اخبار آرشیوی
نشست جایگاه کتاب در ایران و نقش یونسکو/۲-حدادعادل، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی: ممیزی برای هر ملت پایبند به اخلاقیات، لازم و ضروری است/ وزارت ارشاد و ناشران باید در خصوص ضوابط نشر با هم گفتگو کنند/ آموزش کتابخوانی باید از مدارس آغاز شود
به گزارش خبرنگار «نسیم»، غلامعلی حدادعادل در برنامه نشست تخصصی جایگاه کتاب ایران و نقش یونسکو که امروز در کمیسیون ملی یونسکو برگزار شد، گفت: این جلسه از نظر کمیت تعداد حضار کمی دارد اما با این حال می تواند از نظر رسیدگی به واقعیت کتاب جلسه ای با کیفیت باشد و امکان طرح مباحث کارشناسی در این حوزه وجود دارد. وی در ادامه افزود: به عقیده من کتاب یکی از علائم حیاتی جامعه زنده به شمار می رود؛ همچنین کتاب می تواند یکی از علائم حیاتی فرهنگ و هنر یک جامعه به حساب آید.کلاف سردرگم حوزه کتاب، همانند یک مدار الکترونیکی پیچیده و گسترده است و زمانی که یک مدار به خوبی کار نمی کند فرد متخصص باید جزء به جزء آن مدار را بررسی کرده تا مشکل به وجود آمده را پیدا کند؛ از این رو معاونت فرهنگی وزارت ارشاد به عنوان متولی کتاب در کشور باید مدار الکترونیکی کتاب را مرحله به مرحله بررسی کرده تا بتواند ضعف این حوزه را پیدا و آن را جبران کند. حدادعادل ادامه داد: در بخش تولید کتاب به سه موضوع که جزء موضوعات زیرساختی محسوب می شود، می پردازم؛ تولید کاغذ، تجهیزات چاپ، تیراژ پایین کاغذ و تربیت نیروی متخصص چاپ از جمله مواردی است که در بخش تولید
باید به آن توجه داشت. حدادعادل با بیان اینکه در بخش تولید کاغذ ممکن است وابستگی به کشورهای خارجی ایجاد شود گفت: از این رو ما باید به سمت تولید داخلی کاغذ پیش برویم؛ درست است که کاغذ نان شب یا بنزین خودرو نیست با این حال اگر کاغذ نباشد، مدارس و دانشگاه های کشورمان تعطیل خواهد شد؛ در واقع کاغذ برای دانشجو و دانش آموز ما به مثابه نان شب به شمار می رود و باید بخشی از کاغذ را در داخل کشور تولید کنیم همانگونه که مقام معظم رهبری نیز بر این مهم تأکید داشتند. وی افزود: تجهیزات چاپ از مواردی است که باید وزارت ارشاد افراد را برای تولید آن در داخل کشور تشویق کند، در واقع وزارت ارشاد باید حمایت های خود را به گونه ای انجام دهد تا در حوزه تجهیزات چاپ سرمایه گذاری صورت گیرد البته مهم نیست که ما مجهزترین ماشین چاپ را در داخل کشور تولید کنیم بلکه باید بسیاری از مواد لازم جهت تولید یک کتاب را خودمان تولید کرده تا بعد از آن کم کم به تولید تجهیزات و دستگاه های چاپ برسیم. رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: باید این سئوال را بپرسیم که متخصص صنعت چاپ در کشورمان چه تعداد است؟ در واقع ما باید متناسب با نیازمان به حوزه صنعت چاپ، در
کشور، باید دانشگاه و مراکز فنی مربوط به این حوزه را داشته باشیم؛ البته تحقق این مهم نیاز به برنامه ریزی دارد.به عبارت دیگر گم کردن مسائل مربوط به حوزه کتاب و نشر از وظایف حاکمیتی است و نباید انتظار داشت که دست اندرکاران چاپ در آن دخالت داشته باشند. حدادعادل با اشاره ب سیستم توزیع گفت: در حوزه توزیع نیز که مسئله بسیار مهمی را در بر می گیرد ناشران با مشکلاتی مواجه اند و این حوزه به بیماری مزمن صنعت مطبوعات و کتاب تبدیل شده است؛ به طوری که در بسیاری از شهرها و روستاهای کشور، مسئله توزیع کتاب به نقطه کور این حوزه تبدیل شده و کتاب به یک کالای گرانبها در چنین مکان های تبدیل شده است؛ از این رو باید یک تجدیدنظر در حوزه توزیع کتاب انجام شود؛ اگر تولید کتاب، مسئله کتابخوانی و مشکلات موجود در کتابخانه ها را برطرف کنیم ولی توزیع درستی نداشته باشیم در واقع همچنان مشکلات حوزه کتاب باقی خواهد ماند. وی در ادامه بیان داشت: باید کاری کنیم که کتاب های تولیدی از شمارگان معقولی برخوردار شوند که این مسئله راهکارهای متعددی دارد؛ بالا بودن قیمت کتاب در کشور محسوس است از این رو ناشران از راکد بودن حوزه نشر گلایه دارند چرا که کتاب در
