"اتفاق"؛ کتابی پر از ناهماهنگی‌های زمانی

کدخبر: 1026786

گلی ترقی در اولین رمان بلندش داستانی زندگی یک خواهر و برادر دوقلو را روایت می‌کند که چندین سال از هم دور می‌شوند؛ «نسیم» در یادداشتی به چگونگی روایت گلی ترقی در این داستان می‌پردازد

گروه فرهنگی «نسیم»؛ «تمام زندگی حاصل ضرورت است و اتفاق»؛ این اولین جمله ای است که در کتاب "اتفاق" گلی ترقی با آن مواجه می شوید؛ که اسم کتاب هم با این جمله رقم خورده است.

ترقی این کتاب را در سال 93 نوشته و انتشارت "نیلوفر" آن را منتشر کرده است.

گلی ترقی را همه با خاطره نگاری هایش می شناسند و این کتاب اولین داستان بلند او به شمار می رود؛ کتابی که به زعم خیلی ها نتوانست نام گلی ترقی را پرآوازه تر کند.

محور قصه "اتفاق" زندگی یک خواهر و برادر دوقلو است؛ "نادر" و "شادی"؛ ماجرا از کودکی آنها شروع می شود و تا زمانی که به سن شصت سالگی می رسند ادامه دارد؛ نادر عاشق می شود و دختر همسایه که همان است که نادر عاشقش شده به خبر می رود و پدر برای اینکه پسرش غصه نخورد او را برای تحصیل به امریکا می فرستد.

خواهر و برادر دوقلوی قصه از هم جدا می شوند و هر کدام روایت های خود را از زندگی دارند؛ هر دو ازدواج های ناموفق داشته اند و زندگی شان بسیار شبیه به هم بوده است؛ داستان با روایت های نادر و شادی ادامه پیدا می کند تا اینکه نادر در شصت سالگی به ایران بازمی گردد.

یکی از نکاتی که خوانند با خواندن این کتاب مواجه می شود؛ فضاسازی های تکراری نویسنده است، در بیشتر کارهای گلی ترقی کودکی ها در همان شمیران می گذرد و شخصیت های اصلی داستان درهمان مکان همیشگی (شمیران) رشد می کنند.

در این داستان، با خواهر و برادری دوقلو مواجه هستیم که به گفته خودشان باید همیشه کنار هم باشند اما وقتی که پدر، پسر را برای شکست عشقی که خورده است به امریکا می فرستد ناخوادآگاه دلت می خواهد تا از خواهر احساسات بیشتری دریافت کنی اما این احساسات و رفتارهای اشخاص نیز به خوبی تصویر نشده است.

خط داستانی کتاب فاقد خلاقیت است و کلیشه های زیادی که نبودشان هم خللی به اصل قصه وارد نمی کند؛ در سراسر داستان موج می زند؛ کتاب های دیگر ترقی تم خاطره دارد و در این کتاب هم بیشتر از آنکه با تم داستانی روبرو باشیم؛ شاهد خاطره گفتن ها هستیم؛ ترقی داستان های کوتاهش جذاب تر است و شاید همین کوتاه نویسی باعث شده است تا در اولین رمان بلندش نتواند مخاطب را با خود همراه کند.

"اتفاق" پر است از ناهماهنگی های زمانی؛ مثلا در جایی از کتاب نادر در امریکا به یاد خاطرات کودکیش می افتد اما خاطراتی که نقل می کند ایران قبل از انقلاب نیست و در جای دیگری شادی برای پوشکین(همسرش) از نادر می گوید اما زمانی را در گفته هایش روایت می کند که نادر در ایران نبوده است؛ کتاب پر است از این زمان هایی که نویسنده در آن گم شده است و حتی گاهی احساس می کنی نویسنده خط سیر داستانش را گم کرده است و این خواننده را به اشتباه می اندازد.

ترقی در این داستان می خواهد بگوید که اتفاق ها می افتد اما آدم ها در رخ دادن آن نقشی ندارند؛ وقایع اجتماعی زیادی مثل، پیروزی انقلاب، جنگ و ... در داستان اتفاق می افتد اما ترقی در داستان "اتفاق"ش می گوید که انسان ها نقشی در این اتفاق ها ندارند و «تمام زندگی حاصل ضرورت است و اتفاق»!؛ اینکه مثلا انقلاب در ایران رخ داده و این انقلاب حاصل اتفاق بوده است و ادم ها در شکل گیری این اتفاق نقشی نداشته اند، خودش بحث های زیادی می طلبد.

گلی ترقی معتقد است این رمان، "یک رمانِ "خوش‌بخت" است ، چرا که در آن نه از نوستالژی خبری هست و نه از مرگ، و تنها چیزی که در این رمان حضوری پررنگ دارد، "زندگی" است و بس ..."

البته که این زندگی؛ فقط حول تلخی ها و شکست های دو شخصیت اصلی می چرخد و خوشبختی زمانی برایشان رخ می دهد که بعد از چندین سال دوری به هم می رسند.

گلی ترقی در داستان های کوتاه و خاطره نگاری هایش بیشتر می تواند خواننده را با خود همراه کند تا در داستان های بلند، البته شاید همین علت باعث شده تا فقط دو داستان بلند بنویسد.

ارسال نظر: