یادداشت «نسیم آنلاین» بر کتاب "ندیده بانی"
دفتر شعری که "بختک یاس" بر آن افتاده است
یک بختک روانی مزمن بر شاعران نسل دهه هفتاد چیره شده که به شدت سعی در تزریق آفاتی چون؛ترس،یأس،دلهره ها و بی قراری های بی دلیل دارد و این مسئله از نگرانی های جدی نسبت به این دسته از شاعران است.
گروه فرهنگی « نسیم آنلاین »- سانتیمانتالیسم دراماتیک آن هم با غلظتی بسیار زیاد از آفات شعر شاعران جوان به خصوص شاعران متولد دهه ی هفتاد است؛به طوری که این حجم از غم و یأس که در شعر شاعران متولد این دهه که متولد و بزرگ شده ی یک دوران آرام هستند و هیچ نوع بحران خاص اجتماعی را لمس نکرده اند در شاعران متولد دهه های پنجاه و شصت که روزگاران متلاطمی را درک کرده یا حداقل در معرض عوارض رخدادهای گوناگون بوده اند به چشم نمی خورد و شاعران این دو دهه به مراتب اشعار بانشاط تر و پویاتری دارند.
به طور کلی یک بختک روانی مزمن بر شاعران این نسل چیره شده که به شدت سعی در تزریق آفاتی چون؛ترس،یأس،دلهره ها و بی قراری های بی دلیل دارد و این مسئله از نگرانی های جدی نسبت به این دسته از شاعران است و این قضیه جایی جدی تر و خطیرتر می شود که شاعران متولدین این دهه،جریان سازان و تعیین کنندگان نسل های بعدی شعر هستند و چند دهه بعد احتمالاً با القابی چون استاد مورد خطاب قرار خواهند گرفت و طبیعتاً تأثیرگزاری آن ها چه از لحاظ تألیف و چه از نظر تفکر دامنه ی وسیعی خواهد داشت.
یاسر قنبرلو شاعری است که متعلق به همین دهه است و دارای تمام خصوصیاتی است که گفته شد با این تفاوت که او روال یکسانی چه از لحاظ گرایشات زبانی و قالبی و چه از نظر سیر تفکر ندارد.روحیه ی معترض از خصیصه هایی است که کاملاً نسبی است و بنا به نوع تحلیل و ارائه می تواند مفید و یا مضر باشد.اعتراض در شعر قنبرلو بدون هیچ پشتوانه و هدفی و تنها به شکل یک فریاد که حاصل شور و خروش خامی و جوانی است شنیده می شود و بیشتر شبیه به بهانه گیری و پرخاش است تا اعتراضی که باید صریح و متین و مطالبه گر در شعر جریان داشته باشد.
در کتاب " ندیده بانی" که اولین اثر منتشر شده ی او بعد از سال ها گذشت از عمر شاعری این شاعر و فعالیت های مختلف ادبی و شعری او است،لغزش های زبانی و عدم وجود یکدستی در سیر زمانیِ زبان شعرهای کتاب و ساختار شکنی هایی که هیچ دلالت هنری و حتی فنی ندارند به طور متعدد دیده می شود؛ از استعمال عبارات آرکائیک تا گنجاندن عبارات لاتین در شعر و کم و زیاد کردن و نادیده گرفتن ارکان ساختاری در شعرها به طوری که ساختمان آن را خارج از نُرم قرار دهد در این دفتر شعر دیده می شود که حتی اگر نخواهیم عدم مهارت و تسلطِ شاعر را دلیل بدانیم،باید او را محکوم به سهل انگاری افراطی و عدم توجه به ملزومات و محکمات قوالب کلاسیک شعر پارسی کنیم.
.
.
کوه باش و بریز توی خودت
عشق باید به کوه تکیه کند
مرد باش و به درد عادت کن
چه کسی دیده مرد گریه کند..
.
.
در این بُرش از شعرهای یاسر قنبرلو که یک بند از یکی از چهارپاره های کتاب حاضر است،در مصراع اول نوعی کژتابی و نارسایی معنایی به چشم می خورد و این نارسایی وقتی با عدم ارتباط بین مصراع اول و مصراع دوم در کنار یکدیگر قرار می گیرند،نقص پر رنگ تری را مشهود می سازند.
در ادامه شاعر گریستن یک مرد را طوری توصیف می کند که گویا امری کاملاً محال است در صورتی که گریستن و اشک ریختن از نظر جنسیتی فعلی انحصاری نیست و یک مرد هم به دلایل مختلف و بنا به عواطف و احساسات گوناگون امکان گریستن دارد و نشانه ی مرد بودن و اهل درد بودن لزوماً عدم اشک ریختن نیست.
میخ آخر به تابوت چنین بندی وقتی می خورد که بدانیم از نظر فن شریف عروض،از نظر معیارها و قواعد قافیه،دو کلمه ی " تکیه " و " گریه " هم قافیه نیستند؛چون طبق عروض کلماتی که بخواهند با هم،قافیه بشوند باید حداقل دو حرف مشترک داشته باشند،آن هم در صورتی که قبل از این دو حرف یک حرفِ مصوت هم آمده باشد وگرنه دو حرف مشترکی که ماقبل آن ها حرفِ صامت باشد -مثل قافیه ی همین بند- قافیه ی سالمی محسوب نمی شوند؛یعنی یا باید در صورت دو اشتراک در حروف،هجای سوم ماقبل آخر مصوت باشد یا اینکه قافیه نیازمند سه حرف مشترک است.در سال های اخیر مرسوم شده است که در این مواقع شاعر با یک پاورقی و توجیهی مانند این که مثلاً " شاعر به قافیه نبودن این دو کلمه آگاه است " قضیه را جمع می کند ولی نکته اینجاست که حتی در این بند چنین مطلبی هم از سوی شاعر مطرح نمی شود و معنای آن این است که او با اعتماد به نفس کامل و طبیعتاً با اعتقاد به معیوب نبودن قافیه آن را نیازمند هیچ توضیحی نمی داند.