فعالیت بیش از ۵ هزار نشریه و ۴۰ خبرگزاری رسمی در ایران نشان‌دهنده تنوع رسانه‌ای کشور است

به گزارش «نسیم»، متن کامل گفتگوی محمدزاده با "والنتین تروشنین" به این شرح است:

تروشنین: به عنوان اولین سوال؛ وضعیت رسانه ها و آزادی خبرنگاران و روزنامه نگاران در ایران در مقایسه با کشوری مثل روسیه چگونه است؟ آیا آن ها می توانند نسبت به همه مسائل مختلف کشور انتقاد کنند؟

محمدزاده: وضعیت رسانه ‏ها در ایران در مقایسه با کشورهای دیگر از جمله روسیه متفاوت است. در ایران طبق قانون اساسی، صدا و سیما در اختیار حاکمیت است و امکان تاسیس شبکه تلویزیونی برای بخش خصوصی وجود ندارد. اما در حوزه مطبوعات و خبرگزاری‏ ها شرایط به گونه دیگری است. امروز بیش از 5 هزار نشریه در ایران با سلایق و گرایش های متفاوت فعالیت می ‏کنند. حدود 40 خبرگزاری رسمی و دهها سایت و پایگاه اطلاع‌‏رسانی وجود دارد که بخش کوچکی از آن ها مربوط به حاکمیت و دولت است و مابقی متعلق به بخش خصوصی است. بیش از صد سال است که قانون مطبوعات در جمهوری اسلامی ایران حاکم است و بر فعالیت مطبوعات، خبرگزاری‏ها و پایگاه های اطلاع رسانی نظارت می‏کند. قانون مطبوعات از 100 سال گذشته تا به امروز 5 بار اصلاح شده و آخرین تغییر آن مربوط به 5 سال گذشته بوده است.

تروشنین: لطفا درباره حقوق روزنامه نگاران بگوئید.

محمدزاده: در قانون مطبوعات، یک سری حقوق و حدود برای مطبوعات و روزنامه نگاران کشور تعیین شده است. از جمله حقوقی که در این قانون برای خبرنگاران و روزنامه‏ نگاران مشخص شده این است که اصحاب جراید و مطبوعات، در صورت تخلف باید در دادگاه مطبوعات و در حضور هیأت منصفه محاکمه شوند. دیگر اینکه، نظارت قبل از انتشار بر مطالب روزنامه نگاران اعمال نمی‏شود و مطبوعات بدون هیچ‏گونه نظارتی مطالبشان را منتشر می‏کنند و همچنین همه احزاب و گروه ها با هر سلیقه و دیدگاهی می‏توانند برای نشر عقاید و اندیشه های خود رسانه هایی در اختیار داشته باشند.

تروشنین: آیا می توانند از رهبری هم انتقاد کنند؟

محمدزاده: مطبوعات و رسانه‏ها در ایران به راحتی می توانند از مقامات کشور و رئیس ‏جمهور که عالی‏ترین مقام اجرایی کشور است انتقاد ‏کنند و همچنین می توانند انتقاداتی را نسبت به عملکرد صدا و سیما و قوة قضائیه و دیگر نهادهای زیرمجموعه رهبری و ولایت فقیه داشته باشند. اما آنچه که مطابق قانون اساسی در ایران ممنوعیت دارد انتقاد نیست بلکه تخریب برخی نهادها مانند نهاد ولایت فقیه و یا تخریب قانون اساسی است. قانون اساسی و ولایت ‏فقیه، میثاق های ملی هستند که پشتوانه عظیم رای 98 درصدی مردم را دارا هستند بنابراین احترام به رأی حداکثری مردم ضروری است و باید از رأی و نظر مردم مراقبت کافی صورت گیرد.

تروشنین: در سال های گذشته هم تعداد زیادی از خبرنگاران خارجی برای پوشش انتخابات به ایران می آمدند و آیا دلیل حضور خبرنگاران خارجی برای سالم جلوه دادن برگزاری انتخابات ایران در دنیا است؟

محمدزاده: حضور خبرنگاران خارجی در ایران منحصر به ایام انتخابات نیست و این خبرنگاران در هر فرصتی علاقمند به حضور در کشور ایران هستند. بعنوان نمونه، هفتة گذشته در مراسم سالگرد ارتحال امام (ره) عدة زیادی از خبرنگاران خارجی مراسم سالگرد ارتحال امام خمینی را پوشش دادند همچنین در مراسم 22 بهمن سالگرد پیروزی انقلاب و روز جهانی قدس نیز خبرنگاران زیادی برای پوشش راهپیمایی در کشور حضور می یابند. با آنکه انتخابات معمولاً جاذبه ‏های مربوط به خود را دارد ممکن است در طول سال در بسیاری از کشورها انتخاباتی برگزار شود اما برای رسانه‏ های جهان مهم نباشد. اما از آنجا که ایران کشوری مهم در دنیا محسوب می شود شاید هیچ بخش خبری بدون پرداختن به موضوع انتخابات در ایران به پایان نمی‏رسد و این نشان‏دهندة نقش ایران و علاقة مردم دنیا به پیگیری مسایل مربوط به ایران است. بنابراین طبیعی است که خبرنگاران علاقة زیادی به حضور در ایران و پوشش خبری انتخابات داشته باشند و امروز نزدیک به 500 خبرنگار از رسانه‏های خارجی اعم از مقیم و غیرمقیم تا پایان برگزاری انتخابات به پوشش خبری این رویداد مهم می‏پردازند.

تروشنین: حضور خبرنگاران از کدام کشورها در ایران ممنوع است؟

محمدزاده: به طور کلی، ممنوعیتی برای حضور خبرنگارانی از سراسر جهان در کشور وجود ندارد و در حال حاضر خبرنگارانی از 40 کشور در ایران مستقر هستند. اما فقط با رژیم اشغالگر فلسطین موجودیتش از طرف دولت ایران به رسمیت شناخته نشده و روابط خصمانه ای با ما دارد ارتباط خبری و غیرخبری بین ایران و آن ها وجود ندارد.

تروشنین: با آمریکا چطور؟

محمدزاده: روابط خبری و رسانه ای خوبی با آمریکا بر قرار است و امروز 20 خبرنگار آمریکایی نسبت به پوشش اخبار انتخابات ایران اقدام می کنند. تروشنین: تصور بنده همیشه این بود که ایران کشوری هسته ای است و هر لحظه امکان وقوع اتفاقی در آنجا ممکن است اما امروز شاهد بودم که چنین تصوری اشتباه است. این برداشتی است که از ایران و شرایط آن در ذهن ما وجود دارد. آیا نگرانی ما باعث ناراحتی شما نمی شود؟ محمدزاده: یکی از نگرانی‏های ما نیز همین است که نه تنها واقعیت‏های ایران به درستی مخابره نمی‏شوند بلکه به‏ طور وارونه منعکس می‏شوند. امروز مردم در خیابان های تهران به زندگی عادی‏شان ادامه می‏دهند و با شور و اشتیاق آماده مشارکت در انتخابات 24 خردادماه هستند و این در حالی است که ما تحت شدیدترین تحریم‌‏های دنیای غرب قرار گرفته‏ ایم اما ملت ما بی‏توجه به این تحریم‏ها مسیر خود را ادامه می‏دهند. اگر قرار است از موضوع هسته‏ای کشوری ترس وجود داشته باشد باید بیشتر از آمریکا و اسرائیل ترسید، چون سابقة بسیار بدی در استفادة از سلاح های هسته‏ای و کشتار جمعی دارند و از رسانه‏های نظام سلطه باید ترسید که حقایق را وارونه جلوه می‏دهند.

تروشنین: علیرغم تصوراتی که در گذشته از ایران داشتم مطمئن هستم که اگر خبرنگاران بیشتری به ایران بیایند می توانند اخبار ایران را به درستی به سراسر جهان منعکس کنند.

محمدزاده: تلاش ما هم در همین راستا صورت می گیرد یکی از دلایلی که ما ستاد خبری در هتل مستقر کرده‏ایم برای این است که خدمات بیشتری از جمله ایاب و ذهاب و تردد خبرنگاران و سایر امور مربوط به آن ها ارائه دهیم. در این دوره هم تلاش شده تا جایی که ممکن است محدودیتی وجود نداشته باشد.

تروشنین: خیلی از خبرنگاران کشورهای انحصار طلب در مورد روسیه هم رفتاری مشابه رفتارشان با کشور ایران دارند مثلا بسیاری از مردم اروپا فکر می کنند در خیابان های روسیه خرس های زیادی زندگی می کنند و مردم در برف و سرما در حال نوشیدن شراب و در حالت مستی به سر می برند نظر جنابعالی در اینخصوص چیست؟

محمدزاده: برنامه‏ای که غربی‏ها برای ما دارند در مورد روسیه نیز صادق است. آمریکایی‏ها قصد دارند به مرزهای روسیه و چین نزدیک شوند. بدون شک بعد از سوریه نوبت عراق، ایران و بعد روسیه است. اما آنها اشتباه می‏کنند. اگر ما در کنار هم باشیم و حساسیت ها را درک کنیم آن ها به هدف خود نمی رسند بنابراین، رسانه‏های ما باید با یکدیگر ارتباط گسترده و عمیقی داشته باشند و با نزدیک شدن به هم در مقابل امپریالیسم رسانه‏ای مقاومت کنند چرا که امروز امپریالیسم رسانه‏ای بسیار خطرناک تر از ابعاد دیگر امپریالیسم است و صلح جهانی را تهدید می کند.

تروشنین: شما احتمال حمله نظامی آمریکا و اسرائیل را تا چه حد محتمل می دانید؟

محمدزاده: امکان جنگ منتفی است چرا که آنها ایران را می‏شناسند و می‏دانند ایران با افغانستان، عراق و سوریه متفاوت است. یقینا اگر آن ها به این نتیجه می‏رسیدند حمله نظامی به ایران صورت می گرفت اما آن ها می دانند ایران کشوری قدرتمند است که با همسایگان خود ارتباطات گسترده‏ و عمیقی دارد و ملتی است که اگرچه در داخل ممکن است اختلافاتی وجود داشته باشد اما در مقابل بیگانه متحد و یکدل هستند. امیدوارم که موفق باشید و در روزهایی که در ایران هستید به شما خوش بگذرد.