اخبار آرشیوی
مؤسسه فرهنگی هنری و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی همزمان با ۱۳ آبان، روز مبارزه با استکبار جهانی، برترین آثار خود در این زمینه با موضوع تسخیر لانه جاسوسی و آمریکاشناسی را معرفی کرد
به گزارش «نسیم»، یادآور حوادث مهمی است که هر یک در تاریخ مبارزات ضد استکباری ملت بزرگ و مسلمان ایران نقش به سزایی داشته است. از سیزده آبان ٤2 که رژیم استبدادی ستمشاهی در تبعیت از آمریکای جهانخوار، رهبر آزاده و مرجع انقلابی ملت را که به کاپیتولاسیون ظالمانه اعتراض کرده بود، تبعید کرد، تا سیزده آبان ٥٧ که دانش آموزان انقلابی به فرمان رژیم آمریکایی پهلوی به خون نشستند و سرانجام سیزده آبان ٥٧ که دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، با تسخیر لانه جاسوسی استکبار از یک ربع قرن جنایات رژیم استکباری آمریکا انتقام گرفتند. سه واقعه مهم که هر کدام، برگ زرینی در تاریخ انقلاب اسلامی ایران هستند و نقطه پیوند هر سه حادثه، مواجهه ملت قهرمان با آمریکای جهانخوار است. سیزده آبان هر سال، فصل تجدید بصیرت انقلابی و ابلاغ پیام رسای ملت ایران در مبارزه همیشگی و دائمی با استکبار جهانی و صهیونیزم پلیداست. مرکز اسناد انقلاب اسلامی ضمن گرامیداشت یومالله 13 آبان و در راستای رسالت فرهنگی خود و به همین مناسبت برترین آثار خود را در زمینه 13آبان با موضوع تسخیر لانه جاسوسی و آمریکا شناسی،به علاقمندان معرفی می کند. دانشجویان و گروگانها(تاریخ
شفاهی دانشجویان پیرو خط امام) پیروزی انقلاب اسلامی اگرچه نفوذ آمریکا را در ایران تحلیل برد، ولی منجر به زوال کامل قدرت و دخالتهای آن نشد و بقایای عوامل آمریکا در درون مملکت مشغول توطئه بودند؛ بهخصوص اینکه با روی کارآمدن دولت موقت استکبار به آن امیدوارتر شد. در این شرایط دولت موقت که امور کشور را در دست گرفته بود، متأثر از دیدگاه نهضت آزادی که از قضا اکثر اعضای دولت از یاران سابق بازرگان انتخاب شده بودند، چندان به پاکسازی ادارات و استقرار جمهوری اسلامی نمیپرداختند و مطالبات امام و مردم انقلابی برآورده نشده بود. تساهل دولت بازرگان در برخورد با حرکتهای تجزیهطلبانهی داخلی که کشور را به سوی اغتشاش میبرد و عدم اتخاذ مواضع انقلابی در مقابل استکبار جهانی، دانشجویان مسلمان را بر آن داشت تا با حرکتی انقلابی اعتراض خود را به عملکرد دولت موقت نشان دهند. دانشجویان چند دانشگاه تهران تحت عنوان «دانشجویان پیرو خط امام» لانهی جاسوسی آمریکا را تسخیر کردند و به افشای عملیات این سفارتخانه در قبال انقلاب و نظام اسلامی پرداختند. مجموعه حاضر شامل مصاحبههایی است با چندین تن از دانشجویان پیرو خط امام که هر یک با رجوع به
حافظهی خود و فراخوار پرسشهایی که از آنها شده است، به بازگویی حوادث لانه و حال و هوای آن روزها پرداختهاند. علت تسخیر لانهی جاسوسی به دست دانشجویان، ترکیب دانشگاههای شرکتکننده در این واقعه و نحوهی تعامل آنها با همدیگر، برخورد مسئولان نظام با دانشجویان و حوادث تلخ و شیرینی که در درون لانهی جاسوسی میگذشت در مصاحبه با آنها روشن شده است. مطلب بسیار مهم دیگری که در خلال مصاحبهها به آن اشاره شده طرز عملکرد