اخبار آرشیوی
نشست شعر انقلاب/۲- حبیبی کسبی: انقلاب، رجعت به ارزشها بود؛ جامعه روشنفکری به بهانه جهانی شدن این رجعت را نمیپذیرد/ آرش شفاعی: بازگشت برخی چهرههای شعر انقلاب مانند قیصر به قالبهای سپید و نیمایی قابل تامل است
به گزارش خبرنگار «نسیم»،این نشست روز گذشته با حضور صابر امامی، محمدکاظم کاظمی، ناصر فیض، ارش شاعفی و علی داوودی در محل حوزه هنری برگزار شد. *** شفاعی: بازگشت برخی چهرههای شعر انقلاب به قالبهای سپید و نیمایی قابل تامل است آرش شفاعی از دیگر سخنرانان این مراسم بود. وی در شروع صحبتهای خود گفت: بیشترین بحث در راستای تحلیل شعر بعد از نیماست به این معنی که گفته میشود شعر بعد از نیما، دست و پای شعر فارسی را از قالبهای سنتی و زنجیری که افاعیل بر دست و پای شاعران بسته بود، باز کرد اما شعر انقلاب در تجدید حیات خودش و به جای اینکه آن مضمون را به شعر برگرداند، رجعتی به قالبها کرد و ما به جای اینکه شعر رو به جلو و مترقی را ادامه دهیم به قالبهای کهنه بازگشتیم و دوباره از عینیت فاصله گرفتیم و ذهنیت شهید شد. این شاعر در ادامه افزود: با فرمهای گذشته این مضمون را به شعر برگرداندیم یعنی شعر بعد از انقلاب با تجدی حیات قالبهایی مانند رباعی، غزل و سنتی به مقدار زیادی هم مضمونهای گذشته را زنده کرد. دقیقا همان کاری که نیما و طرفداران نیما از آن باز میداشتند. بحث بر سر این است که تولد و بروز و ظهور شعر انقلاب با
قالبهای کلاسیک است. در دورهای تا دهه 70 غفلتی پیش میآید. بسیاری از شاعران با شعر سپید چهره شدند و آثاری داشتند اما بعد به شعر کلاسیک روی آوردند. این سوال پیش میآید که چهرههای برجسته انقلاب مثل قیصر و سیدحسن که با شعر کلاسیک شروع کردند، چه شد که از دهه 70 به شعر سپید و نیمایی روی آوردند. آیا خود شاعران انقلاب که در به وجود آوردن نهضت بازگشت قالبی نقش داشتند، به این نتیجه رسیدند که باید برگردند و تجربه دیگران را زنده کنند. آیا به این نتیجه رسیدند که اشتباه کردند یا اینکه فضای شعر کلاسیک دیگر جوابگو نیست. به نظرم این بحث مهمی است. ***فیض: تجربه شعر طنز بعد از انقلاب، تجربه خاصی بود فیض نیز در بخشهای دیگری از این مراسم گفت: سابقه شعر طنز در ایران بعد از انقلاب نوع خاصی بود. طنز جدی را کمتر در آن دوره میبینیم. ستون روزنامهها و مجلات هم پر از حرفهای ممنوعه اخلاقی بود بدون حرف جدی. البته به ندرت یک شخصیت سیاسی را هم مانند هویدا برای سوپاپ اطمینان علم کرده و در شعر طنز مطرح میکردند. بعد از انقلاب به سبب حضور اتفاقات سیاسی و اجتماعی و گروهکهای مختلف، اینکه با تضادهای مختلفی همراه بود، بلبشویی هم در شعر طنز
به وجود آمد. فقط گاهی در روزنامه کیهان کسی به نام «میلاد» طنز مینوشت که در محدود مرغ و برنج و کوپن گوشت است که اینها هم چیز دندانگیری است. البته در داستان اتفاقات بهتری میافتد. عمران صلاحی هم جسته در گریخته در آثارش کارهایی میکنند. فیض با اشاره با اینکه عمده کارهای صورت گرفته در شعر طنز به بعد از تاسیس دفتر شعر طنز حوزه هنری مربوط میشود، افزود: قبل از تاسیس این دفتر شب شعر و جشنوارهای در کار نبود. تشکیل دفتر طنز و فعالیتهای آن را میتوان به عنوان یک دستاورد تلقی کرد. اکثر کسانی که از شعر طنز میگویند از حوزه هنری برخاسته و از اینجا شروع کردهاند. بعد از تاسیس این دفتر کسانی که در کارشان هجو دیده میشد یاد گرفتندکه پاکیزهتر حرف بزنند و زیر چتر انقلاب، واژهها و ترکیبها و خط قرمزها را بشناسند. حوزه هنری فضایی است که بچههای انقلاب حضور دارند. ***محمود حبیبی کسبی:جامعه روشنفکری هر چیزی که رنگ و بوی ارزشها دارد را کنار میگذارد حبیبی کسبی با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی از آنجایی که به نظر میرسد یکی از بزرگترین اتقافات و بازگشت به ارزشها و اعتقادات بومی و ملی است، افزود: قرار است با این رجعت که در
سطح فرهنگ اجتماع اتفاق میافتد، هنرها همراه بشوند. شعر هم که شاکله خود را از زبان و کلمه وام میگیرد مستقیمترین ارتباط را توانست با رجعت و بازگشت برقرار کند که البته متاسفانه امروزه از رجعت به عنوان یک کلمه منفی یاد میشود. حبیبی گفت: این بازگشت، مقدس است. بازگشتی که هم در فرم و هم در محتوا اتفاق میافتد و هم در قالبهای کهن دیده میشود. پیش از انقلاب جریانی وجود داشت که به بهانه جهانی و مدرن شدن، میگوی قوانین کهن را کنار بگذاریم. جامعه روشنفکری نمیتواند این قوانین کهن را بپذیرد و هر چیزی که رنگ و بوی دین و مذهب و ارزشها دارد را کنار میگذارد. در سایر هنرها هم مانند هنرهای تجسمی و کتاب هم این گونه است. پخش کتاب قبل از انقلاب در دست مافیای روشنفکری بوده و هنوز هم نمیگذارند برخی کتابها به درستی توزیع شود.