یادداشت "نسیم آنلاین" بر کتاب "ادواردو"؛
سانسور خبری یا سانسور حقیقت؟!
رمان "ادواردو" چند خط داستانی (اصلی و فرعی) را با هم پیش میبرد، ادواردو جوان تازه مسلمان شیعی که وارث خاندان آنیلی هم بوده، حالا مرده است و یک گروه مستندساز به ایتالیا آمدهاند تا راز مرگ او را کشف کنند
گروه فرهنگی «نسیم انلاین»؛ مرتضی احمر؛ این جنازه کیست؟ کشته شده یا خودکشی کرده؟ چرا؟ قاتل یا قاتلان چه هویتی دارند؟ انگیزه قتل چه بوده؟ ... بالاخره ادواردو را کشته اند یا او خودکشی کرده است؟
جوانی ایتالیایی با خواندن کلام خداوند در قرآن، مسیر حق و حقیقت را مییابد و رستگار میشود؛ اما اینک ما با جنازه او مواجهیم که معلوم نیست قتل صورت گرفته یا خودکشی! ادمه داستان مخاطب را به پاسخ این سوال میرساند. پیدا شدن جنازهای در زیر یک پل در ایتالیا، در ابتدای «ادواردو»، سوالهای فراوانی در ذهن مخاطب ایجاد میکند. این افتتاحیه دقیق و مناسبی برای داستان است و به راحتی مخاطب را جذب و مصمم می کند تا به حقیقت ماجرا دست یابد. نویسنده برای اینکه داستان را پیش ببرد، بهترین راه را انتخاب کرده و به جای استفاده پلیس و کارگاه از خبرنگار کارکشتهای استفاده میکند که بهراحتی دست از پیدا کردن حقیقت برنمیدارد.
بهزاد دانشگر خالق چهارده خورشید و یک آفتاب، کوه مرد و چند اثر دیگر داستانی هم بوده، اما این بار با ادواردو خوش درخشیده است. او متولد اصفهان است و مدیریت در «مرکز آفرینش های ادبی قلمستان» و «گروه نویسندگی طوبا» را هم در کارنامه کاری خود دارد. «ادواردو»ی دانشگر، 360 صفحه دارد و با قطع رقعی، در سال 1394 توسط نشر آرما روانه بازار کتاب شده است.
در این رمان، چند خط داستانی (اصلی و فرعی) باهم پیش میروند. ادواردو جوان تازه مسلمان شیعی که وارث خاندان آنیلی هم بوده، حالا مرده است و یک گروه مستندساز به ایتالیا آمدهاند تا راز مرگ او را کشف کنند اما با مشکلاتی روبه رو میشوند؛ به موازات آنها، دو خبرنگار هم درصددند تا علت مرگ ادواردو را بیابند. در دل هرکدام از این دو خط داستانی، ماجراها و خرده ماجراهایی قرار میگیرد که به جذابیت داستان کمک میکند. تحقیق در مورد علت مرگ ادواردو، شواهدی به دست میدهد که او به قتل رسیده است اما پلیس میخواهد خیلی سریع پرونده را خودکشی اعلام کرده و آن را مختومه کند. دو خط اصلی داستان، در آخر به هم گره میخورند.
استفاده از شخصیتهایی مانند خبرنگار ایتالیایی و همکار جوانش در داستان، به دانشگر کمک کرده تا بتواند به موضوع مهمی اشاره کند: فضای غالب «سانسور و کانالیزه شدن خبرها» در کشورهای غربی که مدعی آزادی قلم هستند؛ موضوعی که در فضای ادبیات داستانی کشور کمتر به آن پرداخته شده است. نویسنده به خوبی، با ترسیم واکنشها و رفتار پلیس و مقامات کشور ایتالیا در قبال کشته شدن ادواردو، افرادی را که به زندگی در جامعه غربی خوشبینانه نگاه میکنند، و آنجا را مدینه فاضله میدانند، دچار شک میکند و آنها را به فکر وامیدارد.
بهزاد دانشگر با علم به این که ادواردو اولین و آخرین فردی نیست که زیر تیغ بیعدالتی دولتهای غربی قرار گرفته است و این قصه برای هرکسی که سیاستهای آنها را قبول نداشته باشند اجرا میشود، «ادواردو» را خلق کرده و علامت سوال بزرگی روی شعار «آزادی عقیده و بیان» غربیها گذاشته است. رمان نویس اصفهانی با بیان قصه حسین که با کار گروه مستندساز به سرپرستی حامد شروع میشود، میخواهد تلنگری به شخصیتهایی -شبیه به حسین- بزند که در جامعه ما کم هم نیستند و مجذوب جادوی جعبه جادویی غرب شده و به زندگی در غرب تمایل دارند. ادواردو به جرم مسلمان شدن از حقوق اولیه خود محروم می شود، به عنوان مجنون در تیمارستان بستری می شود، و پس از مرگ مشکوکش هم، به سبک مسیحیت در یک کلیسا دفن میشود.
دانشگر، به زیبایی، درگیری حسین را بر سر چندراهی نشان میدهد: عشق به دختر مورد علاقه اش، پناهندگی، عشق به وطن و آرمانها؛ حسین تا انتهای داستان در کنار سایر ماجراها وجود دارد و در نهایت تصمیم نهایی را میگیرد. در زندگی روزنامه نگار کارکشته ایتالیایی نیز، عشقی جان گرفته است. یک دختر دانشجوی جوان که همکار روزنامه نگار است، با او رابطه ای عاطفی دارد.
با وجود دو رابطه عشقی در رمان و این که داستان در کشوری اروپایی اتفاق می افتد، قلم پاک نویسنده، متن را عاری از هر صحنه اروتیک و منافی اخلاق کرده است. دانشگر به خوبی توانسته با حفظ عفت کلام و توصیفات، جذابیت قصه حفظ کند و حس عشق را به مخاطب منتقل کند.
حسین حتی به دیسکو می رود و فضای دیسکو نیز توصیف می شود؛ اما این تصیف به گونهای است که خواننده حالش از این رفتارهای پوچ گرایانه افراد حاضر در آن محیط به هم میخورد. بالاخره داستان با یک پایانبندی مناسب به انتها میرسد. «به نام خداوند بخشاینده مهربان. بگو خداوند یکی است. نفوذ ناپذیراست. نه زاییده شده، نه میزاید و نه شریکی دارد. این جملهای بود که آنجلا داشت آن را از کتابی که از ایرانیها گرفته بود بلندبلند برای جوّانی میخواند.» نویسنده با رساندن قرآن به دست آنجلای روزنامه نگار و جوان، در واقع می خواهد دو پیام مهم به مخاطب میدهد: «قرآن چراغ هدایتگری است که هیچ مرزی نمیشناسد.» و «راه ادواردو ادامه دارد.» ادواردو را کشتند، مرگش را با سانسور خبری خودکشی اعلام کردند و او را در یک کلیسا دفن کردند، ولی جوان دیگری با خواندن همان آیاتی که ادواردو با آن رستگار شد در ابتدای مسیر حق و حقیقت قرار گرفت. قدرت روشنگری قرآن در زندگی بشر، با سانسور و سیاست های پوسیده غرب هم محدود نخواهد شد.