و موضعگیری برخی از اشخاص است که اتفاقاً بعد از اتمام جریان گروگانگیری در مسئولیتهای مختلف نظام اسلامی بودند و در نحوهی انتشار اسناد لانهی جاسوسی دست داشتند. تسخیر لانه جاسوسی(خاطرات یکی از دانشجویان مسلمان پیرو خط امام) انقلاب اسلامی ایران با دو مشخصهی بارز از سایر انقلابهای جهان، قابل تشخیص و تمیز است. نخستین مشخصهی آن، ضداستبدادی بودن و دومین ویژگیاش، ضداستعماری بودن آن است. انقلاب اسلامی ایران از بدو شکلگیری و آغاز حرکت خود، این دو مشخصه را به رهبری حضرت امامخمینی(ره) دارا بود. تبعید امامخمینی از ایران در سال 1343 در پی ایراد سخنرانی شدیداللحن وی در اعتراض به کاپیتولاسیون و حقِ قضاوت
کنسولی آمریکاییها در ایران بود. سلطه و نفوذ همهجانبهی آمریکاییها در ایران، بعد از جنگ جهانی دوم زیاد شد و پس از کودتای 28 مرداد 1332 به مهمترین عامل تعیینکننده در سیاست داخلی و خارجی، فرهنگ و اقتصاد ایران تبدیل گردید. کاپیتولاسیون را میتوان اوج تحقیر ملی ایرانیان توسط آمریکا قلمداد کرد که با حمایت همهجانبه از حکومت خودکامهی پهلوی تا سالهای پایانی آن ادامه داشت. حمایتِ همهجانبه از محمدرضاشاه فراری و انواع توطئهها و اقدامات مداخلهجویانه در ایران، از جمله عواملی بودند که دانشجویان مسلمان پیرو خط امام را به تسخیر لانهی جاسوسی آمریکا واداشت. این اقدام دانشجویان مسلمان پیرو خط امام از نقاط عطف تاریخ انقلاب اسلامی بهحساب میآید که حوادث و پیامدهای گوناگونی را بههمراه آورد. آنچه کتاب حاضر به آن میپردازد، علل و زمینههای اقدام دانشجویان مسلمان مبارز از زبان و قلم یکی از دانشجویان حاضر در قضایای تسخیر میباشد. دکتر سیدمحمدهاشم پوریزدانپرست عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز از دانشجویان مبارز قبل از انقلاب و از رزمندگان و جانبازان سرافراز میباشد که با نگارش آثاری چون: «همگام با مردم در انقلاب اسلامی و...»
بر آن است به گزارش مستند وقایع انقلاب و حوادث بعد از انقلاب بپردازد. گروگانگیری ایرانی بعد از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، گروهی از دانشجویان پیرو خط امام به نمایندگی از مردم ایران اسلامی، که تازه از زیر یوغ حکومت ستمشاهی محمدرضا پهلوی رها شده و شور انقلابی نیز در سر داشتند و همچنین از دخالتهای بیش از حد ایالات متحدهی آمریکا در امور داخلی ایران به ستوه آمده بودند، سفارت آمریکا موسوم به «لانهی جاسوسی» را تسخیر کردند و افراد سفارت را به گروگان گرفتند و خواهان عدم دخالت آمریکا در ایران و بازگشت داراییهای ایران از آمریکا و تحویل شاه به ایران شدند. در پی ناکامی آمریکا در حل این بحران، بسیاری از رسانههای غربی سعی کردند این حرکت دانشجویی را سیاهنمایی کرده و ایران را متهم به نقض حقوق بشر و آزار و اذیت گروگانها نمایند و از رفتار بد ایرانیها نسبت به گروگانهای آمریکایی میگفتند و مینوشتند. کتاب حاضر خاطرات یکی از گروگانها به نام «راکی سیکمن» است. او 26 جولای 1957 در میسوری، در حومهی ایالت لوئیس آمریکا به دنیا آمد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در روستای کراکو در 50 مایلی جنوب ایالت لوئیس سپری کرد.
راکی، 26 آگوست 1976 وارد نیروی دریایی ایالات متحده شد. او پیش از آن در نیروی زمینی خدمت میکرد. پس از دوسال و نیم همراه نیروی دریایی به اقیانوس آرام و دریای مدیترانه سفر کرد. او در ماه مه 1979 برای آموزش در گارد امنیتی نیروی دریایی ثبتنام نمود که اولین محل مأموریت او به عنوان گارد امنیتی، سفارت آمریکا در تهران بود. از این رو راکی سیکمن در 7 اکتبر 1979 وارد تهران شد. بحران (سال آخر ریاستجمهوری کارتر) با آغاز نهضت اسلامی در سال 1342، امام خمینی نه تنها علیه استبداد داخلی به مبارزه پرداخت بلکه آگاهانه استعمار خارجی را نیز نشانه گرفت. امام شاه را مجری سیاستهای آمریکا در منطقه میدانست و باور داشت که شاه به عنوان «ژاندارم خاورمیانه» منافع آمریکا را در منطقه تأمین میکند و آمریکا نیز به امنیت و بقای حکومت پهلوی به ویژه به سرکوب مخالفین داخلی کمک مینماید. در آغاز روی کار آمدن کارتر با تز حمایت از حقوق بشر و تجدید نظر در روابط با کشورهای ناقض حقوق بشر چنین به نظر میرسید که روابط حسنهی شاه با سردمداران کاخ سفید با مشکل مواجه خواهد شد، زیرا طبق شعارهای انتخاباتی کارتر، ایران یکی از کشورهایی بود که حقوق بشر را
نقض میکرد، زندانهای شاه مملو از زندانیان سیاسی بود و هر ندای مخالفی به شدت سرکوب میشد. اما دولت کارتر به تز خود وفادار نماند و با اصلاحات سطحی که شاه با ایجاد فضای باز سیاسی انجام داد و آزاد کردن تعدادی از زندانیان سیاسی، حمایت خود را از رژیم شاه ادامه داد. در همین راستا شاه به آمریکا سفر کرد و در مقابل کارتر نیز در دی ماه 1356 وارد ایران شد. شاه ضیافت باشکوهی به افتخار وی و همراهانش ترتیب داد و در این ضیافت طی سخنانی اظهار داشت که «ایران پیوندهای دوستی بسیار استواری با آمریکا دارد». کارتر نیز که شرایط انقلابی ایران را درک نمیکرد ایران را «جزیرهی ثبات خاورمیانه» نامید. حوادثِ متعاقب سفر کارتر به ایران عدم درک شرایط ایران توسط دولتمردان آمریکایی را به خوبی نشان داد. عدم درک شرایط کشور توسط آمریکاییها پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز ادامه یافت. کارتر در یک مصاحبهی مطبوعاتی خبر از تضمین امنیت اتباع آمریکا توسط دولت بازرگان را داد و امیدوار بود همانند سالهای گذشته روابط ایران و آمریکا به صورت عادی و دوستانه حفظ شود. سولیوان آخرین سفیر آمریکا در ایران سعی کرد با نظام جدید حاکم در ایران ارتباط برقرار کند
ولی ناکام ماند. به نظر میرسید که جمهوری اسلامی هیچ اعتمادی به دولت آمریکا ندارد. در همین زمان موافقت کارتر با ورود شاه به آمریکا شرایط را پیچیدهتر کرد، در حالی که دولت موقت طرفدار مماشات و ادامهی روابط دیپلماتیک با آمریکا بود و حتی مهندس بازرگان در جشن سالگرد انقلاب الجزایر با برژینسکی مشاور امنیت ملی آمریکا در 10 آبان 1358 ملاقات کرد تا زمینه برای دور تازهای از همکاری ایران و آمریکا فراهم شود، انقلابیون در تهران علاوه بر سر دادن شعارهای ضدآمریکایی، خواستار قطع روابط با آمریکا شدند. در روز 13 آبان 1358 که مردم آماده تظاهرات علیه پذیرفتهشدن شاه در آمریکا میشدند گروهی از دانشجویان، سفارت آمریکا را تصرف کردند و اعضای آن را به گروگان گرفتند. انتخاب دشوار: سالهای بحرانی در سیاست خارجی آمریکا پیروزی انقلاب اسلامی نقطه ی عطف مهمی در روابط ایران با ایالات متحدهی آمریکاست. کشوری که پیش از پیروزی انقلاب بزرگترین شریک تجاری و مهمترین همپیمان نظامی و امنیتی ایران بهشمار میرفت، به بزرگترین دشمن جمهوری اسلامی تبدیل شد. در واقع یکی از اساسیترین اندیشههای پیشگامان انقلاب اسلامی و در رأس آنها امامخمینی، که
رهبری انقلاب اسلامی را برعهده داشت، اندیشهی مبارزه با استکبار و قدرتهای سلطهگر بهویژه آمریکا بود. بدیهی بود که نظامِ برآمده از انقلاب و اندیشههای ضداستعماری و ضداستکباری امامخمینی کوچکترین سازش و انعطافی در مقابل غرب و ایالات متحده نداشته باشد. از اینرو آمریکا تمام تلاش خود را به کار بست تا به هر نحو ممکن مانع پیروزی انقلاب و رویکارآمدن حکومت اسلامی برآمده از تفکر امام خمینی شود. در این خصوص یکی از مسائل مهم، عدم درک و شناخت صحیح مقامات آمریکا از ایران و ساختارهای پیچیدهی اجتماعی و سیاسی آن بود. همین مسئله باعث میشد مقامات آمریکایی دیدگاههای متفاوت و گاه کاملاً متناقضی در قبال ایران داشته باشند. این تناقض در دوران پیروزی انقلاب و همچنین بحران گروگانگیری بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داد. از مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم تا اقدام نظامی از جمله گزینههایی بودند که در هنگام بحران در دستور کار مقامات ایالات متحده قرار میگرفت. کتاب حاضر نوشتهی سایروس ونس وزیر خارجهی وقت آمریکا در دوران پیروزی انقلاب و بحران گروگانگیری است که در آن به موضوعات مختلفی در خصوص ایران پرداخته شدهاست. ونس از جمله کسانی
بود که دیدگاهی معتدل و میانهرو در قبال انقلاب و بحران گروگانگیری داشت. وی مخالفِ سرسختِ اقدام نظامی و عملیات نجات برای آزادی گروگانهای آمریکایی در ایران بود و در اعتراض به این اقدام استعفا داد. با توجه به شخصیت ونس و اهمیت جایگاه وی در مقام وزیر امور خارجهی آمریکا در آن دوران و نیز دیدگاههای خاصی که در قبال مسائل مختلف ایران داشته است، مطالعهی کتاب حاضر مفید به نظر میرسد. تاریخ شفاهی جنبش دانشجویی مسلمان جنبش دانشجویی در ایران قدمتی به اندازه عمر دانشگاه و نهاد آموزش عالی دارد و نتیجهی واکنش دانشجویان به مشکلات جامعه و بازتاب دغدغههای آنان در قبال حل معضلات است. از آنجایی که دانشجویان بهعنوان قشر تحصیلکرده و فرهیخته جامعه به مناسبات اقتصادی، سیاسی ـ اجتماعی حاکم بر جامعه حساساند و به علت قرار گرفتن در دوران جوانی و اقتضائات این دوره، آرمانخواهی و عدالتطلبی از مشخصههای ویژه این جنبش شده است که در طول تاریخچه نسبتاً طولانی این جنبش همواره مطرح میباشد. در دوران حکومت پهلوی بهعلت ممنوع بودن فعالیت نهادهای مدنی، احزاب و گروههای برخاسته از بطن جامعه، جنبش دانشجویی جای خالی این تشکلها و نهادها
را پر میکرد و ضمن فعالیت در عرصهی علم و دانشگاه عرصه اجتماع و سیاست را نیز زیر نظر داشت. پس از کودتای 28 مرداد و تعطیلی احزاب و دستگیری و منزویکردن رهبران نهضت ملیشدن نفت، جنبش دانشجویی از معدود جریانهایی بود که در مقابل استبداد و دیکتاتوری حکومت پهلوی ایستاد و پروندهای درخشان از خود بهجای گذاشت، همچنانکه تلفات سنگینی را نیز متحمل شد. پیروزی انقلاب اسلامی ایران که گام بزرگی در تحقق مردمسالاری دینی در کشور و حاکم شدن اراده مردم بر سرنوشت خویش بود، با پیشگامی جنبش دانشجویی در اکثر حوادث سرنوشتساز پس از انقلاب همراه بود. تسخیر لانهی جاسوسی، انقلاب فرهنگی در دانشگاهها و حضور در جبهههای جنگ تحمیلی و... از اقدامات درخشان جنبش دانشجویی در دوران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی است که آرمانخواهی و عدالتطلبی دو ویژگی اصلی آن میباشد. به هر روی جنبش دانشجویی علیرغم تمامی فراز و نشیبها و دگردیسی در برخی از تشکلهای دانشجویی همچنان ایفای نقش میکند. این اثر روایتهای دانشجویان قدیم و فعلی از روند جنبش دانشجویی در برهههای مختلف و میزان تأثیرگذای آنان در سیر حوادث میباشد. چالشهای ایران و آمریکا در تاریخ
