا شده بود، ولی هیچگاه بی قید و شرط مقلد فیلسوفان غربی نبود.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه با دو چشم نگاه کردن به فلسفه از خصوصیات اقبال بوده است، تصریح کرد: ترکیب توانایی عقلی و عاطفی و احساسی از دیگر ویژگی های وی به شمار می رود که از اقبال هم شاعر و هم متفکر ساخته است؛ البته این توازن یعنی شاعری و متفکری کمتری در کسی وجود دارد. به عبارت دیگر آنانی که شاعر هستند کمتر متفکر و آنانی که متفکر هستند کمتر شاعر خواهند بود.

حدادعادل تصریح کرد: اشعار اقبال لاهوری یکسره شور و احساس است و خوانده را تصرف می کند؛ البته اشعار وی درون مایه و محتوای فکری و عقلانی دارد. ترکیب جنبه های فردی و اجتماعی انسان یکی دیگر از ویژگی های اقبال لاهوری است؛ در حقیقت اشعار وی انسان را تا حد علاء بالا می برد و در عین حال نیز انسان را به عنوان یک قطره در دریای جامعه گم می کند.

وی افزود: اقبال به هیچ عنوان نسبت به سرنوشت امت اسلامی و مسلمانان در شبه قاره بی تفاوت نبوده است. ترکیب دین داری و روشنفکری یکی دیگر از ویژگی های وی به حساب می آید؛ البته نباید فراموش کنیم که روشنفکری تعریف مبهمی دارد ولی اگر روشنفکری را به عنوان گفتن حرف های نو تلقی کنیم باید بگوییم که اقبال در عین دینداری روشنفکر بوده است.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه مجموع ویژگی ها جایگاه بسیار بالایی را به اقبال بخشیده است، ادامه داد: به تمام شاعران ایرانی ارادت دارم و به هیچ وجه قصد تخریب شاعران بزرگ کشور را ندارم ولی باید بگویم که در زمان اقبال ما هیچ شاعری را در ایران نداشتیم که از حیث فکری، جهان بینی و صاحب اندیشه بودن به جایگاه اقبال رسیده باشد.

حدادعادل گفت: اقبال با فلسفه های قرن 19 اروپا آشنا بوده است و با توجه به وی کودکی خود را در هندی که تحت سلطه انگلستان بود بزرگ شد، ولی به هیچ وجه شیفته فلسفه انگلیس نشد بلکه به سمت فلسفه آلمان سوق پیدا کرد و در چنین فضایی به انسان و مقام انسان عنایت تام داشته ولی نه بر پایه اومانیستی بلکه در متن عرفان انسانی و معارف قرآنی.

وی گفت: دو پیشنهاد در خصوص اقبال لاهوری دارم اول اینکه اهالی فکر، عرفان و ادب همت کرده و انجمن دوستداران اقبال را تشکیل دهند، التبه خودم بارها قصد تاسیس این انجمن را داشته ام ولی مجال آن نبوده است، علاوه برآن پیشنهاد می کنم حوزه هنری بسیاری از اشعار اقبال را با موسیقی اصیل ایرانی همراه کند تا هم اشعار وی جلوه پیدا کند و هم موسیقی آبروی بیشتری پیدا کند.

گفتنی است، در پایان مراسم کتاب "بال جبرئیل" شامل ترجمه برخی اشعار اقبال و همچنین کتاب "اقبال چه بود و چه گفت" رونمایی شد.