دبیر جشنواره شعر فجر: به رغم برخی تلاشها، بخش رقابتی به حاشیه رفت
عبدالجبار كاكایی در مراسم اختتامیه این رویداد ادبی همچنین برخی تفسیرها از بعضی اشعار قرائت شده در جلسات شعرخوانی جشنواره را غیرواقعی توصیف كرد
به گزارش خبرنگار «نسیم»، مراسم اختتامیه هشتمین جشنواره شعر فجر با حضور جنتی وزیر ارشاد صالحی معاون فرهنگی و جمعی از شاعران و علاقهمندان به شعر در تالار وحدت در حال برگزاری است.
كاكایی دبیر هشتمین دوره جشنواره در ابتدای این مراسم با بیان اینكه جشنوارههای شعر نمایش بدعتها و بدایع ادبی هستند گفت: این جشنوارهها ذاتش به تكثر و تنوع گره خورده است و تمثل سادهای از خلقت است كه نمایش آشكار گوناگونی مخلوقات و تنوع رنگها و یدهها و فكره و عرضه و تحمل این همه در كنار هم نشانه وسعت صدور و حوصله صبور بانیان آن است.
وی افزود: جزماندیشی و تكصدایی در ادبیات شایسته نیست چنانكه گفتهاند اگر سیاستمداران مثل هم بیندیشند دنیا بهشت میشود اما گر شاعران مثل هم بیندیشند دنیا جهنمی آزاردهنده است.
تكثر صداها میتواند آغازی برای رسیدن به جامعه آرمانی باشد
دبیر هشتمین جشنواره شعر فجر ادامه داد: برای رسیدن به جامعه آرمانی، تنوع و تكثر صداها در محیطهای منتسب به نخبگی میتواند آغاز خوبی باشد. حس انتخاب و تمیز در بین اهالی ادب و سخن بدون شك قویتر و كاملتر است و محك عرضه و آزمون ان جشنوراههای فرهنگی است. با اراده جمعی از شاعران موسوم به گفتمان انقلابی كه به لطف نگاه دلسوز اما محافظهكار و محتاط نهادهای متولی كه از بد حادثه، سیاستگزاران همواره مورد وثوق نظام فرهنگی هستند وبه قصد همراهی و وفاق ملی در حوزه شعر معاصر ایران كه دوران پرتنشی را پست سر گذاشته است نخستین سنگ بنای جشنواره هشتم نهاده شد.
كاكایی بیان داشت: از آغاز، این كار دشوار می نمود كه رسیدن به افق تماشای مشترك لوزام و ابزاری نیاز داشت و از آن جمله ایجاد آرامش در محیطهای خارج از حوزه فرهنگ و اقناع نگاههای شكاك و خارج كردن بخشی از جشنواره از بستر اجرای عادت زده و دولتی شده و فراهم آوردن زمینه استقلال نسبی كه مقدمات آن در سایت جشنواره و كمیته علمی كه بعدها به اتاق فكر معروف شد فراهم آمد.
كاكایی گفت:سایت ادبی جشنواره با وجود محدودیتهای فنی با بارگزاری همه آثار بخش رقابتی و داوری روشن و آشكار قدم مهمی در جهت تحول نظام داوری آثار و استعدادیابی برداشت و نتیجه داوریها اثبات چند نظریه ادبی قابل اعتناست كه در این مجل اندك فرصت طرح آن نیست.
وی بیان داشت: گروهی از شاعران با گرایشهای متفاوت ادبی و فكری كنار هم نشستند كه سابق بر این از مصاحبت هم محروم بودند و همدلی به تدریج آغاز شد اما در ادامه مسیر طبق پیشگویی برخی كارمندان و شاعران صاحب كرامت سو ظن عناصر غیرمرتبط با حوزههای فرهنگی آغاز شد و افزون بر آن چالشهای سیاسی و فرهنگی مشابه برای سست كردن اراده نهاد متولی بر فضای مفاهمه اثر گذاشت و قدمهای اهالی ادبیات برای رسیدن به وفاق كامل كوتاهتر شد اما همچنان رو به جلو بود.