تحولات معاصر ایران نقش چند دولت خارجی ـ از جمله دولتهای ایالات متحده آمریکا و انگلیس ـ بیش از دیگران تأثیرگذار و مسئلهساز بوده است. لذا بررسی تحولات و چگونگی روابط ایران و دولتهای مزبور یکی از موضوعات مهم و مورد توجه میباشد. زیرا تأثیر این روابط در بسیاری از امور داخلی و حتی در روابط خارجی گسترده و تعیینکننده بوده است. در سالهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی امکان تحقیق و تألیف در این زمینه نبود. زیرا مخالف منافع و مصالح رژیم وابستهی حاکم و دولت خارجی مسلط بر ایران بود. از اینرو پس از پیروزی انقلاب محققین و نویسندگان توانستند با استفاده از اسناد و مدارک بهجایمانده از رژیم گذشته و همچنین مدارک موجود و مرتبط با موضوع در خارج از کشور تحقیقات و تألیفات گسترده و ارزندهای در این زمینه انجام دهند. در میان دولتهای خارجی ذینفوذ و تقریباً مسلط بر کشور، بیش از همه انگلیس و آمریکا ایفای نقش کردهاند. در سالهای پس از کودتای 28 مرداد 1332 به مدت 25 سال آمریکا بهتدریج سلطهی بیشتری یافت و دولت انگلیس از دههی 40 نقش دوم در سلطهی خارجی بر ایران داشت. در این دوران اوضاع و احوال و سیر تحولات بهگونهای متفاوت از
گذشته و تضاد آشتیناپذیر مردم با سیاستهای استعمارگر جدید نیز متفاوت بود. از طرف دیگر پیروزی انقلاب اسلامی شرایط ایران و منطقه را دگرگون و چالشهای ایران و آمریکا وارد شکل و محتوای جدیدی شد. شرایطی که کاملاً برای این دولت ناشناخته و در عین حال غیرقابل قبول بود. از اینرو «چالشهای ایران و آمریکا» یکی از موضوعات تحقیقاتی مراکز مطالعات سیاسی و استراتژیک در کشورهای مختلف شده است. این چالشها به حدی است که در تمامی دولتهای آمریکا، مسئله ایران و آثار ناشی از آنها یکی از مشکلات ثابت و بهاصطلاح «دردسرهای بزرگ برای آنها» بوده و میباشد. چالشهای موجود در روابط دو دولت بهگونهای است که چالشهای دیگر را نظیر مقاومت حزبالله لبنان، مقاومت ملت فلسطین، شکست لشکرکشی در عراق و افغانستان، تضعیف موقعیت داخلی و بینالمللی و بالاخره «بیداری اسلامی» و جنبش ضدسرمایهداری، به دنبال داشته است. تحولاتی که هر کدام میتواند مقدمه تغییرات دیگری بر ضد نظام سلطهی استکباری آمریکا باشد. پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، تنها سقوط یک رژیم فاسد و وابسته نبود، بلکه مقدمهی فروریختن پایههای سلطهی استعمار غرب در جهان اسلام و سپس در مناطق
دیگر شد. از این رو چالشهای ایران و آمریکا بیش از پیش تبدیل به موضوعی بینالمللی، دارای ابعاد اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیک شده است. اگرچه تحولات چند دههی گذشته بسیاری از ساختارها را دگرگون کرد، ولی با شناختِ عمیق روند تحولات و دلایل آن، به این نتیجه میرسیم که تغییرات بزرگتر و مهمتر در راه است. این کتاب مهمترین چالشهای دو نظام متفاوت و متعارض (اسلام و لیبرال سرمایهداری) در قالب دو دولت ایران و آمریکا را با دیدگاهی واقعبینانه و به دور از تحلیلهای افراطی و یا سادهانگارانه مورد بحث قرار داده است. لازم به ذکر است علاقمندان جهت تهیه کتب یاد شده می توانند به فروشگاه این مرکز در خیابان انقلاب،خیابان 12فروردین،بعد از خیابان شهدای ژاندارمری نبش مجتمع ناشران و یا با شماره تلفن های 66953607 و 66961536 تماس بگیرند.