یادداشت "نسیم آنلاین" بر کتاب "عطش زیر چتر باران"؛

کتابی که خواندنی‌ترین شعرهای آیینیِ سال ۹۵ را دارد

کدخبر: 2020108

"عطش زیر چتر باران" مجموعه شعری آیینی از امیر اکبرزاده است که توسط نشر جمهوری به چاپ رسیده است. این مجموعه که هفتادو دو شعر عاشورایی را در بر می گیرد، از خواندنی ترین مجموعه شعرهای آیینیِ اخیر است.

گروه فرهنگی « نسیم آنلاین »؛ حمیدرضا عرفانی‌فر؛ «عطش زیر چتر باران» مجموعه شعری آیینی از «امیر اکبرزاده» است که توسط نشر جمهوری به چاپ رسیده است. این مجموعه که هفتادو دو شعر عاشورایی را در بر می گیرد، از خواندنی ترین مجموعه شعرهای آیینیِ اخیر است. شاعر در این مجموعه امکانات شاعری را در جهت بیانِ وقایع عاشورا بکار گرفته و شعر را به آستانه‌ی حضرت سیدالشهدا علیه السلام و یاران با وفایش تقدیم نموده است.

دکتر محمدرضا سنگری، پژوهشگر به نام ادبیات، در مقدمه‌ی خود بر این مجموعه‌ی شعر بعد از طرح ایده ی هایدگر درباره ی شاعر که او را توأمان آشکار کننده و پنهان کننده می‌داند، به بیانِ سختیِ سخن گفتنِ شاعرانه از قله‌های دور از دسترس و رازآمیز آفرینش می پردازد. سپس با اشاره به این سخن امیرالمؤمنین ع که فرمود: «من کوهی بلند و سرفرازم که سیلاب ها از من جاری می شود و پرندگان بلند پرواز را توان پرگشودن در قله‌ی من نیست.»، شعر آیینی را گزارش سلوک عاشقانه و صادقانه ی شاعر از سفر در همین حوالی آفتابی و آسمانی می شمارد.

دکتر سنگری درباره ی این مجموعه می نویسد: « در این هفتاد و دو غزل، عاشورا در هیئت یک فرهنگ چهره نشان می‌دهد، تلفیق عرفان، حماسه، سوگ و پیام در سروده ها پیداست و همین وجه متمایز و ممتاز این غزل هاست.»

برخیز تا زمین و زمان سجده ات کنند

تا زنگ حرکت شتران سجده ات کنند

در هم بپیچد با کلماتت سکوت را

خطبه بخوان، که فن بیان سجده ات کنند

هرچند که نشسته نمازت اقامه شد

قد قامتی بخوان که جهان سجده ات کنند

(ص۱۱۲)

امیر اکبرزاده در فرم اشعار این مجموعه، شکل های متنوعی ارائه داده است. برخی اشعار این دفتر با مصرع های طولانی، فرمی روایی دارند. ویژگی فرم روایی این است که در محور عمودی تکمیل می شود و با هرچه پیش تر رفتن مخاطب را بیشتر درگیر خود می کند:

دنبال رد پای که می گردد بر خاک های تب زده ی صحرا؟

دنبال بی نشانِ نشان کیست؟ مجنون گمشده...نه...خودِ لیلا

افتاده به شماره نفس هایش، پژمرده است باغ لبان او

افتاده است لرزه به زانویش، چیزی نمانده است که او از پا...

(ص۹۲)

ابیاتِ غزل های اکبرزاده به خوبی تکمیل شده اند، به این معنا که مصرع های دوم توانسته اند پاسخ در خور مصرع های اول را بدهند و آن ها را تکمیل ناشده رها نکرده اند. مضامین تازه و ابتکاری ای که شاعر در خلال اشعار این دفتر آورده است نشان از نوجوییِ او در عرصه ی شعر عاشورایی دارد. البته این نکته نیز حائز اهمیت است که شاعر این مجموعه حفظ شأن اولیای خدا را نسبت به نوجویی و نوگویی در شعر ارجحیت داده است و همین امر به صلابت و زیبایی شعرش نیز افزوده است.

گرچه من تاب ندارم که تو گریان باشی

گریه کن، گریه ات این بار به چشمم خنده است

(ص۱۲۷)

زبان در شعرهای این مجموعه سهل و رساست. واژه ها نه کهنه هستند و نه در دامن به شکل افراطی بدیع بودن فرو غلطیده اند. از این رو خواندن شعرها این مجموعه برای عموم مخاطبان امکان پذیر است. تناسب میان واژه ها و مفاهیم از عناصر زیبایی شناسانه ای است که شاعر از آن در شعر خود استفاده کرده است. این تناسب ها علاوه بر تناسب میانِ واژه های عاشورایی است که به ضرورت موضوع گر هم آمده اند:

تکلیف صبح بعد چنان روز روشن است

سرخ ست تا قیامت، فردای آفتاب!

(ص۵۹)

اگرچه عنصر تخیل در شعر آیینی باید مهار بخورد و محدود به حدود حقیقت شود، امّا تا آن جا که امکان داشته باشد، شاعر این مجموعه از این عنصر به خوبی بهره برده است و این مسأله در اشعارش نمود دارد. شاعر تخیلش را بیشتر در بازسازی روایت های شعری به کار برده است و طراحی صحنه ها و اتفاقات را به این عنصر سپرده است:

مسیح [سایه ای از چشم های او در مه]

که آمده است پی تو به جست و جو در مه

دچار خلسه شدی و شناوری در ابر

و رفته است تمام جهان فرو در مه

(ص۱۵۴)

اکبرزاده مطالعه‌ی پیرامونیِ مناسبی دارد. این امر را حتی از ارجاعات شعری اش هم می‌توان فهمید، همانطور که در بافت اشعارش نیز مشخص است که با شاعری اهل مطالعه و اندیشه روبروییم.

ت صمیم عشق بود که شمشیرهای ظهر

از ماه تو هزار هلال آفریده اند ( که در پاورقی ذکر شده است : ماه تنها را هزار هلال می کنی... نزار قبانی)

از آثار دیگر اکبر زاده می توان به «رأس کدام جمعه ساعت ها زنگ می زنند»، «همه ی آدم‌ها یک خواب می بینند» و «پروانه های کولی» اشاره کرد. «عطش زیر چتر باران» که مشتمل بر هفتاد و دو غزل عاشورایی است، توسط نشر جمهوری منتشر شده و مربوط به سری «جهان تازه ی شعر اهل بیت» می باشد.

دو چشم اشک در آهی مذاب غوطه ورند

رگان زخم تو در التهاب غوطه ورند

سیاه پوش تو هستند مردم دیده

که تشنه ای تو و آنان در آب غوطه ورند

ارسال نظر: