پاسداشت محمدحسین انصارینژاد در یازدهمین عصرانه ادبی فارس برگزار شد
علی موسوی گرمارودی در این مراسم گفت: صمیمیترین و بهترین شعرهای انصارینژاد غزلهای وی هستند و قریحه و ذوقش ستودنی است
به گزارش خبرنگار «نسیم»، یازدهمین عصرانه ادبی فارس که به پاسداشت محمدحسین انصاری نژاد اختصاص یافته بود، با حضور سیدعلی موسوی گرمارودی، حسین اسرافیلی، حجت السالام زکریا اخلاقی، رضا اسماعیلی، مرتضی امیری اسفندقه، غلامرضا کافی، عباس براتی پور روز گذشته در محل خبرگزاری فارس برگزار شد.
در ابتدای مراسم موسوی گرمارودی با بیان اینکه از محاسن کتاب در کشورمان این است که آنها هیچ وقت خوانده نمی شوند، گفت: از این رو قصد دارم در این جلسه مقدمه ای که بر کتاب "ابرهای ساحلی" محمدحسین انصاری نژاد نوشته ام را بخوانم.
وی با اشاره به مقدمه این کتاب ادامه داد: گمان دارم که هیچگاه وضع شعر و نقد شعر و همه امور وابسته به آن و از جمله نقد چنین آشفته و کجمدار و درهم , گوناگون نبوده است، مثلا غزل که من آن را در جایی دیگر پریزاد شعر فارسی نامیدم و نمایندگان بزرگی میان معاصرین پیشکسوت چون سایه و قهرمان و منزوی و غیره دارد، اما یکی از اهل نقد هیچیک از غزلسرایان معاصر را مطلقا شاعر نمیداند. دیگری تقریبا غزل هیچ غزلسرای دیگری جز یک دوست دیرین خود را قبول ندارد و اگر هم احیانا غزلی خوب از غزلسرای دیگری بشنود و او را خوش آید شفاهی تصدیق میکند اما کتبی هرگز.
این شاعر کشورمان با بیان اینکه اینگونه برخورد اگر در پیشاهنگان که آرد را ریختهاند و الک را آویختهاند، شاید تأثیری نداشته باشد، اما برای استعدادهای نوپا که آرزوی راهنمایی از سوی منتقدان دارند، برج عاج آن عزیزان پیشرفت اینان را به تأخیر میافکند، ادامه داد: این مقدمه را از آن رو آوردهام که تا بگویم وقتی اهل نقد و نظر واقعی پای پیش نمینهند، استعدادهای جوانی چون انصارینژاد مجبور میشود از کسی چون من که حرفهای نیستم، بخواهد که مجموعه او را معرفی کند.
وی با بیان اینکه صمیمیترین و بهترین شعرهای انصارینژاد غزلها و در میان غزلها بهترینها غزلهایی هستند که شاعر آنها را ساحلی نامیده است، اظهار داشت: برای تفکیک آنها شاعر برای هر یک شماره داده است. آنچه در این ساحلیها چشمگیر و دلنشین است آشنایی عمیق شاعر با مؤلفههای معنایی شعر و یا بهتر بگویم یگانگی شاعر با آنها است. به طور مثال دریا، ساحل، موج، صخرههای ساحلی، تلاطم امواج و ماسههایی که زیر پای شاعر تکان میخورد، و دهها جلوه بصری جنوب و دریا در غزلهای ساحلی وی که محصول زندگی او در این محیط است و نه اینکه در کلانشهری در تهران یا اصفهان نشسته باشد و ذهنا از دریا و مافیها تصویرسازی کند.
گرمارودی با بیان اینکه قطعا حسی بودن مؤلفهها ما را از گفتن واقعیت دیگری در شعر انصارینژاد باز نمیدارد، تصریح کرد: این شاعر از استعداد شاعری، که من به آن قریحه میگویم نیز برخوردار است. برای اثبات نظر خود به طور خاص غزلی از این مجموعه را شاهد میآورم که ساحلی نیست و قدرت و قوت آن مدیون یگانگی شاعر با مؤلفههای محیط و زندگی در آن و دریافتهای حسی ملموس از پدیدارها نیست، بلکه بیشتر مرهون قریحه شاعرانه اوست.شاعر نام این غزل را دارکوب بیتاب نامیده است.
حجتالاسلام و المسلمین ذکریا اخلاقی سخنران بعدی این مراسم با اشاره به تفکیک کردن شعر حوزوی از شعر معاصر گفت: این موضوع معتقدان و منتقدان خاص خود را دارد؛ البته قصد پرداختن به آن را نداریم؛ چرا که اگر شعر حوزوی را صنفی کنیم در واقع مخاطبان آن محدود می شوند؛ از این رو باید این شعر را هم در گستره شعر معاصر در نظر بگیریم.
وی با بیان اینکه شعر حوزوی 3 ویژگی دارد، ادامه داد: اندیشه غنی و تفکر قوی، اولین ویژگی شعر حوزه است و دسترسی آن به منابع اصیل در حوزه یکی از اصلی ترین دلیل این مسئله به شمار می رود. به عبارت دیگر اگر کسی بتواند دروس حوزوی را ادامه بدهد، و در کنار آن شعر نیز بگوید باید گفت که این فرد به یک برتری دست یافته است؛ متاسفانه در این سال ها از فقر اندیشه در اشعارمان رنج برده ایم در حالی که می بینیم از لحاظ ادبی در شعرها مشکل خاصی وجود ندارد.
