یک نویسنده و منتقد ادبی:

کتاب "حا سین نون" به ابعاد مختلف فتنه در زمان امام حسن (ع) پرداخته است

کدخبر: 2003677

وجیهه علی اکبری سامانی گفت: در این کتاب نقاط برجسته ای چون بعثت، رحلت پیامبر (ص)، مسئله غدیر، شهادت امام حسن (ع) و کربلا که نقطه اوج این کتاب است پرداخته شده و سپس به هجرت امام رضا (ع) به شهر "مرو" هم اشاره شده است.

به گزارش خبرنگار « نسیم آنلاین »، نشست نقد و بررسی کتاب "حا سین نون" نوشته "سیدعلی شجاعی" با حضور "وجیهه علی اکبری سامانی" نویسنده و منتقد ادبی و "رضا رسولی" نویسنده و منتقد کتاب با اجرای "احمد شاکری" در مرکز فرهنگی شهدای هفتم تیر برگزار شد.

وجیهه علی اکبری سامانی نویسنده و منتقد ادبی در ابتدای این نشست در سخنانی، گفت: این کتاب در 160 صفحه و در 16 فصل به یک دهه آخر زندگی امام حسن مجتبی (ع) می پردازد. بر این اساس تقریبا 10 صفحه نخست پیرامون به امامت رسیدن ایشان است و 10 صفحه آخر هم پیرامون به شهادت رسیدن این امام بزرگ است.

وی افزود: باتوجه به عبارات و جملات عربی که در کتاب آمده مشخص است که تخقیق و پژوهش فراوانی پیرامون نگارش این کتاب انجام شده است. در حقیقت ما با یک کاری کپی برداری شده از سایر کارهای مذهبی روبرو نیستیم.

سامانی ادامه داد: ابتدا وقتی کتاب مطالعه می شود حتی برای افرادی که با واقعه تاریخی اشاره شده در این کتاب آشنا هستند یک بازنگری تاریخی انجام می شود که به نظر من تاثیرگذاری آن از کارهای مشابه دیگر بیشتر است.

این نویسنده و منتقد ادبی خاطرنشان کرد: در این کتاب علاوه بر اینکه به سیر تاریخی این واقعه می پردازد به یک نوعی به بررسی ابعاد مختلف فتنه پرداخته می شود. همچنین در این کتاب به بصیرت امام معصوم نیز به خوبی اشاره شده است.

سامانی اضافه کرد: از مطالب این کتاب علاوه بر بهره برداری های تاریخی می توان استفاده های اجتماعی و سیاسی هم انجام داد. در این کتاب نقاط برجسته ای چون بعثت، رحلت پیامبر (ص)، مسئله غدیر، شهادت امام حسن (ع) و کربلا که نقطه اوج این کتاب است پرداخته شده و سپس به هجرت امام رضا (ع) به مرو هم اشاره شده است.

وی یادآور شد: وقتی قصد داریم یک واقعیت تاریخی خصوصا مذهبی را می خواهیم در قالب داستان بیان کنیم به موازاتی که بخش تاریخی آن برای ما اهمیت دارد و باید مراقب باشیم تا تحریفی در آن صورت نگیرد باید به آن تکنیک های داستانی هم نهایت توجه انجام شود.

این نویسنده و منتقد ادبی تصریح کرد: بر این اساس جمع کردن این دو مورد بسیار سخت است. آن هم به این دلیل که داستان با تخیل سر و کار دارد اما ما در تاریخ با یک واقعیت محض روبرو هستیم. حالا در این بین تاریخ مذهبی ما که در باره معصومین می باشد که کلا امری مقدس برای ما محسوب می شود.

وی ادامه داد: در نتیجه جمع کردن این موارد در قالب یک داستان به نظر من یک قلم توانا، پخته و همراه با عرق ریزی های روحی را طلب می کند. زیرا به راحتی هرکسی نمی تواند کار داستانی با موضوع دین و مذهب انجام بدهد.

سامانی پیرامون این کتاب گفت: این کتاب تلاش کرده یک بازبینی داستانی از یک واقعه تاریخی داشته باشد. در حقیقت این کار بسیار سختی است زیرا هیچ عنصر غافلگیری را ما در کار نداریم و پایان داستان لو رفته است و حتی مبتدی ترین خوانندگان با لحاظ آشنایی آنها با تاریخ اسلام پایان داستان را می دانند.

این نویسنده و منتقد ادبی افزود: امام رضا (ع) در سریال ولایت عشق به شهادت می رسد. حضرت علی (ع) هم در سریال امام علی به شهادت می رسند و اینجا هم امام حسن مجتبی (ع) هم به همین صورت به شهادت می رسند.

سامانی خاطرنشان کرد: بر این اساس ما آن عنصر غافلگیری را در داستان نداریم. نکته دیگر اینکه شخصیت پردازی در این دست کتاب ها و داستان ها بسیار سخت است. به صورتی که نمی توانیم یک داستان شخصیت محور داشته باشیم. در نتیجه دست و پای نویسنده در نگارش این دست کتاب ها خیلی بسته است.

وی اضافه کرد: اما اگر می خواهد کار داستانی در مورد ائمه انجام شود باید وضع به صورتی باشد که نه آن تحریف گفته شده صورت بگیرد و به آن واقعه تاریخی باید وفادار ماند و از آن طرف هم در بخش داستانی کتاب هم باید دارای تکنیک ها و اصول داستان نویسی بوده و این اصول به خوبی در آن رعایت شود.

این نویسنده و منتقد ادبی ادامه داد: وقتی نام 55 منبع در انتهای کار آمده نه اینکه نویسنده تمام این منابع را مطالعه کرده ولی حتما به همه آنها رجوع کرده است. همچنین اگر روایتی از امام حسن (ع) در کتاب آمده حتما ایشان آن را بیان کرده اند. هرچند ممکن است این جمله و سخن را در آن صحنه خاص بیان نکرده است.

وی افزود: اسم کتاب نشان دهنده وجهه اصلی آن کتاب است و این کتاب علی رغم اسمی که برای آن انتخاب شده به صلح امام حسن (ع) که یک واقعه تاریخی است می پردازد. درحقیقت می توانست نام آن "حا سین نون" نباشد زیرا در مورد صلح نوشته شده است.

سامانی خاطرنشان کرد: این کتاب زندگینامه امام نیست. در حقیقت کاری نیست که صفر تا صد آن بخواهد به زندگی امام حسن (ع) بپردازد. زیرا می بینیم که در کتاب امام بعد از به امامت رسیدن خیلی سریع وارد روند صلح می شود و در انتها هم به قضیه شهادت می رسیم.

این نویسنده و منتقد ادبی یادآور شد: کل روند کتاب پیرامون صلح است و این کتاب حادثه محور است تا اینکه شخصیت محور باشد. بر این اساس به غیر از معاویه که در این کتاب به خوبی مورد پردازش شخصیت قرار گرفته سایر اصحاب چه در گروه دشمن و چه در یاران امام شخصیت پردازی درستی نشده اند.

سامانی تصریح کرد: دو سوم اثر در جبهه مخالف و یک سوم دیگر در جبهه یاران امام می گذرد. زیرا بخش هایی که مربوط به امام و یاران او است بسیار کوتاه و بریده بریده است. درحقیقت اگر بخواهیم به صورت روایتی به کتاب نگاه کنیم داستان هایی که از جبهه کفر و دشمنان امام شده بسیار بیشتر از داستان های پیرامون یاران امام است.

وی در پایان گفت: قضیه صلح امام حسن (ع) با معاویه با دور تندی در این کتاب آمده است. در حقیقت ماجرای صلح می توانست در 400 الی 500 صفحه بیاید ولی نویسنده آن را در 160 صفحه آورده است. نکته دیگر اینکه شخصت عمر و عاص در این کتاب شخصیت پردازی نداشت ولی معاویه خوب شخصیت پردازی شده است.

ارسال نظر: