نخستین نشست تخصصی کتابداران بخش نابینایان صبح امروز برگزار شد
مشاور مدیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور در این نشست گفت: این نهاد، کمبودهای نابینایان را شناسایی کرده و در خیلی از بخشها زمینه استفاده و بهرهبرداری نابینایان و کمبینایان از امکانات کتابخانهها را فراهم کرده است
به گزارش خبرنگار «نسیم»، وزیرپور، مشاور مدیر کل نهاد کتابخانههای عمومی کشور در ابتدای این برنامه در سخنانی گفت: نابینایان و روشندلان افراد توانایی هستند که در نهادهای دولتی و غیر دولتی مشغول به فعالیت میباشند، بر این اساس باید به نیازهای آنها توجه لازم را بکنیم و در این راستا کتابخانهها از نظر کمی و کیفی میتوانند به این نابینایان و این روشندلان کمکهای فراوانی کند.
وی افزود: در کشور ایران به دلیل جنگ تحمیلی با عراق شاهد افزایش معلولان بودیم و بر این اساس ضرورت دارد تا کتابخانههای کشور بخشی را برای معلولان از جمله نابینایان و کمبینایان در نظر بگیرند. بر این اساس کتابخانهها باید برنامه مناسب و مستند تدوین کنند تا پاسخگوی نیازهای این عزیزان باشند.
وزیرپور ادامه داد: نهاد کتابخانههای عمومی کشور این کمبود را شناسایی کرده و در خیلی از بخشها زمینه استفاده و بهرهبرداری نابینایان و کمبینایان از امکانات کتابخانهها را فراهم کرده است.
مشاور مدیر کل نهاد کتابخانههای عمومی کشور خاطر نشان کرد: تهیه کتابهای به خط بریل، تهیه کتابهای گویا و تجهیز ضروری کتابخانهها به امکانات لازم برای استفاده نابینایان از جمله اقداماتی است که نهاد کتابخانههای عمومی کشور برای تسهیل استفاده نابینایان و کمبینایان از امکانات موجود کتابخانهها در نظر گرفته است.
متولیان معاون پژوهش و برنامهریزی نهاد کتابخانههای کل کشور در بخش دیگر این برنامه در سخنانی گفت: در این نشست دو وعده به کتابداران بخش روشندلان و نابینایان میدهم و سعی میکنم تا به آنها عمل کنم تا خدمتی به آنها باشد در جهت تسهیل وضعیت کاری و شغلی آنها محقق شود. بر این اساس بنا شده سامانهای ویژه مدیریت کتابداری برای نابینایان ارائه شود تا آنها بتوانند از آنها استفاده لازم را ببرند. البته پیش از این سامانهای جهت ارائه خدمات به نابینایان در نهاد کتابخانههای عمومی کشور در حال خدماترسانی بود منتهی بر اساس تحقیقات همکاران ما در نهاد کتابخانههای عمومی به این نتیجه رسیدیم برای بهرهبرداری و استفاده بهتر نابینایان و کمبینایان سامانه نرم افزایش جدید و مستقلی را تحت عنوان نرمافزا مدیریت کتابداری نابینایان طراحی کنیم تا هر چه بیشتر به این عزیزان خدماترسانی شود.
وی افزود: این سامانه ویژه مدیریت کتابداری ویژه نابینایان تا اسفندماه طراحی و انجام مراحل آزمایشی آن به پایان میرسد و از ابتدای سال 1395 در نهاد کتابخانههای عمومی کشور اجرایی شده و به نابینایان و کم بینایان خدماترسانی میکند.
متولیان ادامه داد: فعالیت دیگری که در نهاد کتابخانههای عمومی کشور به آن میپردازیم گویاسازی منابع کتابخانه است. بر این اساس امکان درخواست کتاب برای گویاسازی توسط کتابدار و اعضای نابینا و کمبینا فراهم میشود و به دنبال آن کتابهای مورد نیاز بر روی سامانه قرار میگیرد. نکته بعدی تولید منابع خط بریل از کتابهای موجود است. بر این اساس هم اعضای کتابخانه و هم مسئولان میتوانند بر سفارش منابع با خط بریل دخالت کرده و کتب مورد نظر خود را سفارش بدهند.
معاون پژوهش و برنامهریزی نهاد کتابخانههای کل کشور خاطرنشان کرد: اقدام بعدی ما ایجاد ایبوکهای کتاب میباشد که ما با همکاری مؤسسه ماهور در نظر داریم تا تمام فایلهای غیر تصویری یا همان متنی را با همکاری این مؤسسه و با کمک نرم افزار متنخوان این فایلهای متنی را به صوت تبدیل کنیم.
وی اضافه کرد: در کنار این اقدامات ما در تلاشیم تا منابع آموزشی و پژوهشی از جمله فصلنامه نهاد کتابخانههای عمومی را به خط بریل تبدیل کرده و بر روی سایت قرار دهیم.
وی در پایان گفت: شغل دیگر ما طراحی و خدماترسانی مسیریاب الکترونیکی ویژه نابینایان است که این مسیریاب در محل نهاد کتابخانههای عمومی کشور فعالیت کرده و به نابینایان و کمبینایان خدماترسانی خواهد کرد. البته با توجه به فیزیک و معماری کتابخانههای کشور دست ما برای استفاده از این مسیریاب الکترونیکی باز است.
اللهیاری معاون توسعه کتابخانهها و کتابخوانی در سخنرانی گفت: نشست امروز به مناسبت روز عصای سفید که در روز 23 مهرماه است برگزار میشود. این اولین نشست که شاهد برگزاری آن هستیم.
وی افزود: از 2 هزار و 200 کتابخانههای نهادی کشور 51 کتابخانه دارای بخش نابینایان و کم بینایان است و در این میان استان خوزستان به چهار بخش نابینایی درمقایسه با دیگر استانها به لحاظ فراوانی بخشها پیشتاز است.
معاون پژوهش و برنامهریزی نهاد کتابخانههای کل کشور ادامه داد: در حوزه کتابداران بخش نابینایان ما در سطح کشور 40 نفر مدیر کتابدار داریم که از این تعداد 21 نفر خانم و 18 نفر آقای هست. همچنین این تعداد در 51 بخش نابینایی و 24 استان کشور در حال فعالیت هستند. از 40 نفر کتابدار فعال در بخش نابینا 18 نفر کمبینا،14 نفر نابینا و 8 نفر بینا هستند که به روشندلان خدمات کتابداری میدهند. متأسفانه در 7 استان کشور دارای نیروی نابینای متخصص به منظر ارائه خدمات به اقشار کم بینا و نا بینا وجود ندارد.
اللهیاری خاطرنشان کرد: در حوزه منابع بخش نابینایان ما حدود 5 هزار و 700 عنوان کتاب گویاسازی شده در قالب یک عدد هارد 2 ترابایتی به بخشهای نابینای کتابخانههای کشور ارسال کردیم. همچنین حدود 22 هزار نسخه کتاب بریل در بخش نابینایان کتابخانههای عمومی کشور وجود دارد که به دلیل منسوخ شدن اطلاعات برخی آثار مورد استفاده قرار نمیگیرند.
وی تصریح کرد: تا نیمه سال 1393 ماهنامه علم و فرهنگ به خط بریل از سوی این نهاد به مدت 2 سال به بخشهای نابینایی ارسال شده است. اما متاسفانه خرید اشتراک روزانه و نشریه نابینایی در حال حاضر برای بخشهای نابینایی کتابخانههای عمومی کشور انجام نشده است.
معاون پژوهش و برنامهریزی نهاد کتابخانههای کل کشور افزود: در خصوص اعضای نابینای کتابخانههای عمومی کشور باید به این نکته اشاره کنم که عضویت اقشار کمبینا و نابینا در کتابهای عمومی کشور به صورت رایگان انجام میشود. بر اساس آمار رسمی مرکز آمار ایران بیش از 500 هزار نفر کمبینا و نابینا در کشور وجود دارد که در حدود 5 هزار نفر از این نابینایان در کتابخانههای عمومی کشور عضو فعال هستند.
وی در پایان گفت: در حوزه مشارکت شرکتها در بهینهسازی بخشهای نابینایان در کتابخانههای کشور تا امروز چهار باب کتابخانه و بخش نابینایی در چهار استان کشور شامل خوزستان، زنجان، لرستان و کرمانشاه توسط شرکتهای خصوصی و با همکاری انجمن نابینایان ایران تجهیز و بهسازی شده است.
ساعی مسئول بخش نابینایان کتابخانه مرکزی تبریز در اولین نشست تخصصی کتابداران بخش نابینایان در سخنانی گفت: به چند مورد مسئله و مشکل در خصوص بخش نابینایان کتابخانههای کشور اشاره میکنم. مورد اول نبود متولی مستقیم در نهاد کتابخانههای کشور ویژه نابینایان و کمبینایان هست که بتوانند به درخواستهای آنها رسیدگی کنند. مورد دوم بحث عدم پیشبینی ویژه در نهاد کتابخانههای عمومی کشور برای بخش نابینایان. زیرا در نهاد عملاً هیچ پدیدهای برای نابینایان و کمبینایان در نظر گرفته نشده و اگر هزینهای هم شده خیلی کم و در حد استانی بوده است. بر این اساس ما درخواست داریم تا بخش نابینایان در نهاید کتابخانههای عمومی کشور بودجه مستقلی داشته باشد.
وی افزود: موضوع بعدی بحث مواضع و نیروی انسانی مشغول به کار در بخش نابینایان نهاد کتابخانههای عمومی کشور است. متأسفانه ما در هفت مرکز کشور فاقد نیروهای لازم و متخصص در بخش کتابداری نابینایان هستیم. موضوع بعدی امنیت شغلی کتابداران است. ما درخواست داریم کتابداران تغییر وضعیت پیدا کرده و دارای امنیت شغلی شوند تا با شکل مناسبی خدمات خود را به نابینایان و کمبینایان در کتابخانهها ارائه دهند. مورد چهارم بحث مناسبسازی محیط کتابخانههای ملی هست. ما درخواست داریم تا شاهد مناسبسازی فیزیکی نه برای نابینان و معلولین همه جامعه باشیم تا همه اقشار بتوانند از لحاظ رفت و آمد از کتابخانههای کشور بهرهمند شوند.
مسئول بخش نابینایان کتابخانه مرکزی تبریز ادامه داد: بخش دیگر موضوع بازنگری در دستور عمل اداره بخش نابینایان و کمبینایان در نهاد کتابخانههای عمومی کشور است. بر این اساس ما نیاز داریم تا این دستور العمل مجدداً بازنگری شده و ضمانت اجرایی داشته باشد. درخواست ما این است تا توجه ویژه ای به کتابدارانی که در بخش نابینایان کتابخانههای کشور فعالیت میکنند شود زیرا فعالیت و تلاش آنها بیش از سایر بخشهای کتابخانههای کشور هست.
ساعی خاطرنشان کرد: بحث ایمنی اعضای کتابدار کتابخانهها و همچنین اعضایی که از این کتابخانهها استفاده میکنند موضوع دیگری است که باید به آن توجه شود. بر این اساس درخواست داریم ک8 در صورت بدی آب و هوا به لحاظ امنیتی و برای حفظ سلامت کارکنان همانند سایر مراکزی که در شرایط بدی آب و هوا تعطیل میشوند این وضعیت شامل حال این مراکز نیز شود.
وی افزود: نکته مهم دیگر این است که ما درخواست داریم تا کتابداراین بینایی که چند سال است با مجموعه کار میکنند و به خط بریل آشنا هستند و همچنین طرز کار استفاده از تجهیزات بخش نابینایان را فرا گرفتهاند باقی بمانند اما باید اولویت استخدام نیروها در بخشهای نابینایان کتابخانهها با افراد تحصیلکرده و کارآزموده نابینا باشد.