اخبار آرشیوی
گپ و گفت «نسیم» با معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد در واپسین روزهای مسئولیت// از اقدامات یک سال اخیر و نمایشگاه کتاب سال آینده تا آخرین کتابهای مطالعه شده معاون وزیر و مهمترین حاشیههای معاونت فرهنگی؛ "گزارش عملکرد سال ۹۱ معاونت آماده شده و به زودی منتشر میشود"
مقدمه. بعد از مراسم تنفیذ و تحلیف حجتالاسلام روحانی و پیش از آنکه کابینه رئیس جمهور جدید از مجلس رای اعتماد بگیرد، کابینه پیشین همچنان در حوزه مسئولیتشان باقی مانده و به رتق و فتق امور میپردازند. از این رو این فاصله بین تحلیف تا رای اعتماد کابینه را میتوان وقت اضافه مسئولان دانست. خبرنگاران سرویس فرهنگی «نسیم» در چنین بازه زمانی و در یکی از روزهای گرم تابستانی که ماه رمضان روزهای آخر خود را میگذراند مهمان معاون کم حاشیه وزیر ارشاد در طبقه سوم ساختمان وزارت فرهنگ و ارشاد در میدان بهارستان شدند و ساعتی را با وی به گفتگو پیرامون مسائل مختلف پرداختند. مشروح گفتگوی «نسیم» با علی اسماعیلی به شرح زیر تقدیم میشود. نسیم: با عرض سلام، به عنوان مقدمه بهتر است گزارشی از فعالیتهای انجام شده معاونت فرهنگی ارشاد ارائه کنید تا مخاطبان در جریان اقدامات انجام گرفته قرار گیرند. اسماعیلی: بسم الله الرحمن الرحیم. به لطف خدا در سال گذشته فعالیت های خیلی خوبی صورت گرفته که ما آن را به صورت یک گزارش عملکردی نیز بیان کردیم البته زمان آن را نداریم که بنده به صورت ریز وارد جزئیات شوم ولی مجموعه اقداماتی که در معاونت فرهنگی
اتفاق افتاد بسیار مفید واقع شد. فعالیت های معاونت فرهنگی در قالب چهار اداره کل در حال انجام است که اداره کل مجامع تشکل های نشر که عمده فعالیت های آن در بخش بین الملل نمایشگاههای بین المللی در خارج از کشور است، در واقع داوری و انتخاب منتخبین برگزیده جایزه جهانی کتاب سال بررسی و اعلام نظر در مورد صدور مجوز جشنواره ها،سمینار ها و مسابقات فرهنگی در سراسر کشور،بررسی راه کار های توسعه بین المللی نشر،هماهنگی های مربوط به فعالیت های نمایشگاهی استانی و فعالیت های مربوط به برگزاری نمایشگاه های خارج از کشور،فعالیت های مربوط به صادرات کتاب به خارج از کشور و عمده فعالیت های مرتبط با اقلیت های مذهبی زیر نظر این معاونت انجام می شود.در گزارشی عملکر سال 91 ما در هر یک از مواردی که عرض کردم به تفکیک آمار و گزارش عملکردی امده است. نسیم: به عملکرد معاونت خودتان چه نمرهای میدهید؟ اسماعیلی: ما که نباید به عملکرد خود نمره بدهیم. دیگران باید به عملکرد مجموعه نمره بدهند.یکی از بحثهای جدی که ما بعد از آمدن به این معاونت داشتیم برنامه ریزی برای شورای فرهنگی معاونت بود، اعتقاد داریم هر حرکتی که می خواهد انجام شود حتما باید ساختار،
شرح وظیفه داشته و هدف مشخص داشته باشد و بر اساس سیاست ها و استراتژی ها کار انجام شود لذا در این یک سال گذشته سعی کردیم مجموعه دستور العمل ها،مجموعه آیین نامه ها، مجموعه چیز هایی که در درون اداره کل ها برای تصویب فعالیت های خود نیاز است از مجموعه دستورات چاپ،دستور العمل برای برگزاری روز ملی چاپ،جشنواره بین المللی صنعت چاپ،همه این موارد یک دستورالعمل می خواهد،دستورالعمل هاو آیین نامه هایی که در حوزه چاپ نیاز است،بازنگری همه آیین نامه ها و دستورالعمل ها مکتوب شود. نسیم:چه میزانی از دستورالعمل ها اصلاح شده است؟ اسماعیلی: همه دستور العمل ها اصلاح شده است،بخش های داخلی و خارجی به صورت کامل اصلاح شده و آن بخشی که باید به تایید وزیر می رسید،به تایید وزیر رسیده و آن بخشی که باید به تایید معاون فرهنگی می رسید نیز رسیده است. برای هر چیزی یک ساختار تعیین کردیم و آن ساختار را مصوب کردیم و به امضای مرجع تصمیم گیرنده مربوط رساندیم. یک مجموعه اقداماتی که به سرعت بخشی به مجموعه فعالیت ها کمک می کند نیز در قالب تفاهم نامه ها انجام گرفت. مثلاً فرض کنید با سازمان توسعه تجارت تفاهم نامه بسته شد،با شرکت شهرک های صنعتی، وزارت صنعت
معدن و تجارت ، حوزه علمیه ، مرکز حفظ و نشر آثار و ارزش های دفاع مقدس ، سازمان فنی و حرفه ای و کتابخانه ملی تفاهم نامه بسته شد. این مجموعه تفاهم نامه هایی بود که در این راستا و توسعه فعالیت های مشترک مابین وزارت خانه ها و دستگاه های مرتبطی که به نوعی با ما در این حوزه ها فعالیت می کنند باید بسته می شد که ما این تفاهم نامه ها را پیگیری و امضا کردیم. از سایر فعالیت ها از تشکیل شورا ها،شورای سیاست گذاری نمایشگاه بین المللی کتاب و احکام اعضای آن صادر شد و شما دیدید که بلافاصله بعد از نمایشگاه بیست و شش شورای سیاست گزاری نمایشگاه بیست و هفت را آغاز کردیم. برای هفته کتاب دستورالعمل تهیه کردیم و برای یک بار برای همه این موارد یک دستورالعمل تهیه شد و برای اجرا ابلاغ نمودیم و به لطف خدا این مجموعه دستورالعمل ها در قالب یک کتاب منتشر خواهد شد.برای نمایشگاه کتاب یک ساختاری تهیه شد و بعد از برگزاری نمایشگاه بیست و ششم نقایص را بررسی کردیم و آنها را اصلاح کردیم که این تغییرات را مشاهده خواهید کرد،ترکیب اعضا تغییر کرده است. نسیم: چه فردی اضافه شده است؟ اسماعیلی: هم از مجموعه معاونت کم شده اند و هم افراد بیرونی اضافه شده
اند،مثلا استاندار تهران عضو جدید شورای سیاست گزاری شده است،معاون فرهنگی وزیر علوم عضو شورا شده اند،یک صاحب نظر در حوره فرهنگی که آقای اشعری بودند عضو شورا شدند،رئیس کتابخانه ملی عضو شورا شدند،شهردار تهران و یا نماینده تام الاختیار عضور شورا شدند و رئیس کمسیون فرهنگی مجلس و یا نماینده تام الاختیار ایشان عضو شورا شد،این ترکیب جدیدی بود که تصویب شد. برای نمایشگاه های خارج از کشور نیز یک شورای سیاست گزاری تشکیل شد که در مورد همه نمایشگاه هایی که در خارج از کشور برگزار می شود و یا هر وزارت خانه که می خواهد در این نمایشگاه ها حضور داشته باشد این شورا سیاست گزاری می کند و این مجموعه زیرساخت هایی بودکه ضرورت داشت در این حوزه تصویب شود.برای بعضی اصلا ایین نامه ای نداشتیم و برای بعضی آیین نامه هایی وجود داشت و نیاز به بازنگری داشتند. نمایشگاه بین المللی کتاب آیین نامه مشخص و مدونی نداشت،شورای سیاست گزاری تشکیل شده بود ولی آیین نامه و دستورالعمل خاصی مشخص نشده بود و حتی آیین نامه ای برای رسیدگی به تخلفات ناشرین و چاپ خانه ها وجود نداشت و زمانی که آیین نامه ها تصویب شد خود بخود احکام آنها برای اولین بار صادر شد.مثلا
بررسی آیین نامه جشنواره جلال،بررسی آیین نامه جشنواره پروین اعتصامی و همه این جشنواره ها مورد ارزیابی قرار گرفت ، بعضی که مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی دارد و بعضی نیز مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی ندارد.مثلا جشنواره جلال آل احمد مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است ولی جایزه کتاب سال و جایزه جهانی مصوبه وزیر است،خوب این آیین نامه ها بررسی شد و مورد اصلاح قرار گرفت و احکام اعضای هیات علمی و دبیر هیات علمی صادر شد و تغییراتی که ضرورت داشت در این ها ایجاد شود تصویب شد. به نظر بنده شاید نود درصد این دستورالعمل ها و ایین نامه ها مدون نبودند،در عمل اجرا می شد ولی ما سعی کردیم که همه این ها را مدون بکنیم تا به صورت یک کتابچه در اختیار معاونین فرهنگی و همه افرادی که نیاز به این آیین نامه ها دارند قرار بگیرد.الان شما همین تفاهم نامه را نگاه کنید که مربوط به شرکت شهرک های صنعتی است که به تازگی امضا شده است.سعی کردیم تخصیصات استان ها را نیز بر اساس تفاهم نامه های استانی انجام دهیم،همان شورای برنامه ریزی فرهنگی که عرض کردم با حضور مدیران کل فرهنگی با تجربه ما برای استان ها تشکیل شد و ما با کل استان ها مکاتبه کردیم تا
مجموعه نیاز هایی که در حوزه فرهنگی دارند را ب اولویت به ما اعلام بکنند و آمدند از برنامه های خود دفاع کردند و در قالب تفاهم نامه ها امضا شد. نسیم: آیا نمایشگاه کتاب سال بعد در مصلی برگزار می شود؟زمزمه هایی بود که مسئولین مصلی دیگر زیر بار این نمایشگاه نمیروند. اسماعیلی: چرا اتفاقا به توافق رسیدیم و آنها اعلام آمادگی کردند. ما در جلسه اخیر شورای سیاست گزاری نمایشگاه با توجه به اینکه فضای مناسبی برای نمایشگاه بین المللی کتاب وجود ندارد و برای اینکه کار های نمایشگاه هم به عقب نیفتد، در شورای سیاست گزاری پیشنهاد دادیم هم ازنظر زمانی در همان اردیبهشت ماه و هم از نظر مکانی در همان مصلی برگزار شود و عزیزان هم موافقت کردند. نسیم: نسبت به جشنواره های متعدد شعر و ادبیات انتقادهایی وجود دارد... اسماعیلی: با ایجاد قائم مقام وزیر در امور شعر می توان گفت که شرح وظایف از حوزه معاونت فرهنگی منفک شد و در اختیار قائم مقام وزیر که اکنون دکتر طالبیان هستند قرار گرفت.البته یکی از بحث های ما این است که جایگاه این دفتردر حوزه معاونت فرهنگی است چون ابزار ها و مکانیزم آن اینجا موجود است و ما به آقای وزیر پیشنهاد دادیم که این به
جایگاه اصلی خود باز بگردد لذا ما هیچ دخالتی در برنامه ریزی بحث جشنواره شعر نداریم و هنوز منتظر پاسخ هستیم. نسیم: در مورد جایزههای ادبی چطور؟ اسماعیلی: کدام جایزه ادبی؟ نسیم: مثلا جایزه ادبی جلال! اسماعیلی: البته هر اقدامی صورت می گیرد طبیعی است که با انتقادهایی روبرو باشد و همیشه منتقدین وجود دارند و به همین خاطر امده ایم و این دستورالعمل ها و آیین نامه ها را بازنگری کرده ایم اگر جایی نیاز بود برای آن دستورالعمل نوشتیم تا از رفتار سلیقه ای جلوگیری کنیم و طبیعی است که زمانی که کاری به این بزرگی انجام می شود اعتراضاتی را هم داشته در مقابل ببینیم.البته ما سعی کرده ایم همه روند قانونی را طی بکنیم یعنی دبیر هیات علمی را بر اساس آیین نامه منصوب کردیم،دبیر هیات علمی اعضای هیات علمی را پیشنهاد میدهد و اعضای هیات علمی را با حکم آقای وزیر منصوب کردیم و اعضای هیات علمی می نشینند و اعضای هیات داوران را و بخش های مختلف را تشکیل می دهند و داوران هم فعالیت خود را انجام می دهند و کتاب ها در هیات داوری مورد داوری قرار می گیرد و نهایتاً در جلسه اصلی هیات علمی با حضو معاون فرهنگی بررسی می شود و ممکن است کتابی توسط داوران
شایسته تقدیر شده باشد ولی در اینجا توسط هیات علمی این شایستگی محرز نشود. نسیم: چقدر این اتفاقات در این دوره اخیر اتفاق افتاده است؟ اسماعیلی: فقط در جایزه جلال بود که یکی از اعضای هیأت علمی یک سری اعتراضات داشتند که پاسخ داده شد.ما گفتیم که اگر فردی می خواهد کار داوری کند حتی الامکان عضو هیات علمی نباشد که نیاید در مورد کتاب خود نظر بدهد و اینکه ما به فرد بگوییم شما از جلسه بروید بیرون تا ما در مورد کتاب شما اظهار نظر بکنیم خیلی وجهه خوبی ندارد لذا ما توافق کردیم که اگر قرار است کتاب فردی مورد داوری قرار بگیرد نه عضو هیات علمی و نه عضو هیات داوران باشد تا براحتی بتوان تصمیم گرفت و همه دوستان هم این را پذیرفتند. نسیم: مهم ترین حاشیه دوران مسئولیتتان در این یک سال اخیر چه بود؟ اسماعیلی: فکر می کنم معاونت ما، بی حاشیه ترین معاونتها بوده است. با این حال بیشترین حاشیه ای که ایجاد شد در نمایشگاه بین المللی فرانکفورت بود که بنده هیچ نقشی در سیاست گذاری و تصمیم گیری آن نداشتم البته این حاشیه ها هم واقعاً به نا حق بود. مثلاً یک رویه ای بوده که هر کدام از این ها با یک ماموریت تعریف شده ای می رفتند و مجموعه مدیرانی که
از این معاونت رفتند به پنج نفر نمی رسیدند ولی عدد بیست نفر را اعلام کردند، گفتند زبان بلد نبودند در حالی که مثلا یکی از مدیران ما به دو زبان تسلط داشتند، یکی دیگر کاملا به زبان انگلیسی تسلط داشتند،ما سه نفر مترجم در آنجا داشتیم و بنده اگر رفتم نه بخاطر اینکه بخواهم به آنجا بروم بلکه بخاطر اینکه سرپرست این هیات اعزامی بودم رفتم و در انجا با ماموریت مشخص و ویژه شرکت کردم. بیشترین حاشیه ای که ایجاد شد در آن مقطع بود و حاشیه بعدی نیز حکم نمایشگاه بیست و هفت بود که در واقع رویه طبیعی اینگونه بود.الان ما می خواهیم تصمیمی بگیریم،نمی شود که فعالیت ها را به عقب انداخت و تصمیم گیری بدون حکم هم امکان پذیر نیست.ما الان هفته کتاب را در پیش رو داریم،فعالیت های هفته کتاب باید حداقل از چهار ماه قبل شروع شود پس حکم مسئولیت هفته کتاب باید از چهار ماه قبل بخورد وممکن است این به انتخابات و یا تغییر وزیر برخورد بکند،حالا این کار انجام می شود و هرفردی که در این جایگاه آمد اگر کار بر روی روال قانونی انجام گرفت قطعاً او هم تایید می کند و اگر هم تشخیص بدهد در همه این ها تغییر ایجاد کند می تواند تغییر ایجاد کند ولی در روند فعالیت
توقفی ایجاد نمی شود. به نظر بنده این دو حاشیه ای بود که ما داشتیم و فکر نمی کنم حاشیه دیگری در این معاونت ایجاد شده باشد.به لطف خدا نمایشگاه بین المللی کتاب امسال با کمترین حاشیه برگزار شد،با کمترین اعتراض برگزار شد و این مرهون همین برنامه ریزی هایی بوده که انجام شده است. نسیم: گزارشی هم از فعالیتهای معاونت فرهنگی در حوزه کاغذ ارائه بدهید. اسماعیلی: ما امدیم و یک کارگروه کاغذ را راه اندازی کردیم و مجموعه عواملی را که دست اندرکار صادرات و واردات بوده اند را در این کارگروه جمع کردیم تا بنشینیم و با هم هم اندیشی و هم فکری بکنیم.می دانید کاغذ یک کالای وارداتی است وکارخانه های داخلی ما پاسخگوی نیازما نیستند ولذا این کارگروه را ایجاد کردیم تا در همه این انگیزه را ایجاد کنیم که هر کسی برود وظایف خود را انجام دهد چون ما که قصد واردات کاغذ را نداریم و مثلاً می توانیم تلاش بکنیم که با دستور رئیس جمهور تعرفه واردات کاغذ را صفر بکنیم و یا در بخش ترخیص آن تسهیل ایجاد بکنیم و این ها جزو وظایفی است که برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعریف شده است اما باز هم تاکید می کنم که مقام معظم رهبری مدظله العالی هم این را در
نمایشگاه بیست و ششم تاکید فرمودند که مشکل کاغذ را برای همیشه حل کنید و حل کردن مشکل کاغذ هم منوط به تقویت صنعت داخلی کاغذ است،از پنج کارخانه ای که وجود دارد باید تقویت بشوند،حمایت بشوندو ظرفیت را به حداکثر برسانند تا بتوانند نیاز ما به کاغذ را تامین بکنند. نسیم: به نظرتان با صفر کردن تعرفه کاغذ این حمایت صورت میگیرد؟ اسماعیلی: این حداقل کاری بود که میتوانست به عنوان یک راهکار موقت عمل کرد.البته ببینید اشتباه نشود که بحث کاغذ در فرآیند تولید کتاب کمتر از بیست درصد است و ما این همه برای آن انرژی صرف می کنیم و هشتاد درصد آن چیز های دیگری است،هشتاد درصد حق الزحمه و حق تالیف،مرکب،چاپ،چسب، صحافی و لیتوگرافی است و ما آنها را نادیده گرفته ایم و تمام نشر کشور را بر بحث کاغذ متمرکز کرده ایم درحالی که سهم کاغذ در تولید کتاب کمتر از بیست درصد است البته ما اعتقاد داریم این کاغذ باید از صنایع داخلی تولید شود ولی می خواهم بگویم که این کاری بوده که ما می توانستیم انجام دهیم و کمک بکنیم که قیمت کاغذ پایین بیاید و این در راستای سیاست های حمایتی ما است.یکی از این کار ها این است که ما کاری بکنیم که کاغذ با قیمت کمتری به دست
ناشر برسد تا کتاب را با قیمت پایین تری به دست مشتری برساند و جلسات و همانگی ها انجام شد. نسیم: جلسهای که به اتفاق وزیر با آقای روحانی داشتید صرفا گزارش بود؟در مورد کاغذ نیز بحثی شد؟ اسماعیلی: بله گزارش بود و جناب آقای رئیسجمهور محترم از وضعیت کاغذ سوال کردند و ما وضعیت پنج کارخانه تولید کاغذ را برای ایشان تشریح کردیم و همان جا هم تاکید کردیم که اگر بخواهیم مشکل کاغذ به صورت اساسی حل شود تنها راه حمایت از تولید داخلی است و هرچه بتوانیم میزان وابستگی را به خارج را کاهش دهیم و ظرفیت تولید را در داخل بالا ببریم بحث کاغذ ریشه ای حل خواهد شد. نسیم: بحث خاص دیگری نشد؟ اسماعیلی: خیر عمدتاً همین بود.ما گزارشی را دادیم و این پیشنهادی بود که به ایشان دادیم. نسیم: متوجه نشدهاید چه کسی قرار است به جای شما بیاید؟ اسماعیلی: خیر نشنیده ایم و اینجا آمادگی داریم که کار را به هرفردی بسپاریم. ما هیچ خبر رسمی و غیر رسمی در رابطه با چه فردی می خواهد بیاید نداریم و انشاالله هر فردی بیاید ما اورا کمک می کنیم و انشاالله فردی که میآید آن کار های خوب که انجام شده و سنت های خوبی که گذاشته شده را ادامه دهد و اگر نواقصی هم وجود دارد
آنها را رفع کند نسیم: آقای جنتی، وزیر پیشنهادی ارشاد تماسی با شما نداشتهاند؟ نسیم: نه! البته ما منتظر هستیم که ایشان هم تشریف بیاورند. نسیم: وزیر در مراسم افطاری با اهالی رسانه قول دادند صدور مجوز کتاب سرعت گرفته و وضعیت کتابهای رسیده به ادار کل کتاب به نتیجه مشخصی برسد... اسماعیلی: ببینید بنده الان هم تاکید می کنم که یک ضوابط نشر داریم و این ضوابط مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است وبرای اجرایی کردن آن ضوابط نیز یک دستورالعمل تهیه شده است.ما حداکثر زمانی را که برای این کار گذاشتیم دو ماه است ولی شاید بیش از 95 درصد از کتابهایی که به حوزه کتاب می آید حداکثر ظرف این مدت پاسخ داده می شود بنده میانگین متوسط پاسخ را 45 روز اعلام کرده ام و الان نیز روی این ایستاده ام، خیلی از کتاب های ما یک روزه مجوز می گیرند و خیلی از کتاب ها نیز پنج روزه ولی بعضی از این کتاب ها است که با نظر کارشناس که مورد بررسی قرار می گیرد. ما به ناشر اعلام می کنیم و ناشر باید به نویسنده اعلام کند،پس یا ناشر بعد از زمانی که نظر کارشناس اعلام می شود مراجعه نمی کند و یا دیر مراجعه می کند که خود این زمان می برد و بخشی نیز مربوط به سیستم
اداری و بروکراسی اداری و دبیرخانه و این حرف ها است و تا نامه شماره بشود و امضا بشود و بیرون بیاید این زمان می برد و از طرف دیگر گاهی وقت ها ناشر موافقت نمی کند و یا ناشر با نویسنده به توافق نمی رسد و این اشکالاتی است که در واقع گاهی فرایند صدور مجوز را کند می کند. با این حال بنای ما بر این بوده که انشاالله برای دولت جدید سعی کنیم همه آن کتاب هایی که زمان بر شده است را تعیین تکلیف کنیم البته این یک فرایندی است که باید طی بشود و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای این فرایند یک زمانی گذاشته است دوباره برای تجدید نظر یک زمان دیگر گذاشته است. گاهی یک اثر می آید و اصلاحاتی می خورد و آن اصلاحات مورد قبول قرار نمی گیرد یعنی این زمان بری اینگونه اتفاق می افتد ولی ما تلاش کردیم و می کنیم که سعی کنیم برای دولت جدید کتاب هایی که وجود دارد و تعیین تکلیف نشده است به نوعی تعیین تکلیف بکنیم تا انشاالله مشکلی برای دولت جدید و معاونت فرهنگی جدید وجود نداشته باشد. نسیم: از وضعیت نهایی نشر چشمه اطلاعی ندارید؟ اسماعیلی: در حال بررسی است و این را باید از آقای امیر زاده که دبیر مستقیم هیات رسیدگی به تخلفات ناشران است سوال بپرسید. هیات
تحقیق در حال بررسی است و به محض اینکه تحقیقات کامل شد جلسه تشکیل می شود نسیم: در خصوص نمایشگاه کتاب فرانکفورت، آیا لیست ناشرانی که به صورت مستقل شرکت می کنند به ارشاد می آید؟ اسماعیلی: ببینید ما امسال شورای سیاست گزاری نمایشگاههای خارجی را تشکیل دادیم و فضایی را به صورت متمرکز تصمیم گرفتیم وبرای این فضای متمرکز بیست میز ایجاد کردیم. یعنی هشتاد متر از این فضارا ایجاد کردیم و به اتحادیه ها واگذار کردیم تا نسبت به معرفی ناشرین اقدام بکنند و ما در آنجا فضایی را در اختیار آنها قرار بدهیم.آن ناشرینی که به صورت مستقل و خود آنها راساً اقدام می کنند و از ناحیه ما ورود پیدا نمی کنند،بنای ما بر این است که همه از این ناحیه بیایند چون از این طریق از حمایت های ما هم برخوردار می شوند.اگر اسکانی است می توانیم به صورت متمرکزاقدام بکنیم ولی حالا به هر دلیلی ممکن است یک ناشر مستقلاً با نمایشگاه فرانکفورت ارتباط برقرار بکند برای آنها هم منعی نمی بینیم و حاضریم آن فضایی را که در اختیار بقیه قرار داده ایم با برنامه ریزی در اختیار آن ناشر نیز قرار بدهیم تا از آن فضای عمومی استفاده بکنند. نسیم: آخرین کتابی که خوانده اید چه بود؟
اسماعیلی: کتاب «سید خندهرو» خاطرات شهید فضل الله محلاتی است. همچنین کتاب «میراث فاطمی»ه مربوط به سخنان اخیر آقا در خصوص امام عصر(عج) که چاپ دو هفته قبل است. «عیار مدیران» را نیز تازه گرفته ام چون رشته بنده مدیریت است و لیسانس و فوق لیسانس بنده مدیریت است و آشنایی با کل مباحث آن داشتم و آن فردی هم که کتاب را نوشته است از دوستان قدیمی خودمان است. نسیم: بین نویسنده های معاصر کدامشان را می پسندید؟ اسماعیلی: کتاب های آقای امیرخانی را کم و بیش می خوانم همچنین کتاب «داستان انقلاب» مرحوم گلاب دره ی را مطالعه کرده ام. نسیم: بعد از این شغل به کجا می روید؟ اسماعیلی: هر جایی که تقدیر باشد. تدریس در دانشگاه جزو کار های ما است و قطعاً آن را رها نمی کنیم. نسیم: قبول دارید که ارتباط شما با رسانه ها یک مقداری کم بود؟ اسماعیلی: اصلا قبول ندارم، اتفاقا بنده بیشترین تعامل و ارتباط را با رسانه ها داشته ام. ببینید الان اگر هر شب تلوزیون برنامه بگذارد بنده حاضرم بروم،رادیو هر شب برنامه بگذارد بنده حاضرم بروم، شما این عملکرد یک ساله ما را ببینید،هر چه می خواهید در مورد این سوال بپرسید تا بنده دفاع کنم. رسانه ها بیایند و بگویند
که فرصت های فرهنگی کشور چیست؟تهدید های فرهنگی کشور چیست؟ ما هم جواب میدهیم. نسیم: از توی اینها خبر در نمیآید! اسماعیلی: احسنت،اگر هم خیلی دنبال خبر باشند ما که هر روز خبر می دهیم، زمانی که دنبال حاشیه باشند ما توان همراهی نداریم.یعنی وقعاً فرصت پرداختن به این حاشیه ها را نداریم. هیچ چیزی بهتر از صداقت و راستگویی نیست. زمانی که می گوییم ما در نمایشگاه بین المللی فرانکفورت رفتیم و این آدم ها بودند،دروغ که نمی خواهیم بگوییم؟