برخی تفاسیر از بعضی اشعار، غیرواقعی بود
وی بیان داشت: تلاش كردیم چهره اصلی جشنواره شعر نمایش آثار بزرگان و شاعران تثبیت شده باشد و در این جهت چهار شب شعرخوانی برای شاعران معاصر كه حیات ادبی آنها به تایید منتقدان رسیده بود فراهم شد.
كاكایی با اشاره بیان داشت: در طی شبهای شعرخوانی مراقبت متصدیان سرویسهای ادبی خبرگزاریهایی كه موظف به مخالفت بودند و البته طبیعت چندصدایی است منجر به تفسیرهای غیرواقعی ار برخی شعرها شد كه حتی در صورت درست بودن این تفسیرها، نمایش پایین بودن آستانه تحمل گروهی اندك بود.
وی بیان داشت: امروز حواشی ادبیات به طرز آزاردهندهای بر متن آن غلبه پیدا كرده است و هر امكان و منظری به تماشای ضایعات ادبی منجر میشود. جشنواره فجر كه مثل لاله و لادن پیوند بیفرجامی با بدنه نهاد دولت دارد به رغم ایدههای نو نتوانست از حواشی مصون بماند. ازنوبرانهای این جشنواره نقد دبیر جشنواره از دستاورد خود است كه به طرزی اجتنابناپذیر ضروری میرسد.
بخش رقابتی جشنواره به حاشیه رفت
وی با اشاره به بخش رقابتی جشنواره گفت: بخش رقابتی كه تلاش كردیم به حاشیه نرود به لطف جهان مجازی كه عرصه تاخت و تاز توهمات در جهانی فاقد شعور حقیقی است وارد شده و نقل محافل دیجیتالی است كه البته این مساله طبیعی است. فرافكنی برخی راه نیافتگان به دور نهایی و تلاش برای كشف روابط پنهان داوران و برندگان بخشی از سریال جاری جشنوارههای ادبی است كه البته این مساله هم طبیعی است اما اتفاقات غیرطبیعی و نامقول دیگری افتاد كه زنگ خطری برای مدیریت فرهنگی است و این اتفاق تلاش برای ندیدن و به حساب نیاوردن كسانی است كه شاید در صورت دیدن و به حساب آوردن مسیر علمی جشنواره به نفع مواضع سیاسی و جناحی مصادره نمیشد.
كاكایی گفت: مشاورههای غلط به نظام مدیریت فرهنگی كشور مشابه آنچه كه درباره یكی از شاعران اتفاق افتاد از سوی كاركنان و مدیران موظف و به تعبیر رضا امیرخانی، لشگر اجنه و عدم واگذاری كامل نظام و قواعد بازی به اهالی فرهنگ، بحرانساز است. جوانان شاعر سرمایههای ادبی كشور كه به علت نشاط و روح ستیزهجوی جوانی مورد بیتوجهیاند و اغلب با راهبردهای غلط، متمرد و سركش و پندناپذیر میشوند.
نخبگان فرهنگی را به آرامش دعوت میكنم
دبیر علمی هشتمین جشنواره شعر فجر ادامه داد: اخساس آزادگی ودیعه خداوند است كه باید تكریم شود و این احساس دستاورد دوره جوانی است. به نخبگان فرهنگی نظام توصیه میكنم به ایجاد آرامش در تولید وادبیات و كشور كمك كنند و اجازه ندهند با رفتارهای غلط كه میراث رفتارهای امنیتی پیش از انقلاب است به تعداد متمردان، هتاكان و هنجارشكنان اضافه شود. ندیدن و به حساب نیاوردن و تحقیر كردن، پیش از آنكه نشانه اقتدار باشد نشانه انفعال است . از راهبردهای موثر در عرصه مدیریت فرهنگی مكشور ورود نخبگان سیاسی و فرهنگی برای آرامش بخشیدن به مراكز حاشیهساز و بحرانآفرین و هدمفند كردن مقابله لا تهاج فرهنگها یاخیر در حوزه نخبگان است. اعتماد به اهالی ادبیات و اجازه تعامل به یكدیگر دادن از مقدمات این امر است كه امیدوام طلیعه آن را در افق پیش رو ببینیم.