این شاعر کشورمان با بیان اینکه جهان بینی شاعر حوزوی ویژگی دوم این دسته از شاعران به شمار می رود، افزود: چرا که جهانبینی شاعر حوزوی یک جهانبینی خاص است. به عبارت دیگر این دسته از شاعران به دلیل اینکه با جریان حوزه همراه هستند می توان جهت گیری را در اشعارشان پیدا کرد.
حجت الاسلام اخلاقی با اشاره به ویژگی سوم شاعران حوزوی تصریح کرد: زبان خاص شاعر حوزوی از ویژگی های دیگر آنها است، چرا که به کار بردن اصطلاحات حوزوی در اشعارشان باعث تمایز آنهابا سایر شاعران می شود.
وی با بیان اینکه بیشتر اشعاری که روی احساسات مردم تاثیر می گذارند، اشعار مورد پسند جامعه هستند، ادامه داد: به همین دلیل در اینگونه اشعار کمتر شاهد وجود اندیشه هستیم؛ البته غنای تفکر و عمق معنایی در اشعار انصاری نژاد به خوبی مشخص است که طبیعتا این مسئله نشان از سطح مطالعه این شاعر دارد.البته در اشعاری از انصاری نژاد که عمق اندیشه وجود ندارد هم باید گفت که مخاطب با خواندن آن با گستردگی اندیشه وی روبه رو می شود.
حجت الاسلام اخلاقی با بیان اینکه انصاری نژاد از اصطلاحات حوزوی کمتری در اشعارش استفاده کرده است، اضافه کرد: قطعا این مسئله برجسته ترین ویژگی شعر این شاعر محسوب می شود؛ چرا که این مسئله باعث کمتر تصنعی شدن اشعارش شده است .
در ادامه غلامرضا کافی با بیان اینکه در حوزه شعر انقلاب اسلامی امروزه نگرانی هایی وجود دارد، گفت: متاسفانه در همان وقوع انقلاب اسلامی ما ظرفیت های شعر انقلاب را راندیم که قطعا این مسئله امروزه باعث ایجاد نگرانی هایی شده است. متاسفانه این مسئله که شاعر نباید برای اشعارش توضیح دهد نیز یکی دیگر از نگرانی های مان محسوب میشود؛ چرا که این مسئله باعث شد تا هر گفته ای را شعر بنامند.
وی با بیان اینکه متاسفانه عدهای ه برای نان و نوای خود دور شعر انقلاب میچرخند، گفت: سرنوشت شعر حوزه مثل شعر فرخی سیستانی و ناصرخسرو است. شعر فرخی در زمان باقی نماند ولی شعر ناصرخسرو در زمان باقی مانده است، با وجود اینکه شعر فرخی احساسی بود ولی چون ناصرخسرو در اشعارش اندیشه وجود داشته بیشتر در تاریخ ماندگار شده است.
این منتقد ادبی با بیان اینکه انصاری نژاد شاعر حوزوی است، افزود: البته وی با اینکه ظاهرا دانش آموخته شعر نیست ولی اشعار جذابی دارد و باید گفت اندیشههای منعکس شده در اشعار انصارینژاد همان چیزهایی است که ما در شعر انقلاب میبینیم.
در ادامه مراسم رضا اسماعیلی شاعر گفت: گوش نیمایی در اشعار انصاری نژاد وجود دارد در حالی که ما کمتر شاهد این گویش در اشعار دیگر شعرا هستیم که حضور گسترده طبیعت در اشعار وی حاکی از این مسئله است؛ چرا که طبیعتنگری از مؤلفههای شعر نیمایی است.
وی با بیان اینکه انصاری نژاد از حجت الاسلام اخلاقی خلاقاته تاثیر گرفته است، افزود: مخاطب در اشعار وی با یک بیان عاطفی که ناشی از اخلاق و روحیه شاعر است، روبرو میشود؛ البته باید گفت که تزریق اندیشه در اشعار انصارینژاد نشأت گرفته از فضلفروشی نبوده و کاملا بر مبنای شعر صورت گرفته است.
مرتضی امیری اسفندقه نیز در این مراسم با بیان اینکه شعر انصاری نژاد از لحاظ شان در جایگاه بالایی قرار دارد، گفت: به نظرم تقسیم بندی اشعار به شعر روحانی و غیرروحانی درست نیست؛ چرا که شعر ماهیتا روحانی است و مگر میتوان شاعری یافت که روحانی نباشد.
وی با بیان اینکه خلوص بالایی در اشعار این شاعر وجود دارد، تصریح کرد: کلمات در شعر وی منزه، آهنگین و موزون به کار برده شده است؛ با این حال در اشعار انصارینژاد هیچ روحانیتی به رخ کشیده نمیشود با اینکه این اشعار توسط یک روحانی سروده شده است.
محمدحسین انصاری نژاد در پایان مراسم با بیان اینکه بخاطر موقعیت شغلی در طول این سالیان در مناطق مختلفی به سر بردم، گفت: همین مسئله باعث شد سروده هایم در نقاط مختلفی از کشور متولد شود.
وی ادامه داد: از سن 16 یا 17 سالگی با اشعار شعرای انقلاب همدم بودم. حسین اسرافیلی، مشوق کاشانی،علیرضا قزوه و ... شعرایی بودند که با اشعارشان ساعات سپری میکردم.
گفتنی است، در پایان مراسم از مجموعه قصاید «چشمه چنا» انصاری نژاد رونمایی شد.