امروز آنقدر امکانات وجود دارد که در کمترین لحظه کوچکترین اخبار منتشر می شود و چیز پنهانی وجود ندارد و زمانی که ما با صداقت می گوییم ما در نمایشگاه فرانکفورت پنج نفر مترجم داشتیم،حالا هرکی برود مصاحبه کند که این ها هیچ کدام زبان بلد نبودند.چند بار باید جواب دهید؟یک بار گفتیم بابا جان داشتیم. نسیم: نه! ما پیگیر خبرهای جدید بودیم نه حاشیه! اسماعیلی: بحث بنده این است که اگر ملاحظات آنطرف قضیه را نیز ببینید قطعاً این سوال را نمی پرسید.اگر یکبار اطلاع رسانی کردید جامعه هم متوجه خواهد شد. وظیفه شما اطلاعرسانی است ولی ،در واقع شما با این کار به این حرکت دامن می زنید.خوب اگر در این جهت اطلاع رسانی
صورت بگیرد،بله هر فردی حاضر است بیاید و ریز قضیه را تشریح کند ولی اگر بخواهنددائم به این قضیه دامن بزنند این ها بحث های حاشیه ای می شود وگرنه بنده خیلی دوست داشتم و این را بار ها و بار ها تاکید کرده ام که رسانه ها و خبرگزاری ها می توانند یک مشاور فکری و فرهنگی عمیق برای هر متولی یا معاون فرهنگی باشند. بار ها این را به برخی از دوستان عرض کرده ام که بنشینید و آسیب های فرهنگی کشور را رصد و بررسی کنید و برای ما ارسال کنید و این ها را از ما مطالبه کنید.فرصت های فرهنگی پیش روی کشور را احصا کنید و به ما بدهید که اگر ما در جایی غفلتی می کنیم آن فرصت ها پیش روی ما باشد و بر اساس ان فرصت ها است که ما میتوانیم برنامه ریزی کنیم،این هیچ وقت اتفاق نیفتاده است.ما جلسه تجلیل از خبرنگاران در هفته کتاب سال قبل برگزار کردیم که سابق بر این چنین جلسه ای برگزار نمی شد،به مناسبتهای مختلف و یا در نمایشگاه امسال جایگاه خبرنگاران را ویژه تر دیدیم و اینکه بگویید بنده تعامل نداشته ام قبول ندارم ولی در مورد پرداختن به آن مسایل حاشیه ای، بله اصلاً روحیه بنده همین است یعنی زمانی که وارد یک مسئولیت می شوم تمام فکر و ذکر خود را برای عملیاتی
کردن برنامههای آن مجموعه برنامه هایی که تهیه شده است به کار میگیرم.حوزه معاونت فرهنگی واقعاً حوزه پر کاری است و دائماً برنامه دارند و یک لحظه شما نمی توانید غفلت بکنید،مثلا ما کتاب فصل را می توانیم تعطیل بکنیم؟ نمی شود. نسیم: ارزیابیتان از فعالیت خبرگزاری «نسیم» را هم بگویید. اسماعیلی: به نظرم در چند نقش اصلی اطلاعرسانی که رسالت اصلی خبرگزاری ها است الحمدالله خوب کار کرده اید یعنی هم آگاهی بخشی به جامعه که یکی از نقش های اصلی مطبوعات و رسانه هاست. بُعد خبری و اطلاع رسانی هم فراز و نشیب داشته ولی به نظر بنده در مجموع قابل قبول بوده است. تعاملتان با ما هم خوب بوده است. ما خیلی علاقه داریم که مرتب بنشینیم و بحث های فکری بکنیم چون از بحث های فکری ایده در می آید. نسیم: ناگفته خاصی ندارید که گذاشته باشید بعد از مسئولیت خود بگویید؟ اسماعیلی: نه! مطلب خاصی نبوده است. نسیم: تشکر میکنیم از اینکه وقت خود را در اختیار «نسیم» گذاشتید. اسماعیلی: بنده از هم از شما تشکر میکنم و امیدوارم ارتباطتان با معاونت فرهنگی و بخصوص پیشانی آن که حوزه کتاب و انتشارات است، همچنان برقرار باشد. ***گفتگو از: محمدصادق علیزاده - عاطفه
جعفری