سبد خرید خانوار اولویت ندارد و اگر درآمد خانواده ها کفاف مایحتاج خود را ندهد آنها مجبورند بخش فرهنگی را از سبد خرید خود حذف کنند در واقع هرگاه مشکلات اقتصادی در جامعه افزایش می یابد اولین تاثیرش را در حوزه فرهنگ خواهد گذاشت. حداد عادل تاکید کرد: فعالیت در عرصه کتاب توجیه اقتصادی ندارد و امروز به دشواری می توان تصور کرد که مؤلف یا مترجمی زندگی خود را از راه کتاب بگذراند؛ به عبارت دیگر مؤلفان و مترجمان کار کتاب را فعالیت جنبی خود قرار می دهند؛ چرا که کسی که یک کتاب را تالیف و یا ترجمه می کند زمان زیادی طول خواهد کشید درآمد خود را از این راه به دست بیاورد. وی موضوع تبلیغ و معرفی کتاب را از جمله مواردی دانست که باید به آن توجه شود و گفت: جامعه ما باید از انتشار کتاب های جدید مطلع شود؛ همچنین گسترش کتابخانه های عمومی از دیگر مواردی است که نیاز به ترجمه دارد، مسئله کتابخوانی در واقع یک تربیت است؛ به طوری که اگر در دبستان و دبیرستان، دانش آموزان با این تربیت آشنا نشوند، قطعاً در بزرگسالی نمی توان با برگزاری مراسم ها و ابلاغ آئین نامه ها آن ها را کتابخوان کرد علاوه بر آن کتاب های درسی باید به گونه ای باشند که دانش
آموز احساس کند برای موفقیت در امتحانات حتماً باید به کتاب های موجود در کتابخانه های مدارس مراجعه کند.به عبارت دیگر باید یک بسته کمک درسی و درسی در کنار هم در مدارس وجود داشته باشد. وی بابیان اینکه باید یک آمایش سرزمینی از نظر تولید، عرضه و استفاده از کتاب در کشور صورت بگیرد؛ گفت: در ایران 80 میلیونی همه باید به کتاب دسترسی داشته باشند در حالی که متاسفانه برخی از شهرهای کشورمان اصلاً کتاب فروشی ندارد و وزارت ارشاد باید این مسئله را پیگیری کند. حدادعادل با اشاره به افق های جدیدی به دلیل تحولات فناوری پیش روی حوزه نشر، گفت: فضای مجازی از جمله این افق هاست؛ در حال حاضر کتابخانه ها در حال تغییر شکل هستند و قطعاً فناوری جدیدی جای کاغذ را خواهد گرفت از این رو وزارت ارشاد باید در حوزه کتاب، آینده نگری داشته باشد و کارهای زیادی نیاز است که در این حوزه انجام شود. حداد بیان داشت: تعیین زیرساخت های حقوقی از جمله کارهای است که وزارت ارشاد باید در راستای افق های جدید این حوزه انجام دهد؛ در واقع این ارشاد است که باید پیش نویس این قانون را تدوین کرده و برای تصویب به مجلس شورای اسلامی بفرستد باید در نظر داشته باشید که این
کار بسیار پیچیده و جهانی است؛ چرا که فردی می خواهد در حوزه کتاب و فضای مجازی سرمایه گذاری کند هیچ گونه تضمین حقوقی برای بازگشت سرمایه خود ندارد. ور در خصوص ممیزی کتاب و بحث های این حوزه گفت: ممیزی مسئله بسیار مهمی است و به عقیده من هر ملتی، مقدسات و فرهنگ مربوط به خود را دارد از این رو ممیزی در هر کشوری لازم است و برای حفظ حریم این مقدسات و فرهنگ وجود ممیزی لازم است و این مسئله ربطی به ایران و انقلاب اسلامی ندارد در واقع اگر انقلاب هم نمی شد باز کشور حریمی برای خود قائل بود. وی همچنین بیان داشت: زمانی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی ضوابط مربوط به ممیزی را تدوین می کردیم، مقدسات و فرهنگ کشور را مورد توجه قرار داده بودیم؛ در واقع در حوزه ممیزی باید افرادی اظهارنظر کنند که بتوانند جنبه های مختلف کتاب را در نظر بگیرند و در واقع اینگونه نباشد که بودن یا نبودن یک واژه در کتاب باعث اعمال ممیزی در آن شود و باید افراد خبره در این زمینه به کار گرفته شود، وزارت ارشاد باید از ناشران حمایت کند، در واقع وزارت ارشاد باید حامی ناشران باشد و به آنها مشاوره حقوقی بدهد چرا که گاهی ناشر با مؤلف، بازماندگان یک مولف یا ناشر دیگر
به اختلاف می رسند از این رو وزارت ارشاد باید با ارائه مشاوره حقوقی به ناشران بتواند مشکلات آنها را برطرف کند. حداد عادل با اشاره به نقش وزارت ارشاد گفت: همچنین وزارت ارشاد باید زمینه ای را فراهم کند تا ایرانیان مقیم خارج بتوانند به راحتی به ناشران ایرانی دسترسی داشته باشند.علاوه برآن حفظ و پاسداشت از زبان فارسی از دیگر موضوعاتی است که هم وزارت ارشاد و هم فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی باید به آن توجه داشته باشد. وی بیان داشت: فرهنگستان زبان و ادب فارسی در زمینه واژه گزینی برای اصطلاحات خارجی اقدامات بسیار خوبی را انجام داده است به گونه ای که بیش از 40 هزار واژه به فارسی ترجمه شده است، 70 گروه در فرهنگستان زبان و ادب فارسی فعال هستند با این حال نیاز داریم تا با مولفان و مترجمان همکاری داشته باشیم. حدادعادل در پایان گفت: در سال 1354 و 1355 تعداد کتاب های چاپی در کشورمان به 1000 عنوان نمی رسید در حالی که امروزه با دو برابر شدن جمعیت این مقدار 100 برابر شده است.